Rannsókn bendir til þess að loftárásin á stúlknaskólann hafi verið viljaverk

Að morgni 28. febr­úar 2026 varð stúlku­skól­inn Shajareh Tayyebeh í Minab í suð­ur­hluta Írans fyrir eld­flauga­árás þegar Banda­ríkin og Ísrael hófu hern­að­ar­að­gerðir gegn land­inu. Bygg­ingin eyði­lagð­ist og þakið hrundi yfir nem­endur og kenn­ara.

Írönsk yfir­völd segja 165 manns hafa lát­ist, flest stúlkur á aldr­inum 7 til 12 ára, og að minnsta kosti 95 hafi særst.

Neita vitneskju

Banda­rísk og ísra­elsk yfir­völd sögð­ust ekki vita að skóli hefði orðið fyrir árás. Vefsíður og sam­fé­lags­miðla­reikn­ingar tengdir Ísrael héldu því fram að um hern­að­ar­svæði hefði verið að ræða.

Greining staf­rænnar rann­sókn­ar­ein­ingar Al Jazeera á gervi­hnatta­myndum, mynd­skeiðum og opin­berum gögnum sýnir hins vegar allt aðra mynd. Nið­ur­stöð­urnar benda til þess að skól­inn hafi verið skýrt aðskil­inn frá her­stöð­inni í að minnsta kosti tíu ár. Mynd­skeið sýna tvo aðskilda sprengju­staði, einn á her­stöð­inni og annan á skól­anum, sem bendir til beinnar árásar á báða staði.

Greining mið­ils­ins sýnir að svæðið var aðskilið frá hern­að­ar­notkun árið 2016 og breytt í sjálf­stæða borg­ara­lega stofnun með eigin inn­gangi. Ný heilsu­gæslu­stöð á sama svæði, opnuð 2025, slapp hins vegar ósködduð í árásinni.

Þetta vekur spurn­ingar um hvort árásin hafi byggst á úreltum upp­lýs­ingum eða hvort skól­inn hafi verið mark­visst tal­inn hluti hern­að­ar­kerf­is­ins.

Vitn­is­burður kenn­ara­sam­taka segir að rým­ing hafi haf­ist þegar árásir hófust, en tím­inn hafi verið of skammur til að bjarga börn­unum. Líkhús fyllt­ust og kæli­bílar voru not­aðir til að geyma lík.

Málið er nú nefnt sem eitt alvar­leg­asta atvik þar sem borg­ara­leg mann­virki hafa orðið fyrir árás í átök­unum.

Al Jazeera rifjar upp fyrri dæmi um árásir Ísraela og Banda­ríkja­manna á borg­ara­leg mann­virki:

• Bahr al-Baqar-skól­inn í Egypta­landi 1970 (46 börn lét­ust),
  
• Amiriyah-skjólið í Bagdad 1991 (408 borg­arar lét­ust),
  
• Qana í Líbanon 1996 (106 lét­ust),
  
• MSF-sjúkra­húsið í Kunduz 2015 (42 lét­ust),
  
• Umfangs­miklar árásir á skóla á Gaza frá 2023.

Niðurstaða

Samkvæmt rann­sókn Al Jazeera er sú stað­reynd að nýleg heilsu­gæslu­stöð var hlíft en full­set­inn grunn­skóli varð fyrir beinni árás skilur eftir tvær sviðs­myndir, báðar alvar­legar:

Ann­að­hvort var um stór­fellda upp­lýs­inga- og skipu­lags­mi­s­tök að ræða með lít­ils­virð­ingu fyrir borg­ara­legu lífi, eða árásin var fram­kvæmd af ásetn­ingi til að valda sam­fé­lags­legu áfalli og veikja stuðn­ing við hern­að­ar­yf­ir­völd Írans.