Netglæpum fjölgar á Íslandi

Til­kynn­ingum til Lög­regl­unnar á höf­uð­borg­ar­svæð­inu um til­raunir til net­brota heldur áfram að fjölga það sem af er ári. Á sama tíma er ekki að sjá sömu hlut­falls­legu fjölgun net­brota.

Á fyrri helm­ingi árs­ins 2026 bár­ust lög­reglu 1.745 ábend­ingar um til­raunir til net­brota, sam­an­borið við 552 ábend­ingar allt árið 2025 og 153 árið 2024. Þessi mikla fjölgun gefur til kynna að almenn­ingur sé sífellt betur vak­andi fyrir til­raunum af þessu tagi og láti vita af þeim.

Fyrstu sex mán­uði árs­ins var til­kynnt um 91 net­brot. Útlit er fyrir að fjöldi net­brota verði í árs­lok svip­aður og heild­ar­fjöldi brota 2025, þ.e. að þrátt fyrir að ábend­ingum um til­raunir hafi fjölgað marg­falt, fjölgi til­kynntum brot­unum ekki. Aukin fræðsla til almenn­ings og meiri árvekni virð­ist því vera að skila sér í því að draga úr árangri brota­manna og koma í veg fyrir fjár­hags­legt tjón. 

Tjón í einstökum málum verulegt

Fjár­hags­legt tjón net­brota sem til­kynnt hafa verið til LRH það sem af er ári nemur nú þegar 427 millj­ónum króna. Til sam­an­burðar nam til­kynnt tjón 586 millj­ónum króna allt árið 2025 og 191 milljón króna árið 2024. Þrátt fyrir að brotum fjölgi ekki er tjónið í ein­stökum málum þó enn veru­legt.

Lang­flestar til­kynn­ingar til lög­reglu vegna til­rauna til net­brota, eru fjar­skipta­svik (e. telecom fraud) og tölvu­póst­veiðar (e. phishing). Þau brot sem valda hins vegar mestu fjár­hags­legu tjóni eru fyrst og fremst þró­aðri svik, svo sem fjár­fest­inga­svik (e. invest­ment fraud), ást­ar­svik (e. romance scam) og fölsk fyr­ir­mæli (e. BEC/CEO fraud), en þau síð­ast nefndu valda að jafn­aði mestu fjár­hags­legu tjóni.

Þróunin í  ár gefur jákvæðar vís­bend­ingar um að fræðsla og aukin vit­und almenn­ings geri fleiri í stakk búin til að þekkja og til­kynna net­brota­til­raunir. Brota­menn halda þó áfram að þróa aðferðir sínar og beina í auknum mæli sjónum að flókn­ari og mark­viss­ari brotum þar sem hvert brot getur valdið mjög miklu fjár­hags­legu tjóni.

Netbrot og fjárhagstjón

Lög­reglan hvetur því fólk til að vera áfram á varð­bergi, ræða opin­skátt um net­brot og til­kynna til­raunir sem það verður fyrir. Aukin þekk­ing á aðferðum brota­manna eykur lík­urnar á að hægt sé að koma í veg fyrir brot og fjár­hags­legt tjón.

Telji fólk sig hafa orðið fyrir net­broti og fjár­hagstjóni er því bent á að hafa strax sam­band við sinn við­skipta­banka, fá þar ráð­gjöf og í fram­hald­inu til­kynna málið til lög­reglu. Það má t.a.m. gera í gegnum Ísland.is.