Hvað er situationship? Samkvæmt helstu skilgreiningum byggir „óvissusamband“ (e. situationships) á rómantískum tengslum án formlegra skuldbindinga sem margir velja meðvitað til að viðhalda sjálfstæði sínu og vissu frelsi. Talað er um ástarsamband án skuldbindinga en eins og er á enska orðið „situationship“ sér ekki eitt formlegt íslenskt orð en það lýsir sambandi sem er á óskilgreindu stigi meira en vinátta en minna en hefðbundið kærustupar. Þegar talað er um þetta í daglegu tali nota flestir þó enska orðið „situationship“ óbreytt. Þessi nálgun gerir fólki kleift að njóta nándar og spennu en forðast hefðbundnar kröfur, sem hentar vel í nútímasamfélagi þar sem forgangsraðað er persónulegu sjálfræði, segir í grein hjá British Vogue.
Gagnrýnendur þessa sambandsforms vilja meina að þetta skapi ójafnvægi, sérstaklega í gagnkynhneigðum samböndum þar sem konum sé oft uppálagt hlutverk fórnarlambsins sem þrái stöðugleika, á meðan karlmenn leiti eftir ábyrgðarleysi. Þá vilja sumir meina að þessi nálgun einfaldi um of tilfinningalíf. Hún sviptir konur sjálfræði (e. agency) og gerir ráð fyrir að tilfinningaleg þörf fyrir formfestu sé altæk, en svo er ekki.
Snýst um meðvitaða forgangsröðun
Fyrir marga einstaklinga snýst óvissusambandið ekki um ótta við skuldbindingu heldur meðvitaða forgangsröðun. Upphafsskeið sambanda er þegar mesta spennan er, tímabil sem einkennist af rómantískri eftirvæntingu og nýjungagirni. Með því að lengja þetta tímabil, án þess að taka á sig þær hagnýtu skyldur sem fylgja hefðbundnum samböndum, svo sem sameiginlegum heimilisrekstri eða fjölskylduskuldbindingum, getur fólk notið nándar á eigin forsendum. Þetta á sérstaklega við á yngri árum þegar fólk er að leita að því hvað það vill gera í lífinu, í hvaða nám það vill fara og hvaða starfsframi verður fyrir valinu.
Sumir vilja meina að kynferðisleg spenna og rómantík sé meiri þegar fólk upplifir ákveðna óvissu og leynd. Hefðbundin sambönd veita öryggi, en óvissusambönd bjóða upp á jafnvægi á milli stöðugleika og spennu. Lykillinn að því að slíkt fyrirkomulag gangi upp er gagnkvæmt samkomulag og heiðarleiki. Vandamálin sem upp kunna að koma stafa sjaldnast af sambandsforminu sjálfu, heldur frekar af skorti á samskiptum eða ólíkum væntingum aðila.
Að lokum má halda því fram að aðstæðusambönd séu ekki merki um tilfinningalegan tómleika eða misheppnaða leit að maka. Þau endurspegla frekar aukna fjölbreytni í því hvernig fólk kýs að haga sínu einkalífi. Þegar báðir aðilar eru meðvitaðir um forsendurnar getur aðstæðusamband verið frelsandi, þroskandi og lögmætur valkostur í leit nútímafólks að jafnvægi á milli nándar og sjálfstæðis.
Athugasemdir