Ef þú sérð eitthvað – gerðu eitthvað

Getur þú sagt okkur nánar frá vit­und­ar­vakn­ing­unni og mark­miðum hennar? „Vit­und­ar­vakn­ingin snýst um að full­orðnir geti verndað börn og komið í veg fyrir áreitni og ofbeldi gegn þeim. Við munum standa fyrir aug­lýs­inga­her­ferð, fræðslu og  und­ir­skrift­ar­lista í tengslum við hana.  Með und­ir­skrift­ar­list­anum viljum við þrýsta á stjórn­völd að setja þekk­ingu um áfalla­mið­aða þjón­ustu í háskólum lands­ins og með því að skrifa undir eru full­orðnir að stíga eitt skref í að gera eitt­hvað og hafa áhrif í lífi barna,“ segir Þórleif.

Eru margir sam­starfs­að­ilar sem koma að vit­und­ar­vakn­ing­unni? „Já, þetta er mín fyrsta her­ferð og ég hefði aldrei trúað því hvað þetta er mikil vinna og hvað það eru margir sem vinna á bak við eina vit­und­ar­vakn­ingu sem stendur í viku. Málefnið er gott svo það eru margir til­búnir að leggja hönd á plóg og langar okkur að koma þökkum til Írisar Bjargar og Dóru Haralds sem eru okkar konur á bak við tjöldin í kvik­mynda­teymi okkar, þá sér­stak­lega Ástu Jónínu Arn­ar­dóttur og Signýar Rósar Ólafs­dóttur og til allra sem léku í mynd­band­inu. Svo eru mörg fyr­ir­tæki á bak við okkur og viljum við þá helst nefna Alvotech, Gangverk og The Engine.“

Hvernig gekk að fá ein­stak­linga til leggja ykkur lið í vit­und­ar­vakn­ing­unni, koma fram í mynd­band­inu?„Það gekk frá­bær­lega – for­varnir gegn kyn­ferð­is­of­beldi er þannig mál­efni að það vilja allir taka þátt í að stöðva ofbeldi gegn börnum í  sam­fé­lag­inu.“

Hefur fjöldi til­kynn­inga um kyn­ferð­is­of­beldi gegn börnum auk­ist á síð­ast­lið­inum árum? „Samkvæmt skýrslu Barna­vernd­ar­stofu hefur til­kynn­ingum til barna­vernd­ar­nefnda fækk­aði um 2,2% á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins 2018 miðað við sama tíma­bil árið á undan. Hins vegar fjölgar til­kynn­ingum um 14,9% ef miðað er við fyrstu þrjá mán­uði árs­ins 2016. Fjöldi til­kynn­inga á fyrstu þremur mán­uðum árs­ins 2018 var 2.511 en 2.567 á sama tíma­bili árið á undan.“

Hefur kyn­ferð­is­of­beldi gegn börnum auk­ist eða hefur orðið vit­und­ar­vakn­ing í sam­fé­lag­inu sem gerir það að verkum að til­kynn­ingar eru fleiri í dag en áður? „Rann­sóknir styðja að almennt er til­kynn­ingum að fjölga hjá starf­stéttum sem starfa með börnum í leik- og grunn­skólum, sér­stak­lega hjá þeim sem fá við­bótar þjálfun í að þekkja merkin og vita hvernig best er að grípa til aðgerða og til­kynna grun. Við teljum að það sé mik­il­vægt að til­kynna um van­líðan hjá barni til Barna­verndar og þannig fái þau hjálp fyrr á lífs­leið­inni.“

Hvernig bregð­ist þið við ef þið fáið til­kynn­ingar inn á borð til ykkar, hvert er ferlið? „Við hlustum og leyfum fólki að segja frá, flestir eru ótta­slegnir við að hringja og til­kynna grun. En við hvetjum fólk til að taka næstu skref, hafa sam­band við Barnahús fá fleiri ráð­legg­ingar þar og hafa sam­band við Barna­vernd í sínu bæj­ar­fé­lagi.“

Getið þið mælt hvort vit­und­ar­vakn­ingar sem þessar skili árangri? „Með þess­ari vit­und­ar­vakn­ingu erum við með und­ir­skrift­ar­lista þar sem við skorum á stjórn­völd að í háskólum lands­ins verði þekk­ing um áfalla­mið­aða þjón­ustu.  Svo erum við með annað flókn­ara kerfi sem telur  svokölluð „klikk“  á aug­lýs­ingum, heim­sóknir á heima­síð­una okkar og áhorf á mynd­bandið sem fylgir vit­und­ar­vakn­ing­unni,“ segir Þórleif og er bjart­sýn.

For­varnir skila árangri og mik­il­vægt að stuðla að for­vörnum – við berum öll ábyrgð

„Við fögnum því að fleiri taka nú þátt í að ræða og fræða full­orðna um for­varnir gegn ofbeldi á börnum. Við höfum frætt nú um 15% þjóð­ar­innar og eigum enn langt í land.  Vit­und­ar­vakn­ingin í ár, Ef þú sérð eitt­hvað, gerðu eitt­hvað, er beint að sam­fé­lag­inu öllu. Öll berum við saman ábyrgð á vel­ferð barna í kringum okkur, ekki bara okkar eigin. Að breyta hegðun sinni og kjósa að líta ekki fram hjá ofbeldi lengur þýðir hug­ar­fars­breyt­ing. Það ger­ist ekki sjálf­krafa, heldur þarf hver og einn að ákveða að hætta að vera áhorf­andi, heldur stíga skref til verndar aðilum ef þörf krefur. Þín við­brögð gætu forðað ein­hverjum frá því að það verða fyrir kyn­ferð­is­of­beldi.“

1. Veittu því athygli að eitt­hvað er að ger­ast
2. Túlkaðu alvar­leika atburð­ar­ins
3. Taktu ábyrgð og veittu hjálp
4. Ákveddu hvernig hjálp

Nánari leið­bein­ingar er að finna inn á vef www.blattafram.is

Í sam­starfi við Blátt áfram
Myndir/ Hákon Davíð Björns­son