Töldu veikindi flugfreyja ekki tengjast flugvélunum

Að minnsta kosti þrjár flug­freyjur hjá Icelandair eru óvinnu­færar eftir að hafa veikst í flugi í sumar. „Við höfum allar verið með svaka­legan þrýst­ing í höfði, eins og það sé að springa,“ segir flug­freyja hjá Icelandair sem telur eit­ur­gufur í far­ang­urs­rými orsök alvar­legra veik­inda hennar. Fleiri úr sömu áhöfn veikt­ust.

Sam­bæri­legt mál kom upp árið 2016 þar sem flug­liðar kvört­uðu undan veik­indum eftir að hafa flogið í til­teknum félags­ins. Rann­sókn­ar­nefnd flug­slysa tók málið til rann­sóknar og stendur sú rann­sókn yfir.

Ragnar Guð­munds­son, rann­sak­andi hjá Rann­sókn­ar­nefnd sam­gönguslysa, stað­festir að rann­sókn sé opin á þessum og fleiri flug­at­vikum.  Hann segir umrædd til­vik séu ekki skil­greind sem alvar­leg flug­at­vik vegna þess að öryggi flug­vél­ar­innar og flugs­ins hafi ekki verið stefnt í hættu þar sem ekk­ert þeirra átti sér stað í flug­stjórn­ar­klef­anum. Hins vegar séu þetta end­ur­tekin flug­at­vik sem ástæða þykir að skoða.

„Við höfum látið skoða flug­vélar og ýmis­legt hefur verið gert en að öðru leyti vil ég ekki tjá mig um opna rann­sókn,“ segir Ragnar og bendir á að ekki sé hægt að styðj­ast við gögn úr flug­ritum sem gerir málið flókn­ara.

Töldu veikindin ekki tengjast flugvélunum

Ekki náð­ist í Guðjón Arn­gríms­son, upp­lýs­inga­full­trúa Icelandair, við vinnslu frétt­ar­innar en í sam­tali við Rík­is­út­varpið árið 2016 sagði hann að litið væri á málið sem inn­an­hús­s­mál.

Í ágúst 2016 fékk starfs­fólk Icelandair til­kynn­ingu í tölvu­pósti þar sem farið var yfir flug­at­vikin og aðgerðir félags­ins. „Á hverjum degi í sumar eru um 400 áhafn­ar­með­limir á flugi hjá Icelandair og því ekki óeðli­legt að ein­hverjir af öllum þessum fjölda veik­ist eða finni fyrir van­líðan,“ segir m.a. í til­kynn­ing­unni. Jafn­framt er því haldið fram að atvikin séu mis­jöfn og teng­ist ekki ein­stökum flug­vélum. Dregin er sú ályktun að til­vikin séu aðskilin fremur en að um sama orsaka­vald sé að ræða.

Þá eru aðgerðir tækni­deildar vegna flug­at­vikanna útli­staðar en frá því til­kynn­ingin var send út hefur fjöldi svip­aðra mála litið dags­ins ljós og dæmi er um flug­freyjur sem hafa enn ekki getað snúið aftur til fyrri starfa vegna veik­inda í tengslum við umrædd atvik.

Tölvu­póst­inn í heild má lesa hér að neðan.

Vegna tilkynninga um veikindi áhafnarmeðlima um borð

Nýlega hefur orðið tölu­verð aukn­ing í til­kynn­ingum frá áhafna­með­limum vegna veik­inda um borð í flug­vélum Icelandair. Icelandair lítur þetta alvar­legum augum enda leggur félagið áherslu á að starfs­um­hverfi áhafna sé með sem bestum hætti. Þessu bréfi er ætlað að gefa upp­lýs­ingar um stöðu þess­ara mála.

Á hverjum degi í sumar eru um 400 áhafna­með­limir á flugi hjá Icelandair og því ekki óeðli­legt að ein­hverjir af öllum þessum fjölda veik­ist eða finni fyrir van­líðan. Í kjöl­far auk­ins fjölda til­kynn­inga hefur hvert til­felli verið skoðað og greint. Haft hefur verið sam­band við áhafn­ar­með­limi til að fá nán­ari og betri lýs­ingar. Trún­að­ar­læknir Icelandair hefur stýrt leit okkar að heilsu­fræði­legum orsökum og metið hvert til­felli fyrir sig.

Í stuttu máli eru atvikin mis­jöfn og eiga fátt sam­eig­in­legt þegar nánar er skoðað. Þau hafa dreifst á flestar vélar í flug­flot­anum okkar, tengj­ast ekki ein­stökum flug­vélum, og hafa komið upp á bæði B-757 og B-767. Oft hafa margar vikur liðið á milli til­kynn­inga á sömu flug­vél.

Tilkynnt ein­kenni hafa einnig verið af ýmsum toga, en í ein­hverjum til­vikum virð­ast vera tengsl á milli ein­kenna og hreyf­ingar flug­vél­ar­innar, hita­stigs og jafn­vel mis­jafnar hita­dreif­ingar í far­þega­rými. Önnur til­vik virð­ast alls ótengd flug­vél­unum, en tengj­ast öðrum veik­indum eða van­líðan ein­stak­linga, þreytu og slíkum þáttum. Áberandi er að þessar veik­inda­til­kynn­ingar koma fremur frá yngra fólki með lágan starfs­aldur en þeim sem eru eldri og reynd­ari.

Þessar breytur gera það að verkum að lík­legra er að til­vikin séu aðskilin en að um sama orsaka­vald sé að ræða. Icelandair hefur samt sem áður lagt mikla vinnu í að greina mögu­legar ástæður til­vikanna.

• Tækni­deild Icelandair hefur skoðað við­hald flug­vél­anna og hefur grein­ing farið í gang eftir hvert atvik fyrir sig. Meðal aðgerða eru hreyfla­skipti, parta- og olíu­skipti, lofts­íu­skipti, skoðun á loft­stokkum, þrif á loft­ræsti­kerfi og loft­gæða­mæl­ingar á flugi.
• Icelandair hefur rann­sakað og mælt sér­stak­lega ákveðna þætti, bæði á jörðu niðri, í far­þega­flugi og sér­stökum mæl­ing­ar­flugum. Meðal ann­ars hefur verið not­ast við raf­rænt „nef“ eða loft­grein­inga­tæki (Aerotracer) og hafa allar mæl­ingar komið eðli­lega út. Þeir þættir sem hafa verið mældir eru loft­þrýst­ingur, súr­efn­is­hlut­fall, raka­stig, hita­stig, hljóð­styrkur, loft­hraði og dreif­ing ræsti­lofts, hröðun, örveru- og myglu­próf, lykt­ar­próf (Aerotracer), og ýmis önnur efni, s.s. CO (Carbon Monoxide), CO₂ (Carbon Dioxide), SO₂ (Sulfur Dioxide), O₃ (Ozone).
• Trún­að­ar­læknir Icelandair hefur farið yfir nið­ur­stöður úr lækn­is­skoðun og blóðprufum hjá þeim áhafn­ar­með­limum sem farið hafa í slíka rann­sókn strax eftir flug. Öll þau sýni hafa komið eðli­lega út.
• Þá hefur Rann­sókn­ar­nefnd Sam­gönguslysa (RNSA) verið fengin til liðs við okkur. Icelandair fagnar aðkomu RNSA og aðstoðar nefnd­ina eftir fremsta megni. RNSA hefur heim­ild til ýmissa aðgerða og nefndin m.a. sent áhafn­ar­með­limi í blóðprufur, lækn­is­skoð­anir og tekið flug­rita­gögn til grein­ingar en RNSA vinnur sjálf­stæða rann­sókn á þeim atvikum sem hún hefur afskipti af.
• Icelandair hefur und­an­farið skoðað sér­stakan loft­sýni­töku­búnað sem yrði stað­settur um borð og hægt væri að nota ef fleiri en einn áhafn­ar­með­limur finnur fyrir van­líðan.

Veikist áhafn­ar­með­limur á flugi er mik­il­vægt að senda inn skýrslu um atvikið í gegnum SMS360. Ítarleg lýs­ing áhafna­með­lima skiptir miklu máli þar sem þessar upp­lýs­ingar geta auð­veldað grein­ingu á atvikum.