Engill styður Sölva og segir málið sanna að það hallar á karla

Engill Bjartur Einisson, ljóð­skáld sem vekur athygli á Tiktok og víðar, segir mál Sölva Tryggva­sonar sanna að það halli á karl­menn í íslensku sam­fé­lagi. Í pistli, sem hann birtir á Facebook og má lesa í heild sinni hér fyrir neðan, segir Engill að það sé stað­reynd að margir karlar áreiti konur eða beiti ofbeldi. Lausnin við því sé þó ekki að hans sögn að snúa órétt­læt­inu við.

Engill þekkir þetta á eigin skinni en hann fékk tals­verðar skammir fyrir að rappa lagið Hot Nigga eftir Bobby Shmurda. Hann seg­ist hafa fengið fjölda hat­urs­skila­boða fyrir að segja orðið „nigga“, sem líkt og gefur að skilja kemur oft fyrir í lag­inu. Sumir sögðu hann ekki mega segja orðið þar sem hann sé hvítur en ekki svartur.

VITLEYSAN VERÐUR AÐ STOPPA

Illskan nær engri átt. Mér er stór­lega mis­boðið að gerð sé aðför að jafn góðum manni og Sölva Tryggva. Ég er mik­ill aðdá­andi hans. Og þó ég þekki hann ekki per­sónu­lega, hryggir það mig mjög að sjá þennan ófögnuð í frétt­unum. Í grófum dráttum fyr­ir­finnst tvenns­konar fólk 1) þeir sem færa heim­inum gildi og 2) þeir sem rífa niður þá sem færa heim­inum gildi. Sölvi Tryggva er fyr­ir­mynd fyrir svo marga. Þar á meðal unga athafna­menn eins og sjálfan mig. Sölvi færir Íslend­ingum ein­staka afþr­ey­ingu og dýr­mætar upp­lýs­ingar í sínu starfi. Hann bætir líf Íslend­inga. Menn eins og hann eru stoðir sam­fé­lags­ins.

Segir í frétt­inni á DV að Sölvi líði hér fyrir það að vera karl­maður í for­rétt­inda­stöðu. „Hann segir að honum finn­ist erfitt sem karl­manni að stíga fram og segja að honum hafi verið ógnað.“ Þetta særir mig sér­stak­lega þar sem jafn­rétti á að ríkja í nútíma­sam­fé­lagi. Ég vil árétta að konur eru í engum rétti að gera til­raun til að rífa niður karl­menn frekar en öfugt. Er kvenna­veldið komið út í algerar öfgar? Ríkir ekki jafn­rétti í nútíma­sam­fé­lagi?

Mér hefur lengi fund­ist halla á hlut karl­manna í dag. Þetta er óvin­sæl skoðun en hún er sönn. Kannski verð ég óvin­sæll fyrir þessi skrif. En það er þess virði að koma þessum skila­boðum frá sér. Það er brýnt. Heim­ur­inn hefur til­hneig­ingu til að fær­ast úr einni teg­und öfga yfir í algera and­stæðu þeirra öfga, í stað þess að kom­ast í jafn­vægi og halda kyrru fyrir þar.

Ég stend með konum. En ég stend líka með karl­mönnum. Ég stend með fólki. Það er grafal­var­legt að konur hafi notið minni rétt­inda í fyrri tíð. En þar er JAFN ólýð­andi að konur telji sig vera í rétti að ganga yfir virð­ing­ar­verða karl­menn á skítugum skónum – mögu­lega telj­andi sig gera svo í rétti sakir löngu lið­ins órétt­lætis for­tíð­ar­innar sem þorri núlif­andi kyn­slóða höfðu ekk­ert með að gera. Er lausnin á liðnu órétt­læti í garð eins kyns virki­lega að snúa því yfir í önd­vert órétt­læti af alveg jafn­mik­illi stærð­argráðu í garð ann­ars kyns?

Þetta sést glöggt í skiln­að­ar­málum þar sem sumar ill­vilj­aðar konur telja sig geta troðið karl­menn undir fótum í nafni brenglaðs tíð­ar­anda og lið­innar mis­mun­unar. Karlmenn veit­ast auð­vitað líka títt að konum. En það er ekki umfjöll­un­ar­efni þessa pistils. Einnig eru dæmi þessa sam­fé­lags­galla sýni­leg í tón­list­ar­heim­inum þar sem hvítt lista­fólk þarf að vanda hvert skref til að móðga ekki óvart aðra kyn­þætti þótt ásetn­ingur þeirra sé ein­göngu af hinu góða. Það er skammar­legt – í svo miklum mæli að engin orð fá lýst að hvítt fólk skuli hafa vogað sér að níð­ast á fólki af öðru lit­ar­hafti. Það heyrir nú sög­unni til. Guði sé lof.

En er þá lausnin á því að snúa órétt­læt­inu við og draga niður hvítt fólk sem í góðri mein­ingu rappar lög lit­aðra goð­sagna í tón­list­ar­heim­inum og notar N-orðið sem er óhjá­kvæmi­legt ef ger­legt á að vera að rappa þau lög sem inni­halda N-orðið í text­anum. Ég lít óend­an­lega upp til þess­ara lista­manna og það er af þeim sökum sem ég rappa lög þeirra; til upp­hafn­ingar þeirra og af aðdáun á þeim miklu sam­tíma­lista­verkum sem tón­list þeirra er. Klofning á ekki að grass­era í tón­list­ar­heim­inum frekar en í nokkrum öðrum list­greinum.

Sjálfur lenti ég í létt­vægum vand­ræðum í vik­unni sem rekur rætur til kjarna þessa pistils. En það var brand­ari í sam­an­burði við það and­lega ofbeldi sem Sölvi Tryggva hefur mátt þola. Eins og segir í DV umfjöllun um það mál voru mér bornar sakir á hendur fyrir það sem álitið var inn­rás­ar­skref yfir á yfir­ráða­svæði fólks af blökkum hör­und­s­lit. Ég birti keypta afmælis­kveðju á TikTok rás minni í góðri mein­ingu. Henni var ætlað að gleðja aðdá­anda sem átti afmæli þann dag­inn – og kveðjan gladdi hann afskap­lega var mér sagt – en vinir hans sem pönt­uðu kveðj­una báðu mig að rappa brot úr lag­inu Hot N*igga eftir Bobby Shmurda. Sem áhug­arapp­ari og af við­leitni til að færa afmæl­is­barn­inu sem skemmti­leg­asta kveðju og veita þeim sem pant­aði hana sem mest virði fyrir pen­ing­inn, varð ég við þess­ari ósk.

Segir í frétt­inni á DV um málið að „síðan [hafi mér byrjað] að ber­ast alls kyns hat­urs­skila­boð, og reyndar mjög pen og fín skila­boð líka, þar sem fólk benti mér á að þetta væri eig­in­lega ekki við hæfi, að segja N-orðið sem hvítur maður. Þá kveikti ég strax á per­unni vegna þess að ég hef nátt­úru­lega séð þetta í bíó­myndum og var alveg með­vit­aður um það innst inni að það væri ekki til fyr­ir­myndar að segja N-orðið sem hvítur maður, hvað þá 10 sinnum í einu mynd­bandi.“

Ég baðst opin­ber­lega afsök­unar á umræddu glappa­skoti og þurfti að árétta að ég er alls ekki ras­isti. Segir í frétt­inni: „Engill sá að sér og ákvað að biðj­ast opin­ber­lega afsök­unar á notkun orðs­ins. Hann eyddi mynd­band­inu svo út af öðrum sam­fé­lags­miðlum, Instagram og Facebook. Hann hélt því þó enn þá inni á TikTok þar sem hann hafði fengið greitt fyrir að gera það. […] „Afsök­un­ar­beiðnin hefur fengið góðar við­tökur á TikTok. „Vel gert. Þeir sem átta sig á mis­tökum sínum eru sterk­ari en þeir sem ekki höndla það að sjá sín mis­tök.““

Nei, ég er alls ekki ras­isti. Raunar er ég eins langt frá því að vera kyn­þátta­hat­ari og hugs­ast getur. Ég fyr­ir­lít aldrei. Með einni und­an­tekn­ingu: Ég fyr­ir­lít hat­urs­fullt hug­ar­far og hegðun í garð ann­arra. Dómhart og dramblátt fram­ferði á ekki rétt á sér. Er ég dóm­harður í þessum skrifum? Vissu­lega. En það er und­an­tekn­ing. Og þessi pist­ill er til að vekja athygli á van­kanti sam­fé­lags­ins í dag. Vonast ég til að heimur batn­andi fari. Órétt­læti af öllum toga er skað­legt. Það er vírus sem deilir fólki heims­ins og etur því saman í endemis vit­leysu.

Deildu og drottn­aðu (lat­ína: divide et impera) eru hin fleygu orð sem kennd eru við Júlíus Sesar. Þau eru við­eig­andi í þessu sam­bandi til að lýsa ástandi nútíma­sam­fé­lags. Hitt er annað mál að ég hef miklar efa­semdir um mann­gæsku Sesars en hann er vita­skuld álit­inn árang­urs­rík­asti her­for­ingi sög­unnar. Nálgun hans virk­aði því vafa­laust. Því miður virkar hún enn á vorum dögum og er við­höfð á mörgum sviðum sam­fé­lags­ins. Sundrung leiðir aðeins til hnign­unar og sær­inda. Samstaða leiðir til sælu og sáttar. Ég er ekki karl­remba. Ég er ekki femínisti. Ég er ekki kyn­þátta­hat­ari. Ég er ekki þjóð­remb­ings­maður. Ég er RÉTTLÆTISMAÐUR og JAFNRÉTTISMAÐUR. Ég kalla til rétt­lætis og jafn­réttis í sam­fé­lag­inu; í kynjum og kyn­þáttum. Sem segir í ævin­týr­inu: Öll dýrin í skóg­inum eiga að vera vinir. Eigum við ekki ekki að fara að for­dæmi ævin­týra­dýr­anna?

Að lenda í létt­vægu mót­læti fyrir téð mynd­band á TikTok og sjá á sama tíma þann órétt­mæta hryll­ing sem Sölvi Tryggva hefur gengið í gegnum, er auð­mýkj­andi og inn­blés þennan pistil. Það sýndi mér hve vel ég slapp. En hvað ef ein­hver hefði gert aðför að mínu mann­orði? Það eru allir ber­skjald­aðir í dag. Og eina lausnin er að standa saman. Ég lýsi yfir óhagg­andi stuðn­ingi með Sölva í þessu máli. Ekki á grund­velli karl­rembu. Heldur á grund­velli RÉTTLÆTIS og JAFNRÉTTIS.

Frægt fólk sem fram­leiðir efni sem bætir líf fólks á ekki að vera skot­mark ill­gjarna aðila sem færa heim­inum ekki neitt en leit­ast við að draga úr þeim sem eru fyr­ir­myndir í sam­fé­lag­inu. Sölvi fram­leiðir hágæða hlað­vörp sem hann færir þjóð­inni frítt og er fyr­ir­mynd í íslensku sam­fé­lagi í starfi sínu og sem ein­stak­lingur. Það skiptir engu máli að hann sé karl­maður. Það á eng­inn skilið að lenda í opin­berum og/eða per­sónu­legum árásum. Þeir sem leggja stund á slíka illsku ættu að iðr­ast ræki­lega og bæta ráð sitt. Fólki er í sjálfs­vald sett hvort það er í sviðs­ljós­inu og helgar líf sitt því að færa heim­inum dýr­mætar gjafir í formi hlað­varpa, bóka, afþrey­ingar eða hvers kyns ann­arra gjafa sem bæta líf ann­arra. Engum ber skylda til að vera opin­ber per­sóna. En það er skil­yrði og skylda að þeir sem ekki eru í sömu stöðu og Sölvi, segi honum ekki stríð á hendur.

Frægt fólk er alltaf að ein­hverju leyti umdeilt. Hver og einn er í rétti að meta frægan annað hvort mik­ils eða lít­ils. En ef, ein­hverra ástæðna vegna, aðilar eru per­sónu­lega and­vígir frægum eða hans starfi, rétt­lætir það aldrei árásir í hans garð. Sagt er að í stríðum tapi allir. En í þessu stríði vinnur Sölvi Tryggva. Og ég er afar stoltur af honum að standa sterkur af sér órétt­lætið. Á sama tíma vil ég koma þeim skila­boðum áleiðis til mein­gerð­ar­fólks að líta í eigin barm og halda hatri sínu út af fyrir sig en ausa ekki óhróðri yfir þjóð­ar­innar fremstu fyr­ir­myndir. Það er bara til einn staður fyrir slíkt mein­gerð­ar­fólk og hann kall­ast hel­víti að því er segir í fræg­asta riti allra tíma að nafni Biblían. Þessir aðilar ættu kannski að verða sér út um eina slíka og iðr­ast synda sinna.

Ég er rétt­læt­is­maður. Ég er jafn­rétt­is­maður. Ég er vel­vilj­aður öllum. En mér mis­býður stór­lega órétt­mætar árásir sem byggðar eru á gremju og ill­mennsku og lygum – einkum og sér í lagi þegar þeim er beitt í garð göf­ugra manna eins og Sölva Tryggva sem færir Íslend­ingum aðeins gott. Fyrir það á hann ein­göngu þakk­læti skilið. Því fer verr að frægt og fram­kvæmda­samt fólk þarf að lifa í ótta um mann­orðsárásir. En við sigrum ætíð sem komum fram við bræður og systur okkar í sam­fé­lag­inu af vin­semd og virð­ingu og helgum líf okkar betrum­bóta­vinnu á sam­fé­lag­inu.

Þetta var allt og sumt. Ég varð að koma þessu frá mér því mér er stór­lega mis­boðið. Ég er hneyksl­aður inn að innsta kjarna á vit­leys­unni. Hún nær engri átt. Vit­leysan verður að stoppa.

Hér er brot úr ljóði sem ég orti í vik­unni og er við­eig­andi að slá botn­inn í pistil­inn með því:

Í speki Krists segir
að þú skil­yrð­is­laust
af alúð beita eigir
við aðra þinni raust.
Í garð sam­ferða­sála
skal stuðn­ing æ sýna;
í fólks minn­ingu mála
mjúka fram­komu þína.
Lög mann­villu laugar
má lengi snið­ganga,
haf­irðu til­lit­staugar
til þinna ferða­langa.
Fyrir vin­semd í veru­leik,
verð­laun þér tryggir
Kon­ung­ur­inn af kær­leik
en köld hjörtu hryggir.
Illir vonsviknir verða
því veg­semd­ar­bál
synd­irnar skerða
og synd­ugum hál
eru sann­kristin skref.
Skáldið góð­lega biður
alla sín að iðr­ast ef
orð þeirra rífa aðra niður.