Ólafur læknir: „Hluti vandans liggur í því að byggja úrræði framtíðarinnar á væntingum fortíðar“

Öldr­un­ar­lækn­ir­inn og þing­mað­ur­inn Ólafur Þór Gunn­ars­son ljær máls á stöðu aldr­aðra á Íslandi í dag:

„Á föstu­dag­inn var haldið Heil­brigð­is­þing. Þingið í ár fjall­aði um fram­tíð­ar­sýn í þjón­ustu við eldra fólk. Á þing­inu kynnti Halldór S. Guð­munds­son skýrslu sína „Virðing og reisn – Samþætt heil­brigðis- og félags­þjón­usta fyrir eldra fólk.“ Skýrslan hefur legið frammi í drögum á sam­ráðs­gátt stjórn­valda síðan í júní síð­ast­liðnum,“ segir Ólafur og heldur áfram:

„Skýrslan er vel unnin og stór­góð og full ástæða til að hvetja fólk til að lesa hana. Þingið vakti tölu­verða athygli og er það vel. Þeim sem ná háum aldri fjölgar, hóp­ur­inn verður fjöl­breytt­ari og vænt­ingar hans til þjón­ustu breyt­ast. „Áhyggju­laust ævi­kvöld“ og „setj­ast í helgan stein“ verða ekk­ert endi­lega aðal­mark­miðin; heldur þátt­taka í sam­fé­lag­inu á eigin for­sendum og eftir atvikum stuðn­ingur sam­fé­lags­ins við það.“

Og bætir við:

„Á Íslandi höfum við alltof lengi verið stofn­ana­miðuð þegar kemur að þjón­ustu við eldra fólk. Senni­lega liggur hluti vand­ans í því að við höfum til­hneig­ingu til að byggja úrræði fram­tíð­ar­innar á vænt­ingum for­tíðar. Í stað þess að miða þjón­ust­una fram í tím­ann við það sem gætu verið þarfir barna­barn­anna okkar höfum við horft meira til þess að halda áfram að byggja upp eins og for­eldrar okkar hefðu viljað. Við höfum byggt upp hjúkr­un­ar­heim­ili sem aðal­lausn­ina, þrátt fyrir að allt bendi til þess að ef fólk hefði val myndi það velja aðra kosti.“

Ólafur nefnir að „Halldór bendir á þetta í skýrslu sinni og hvernig við getum bætt þjón­ustu við eldra fólk með stór­aukn­ingu í heima­þjón­ustu. Einkum í sveigj­an­legri dagdvöl og dag­þjálfun, en einnig í auk­inni þjón­ustu heim eins og heil­brigð­is­þjón­ustu og stuðn­ingi við dag­legt líf á for­sendum not­and­ans. Hann bendir á að hin Norð­ur­löndin hafa þegar farið þessa leið í mis­miklum mæli. Ef við setjum okkur svipuð við­mið gætum við gert enn fleirum kleift að njóta þjón­ustu heima.“

Ólafur er á því að „með auk­inni heima­þjón­ustu minnkar þrýst­ingur á úrræði eins og hjúkr­un­ar­heim­ili, og þannig mun svig­rúm til að bæta þjón­ustu þeirra aukast þar sem fjár­magnið fer ekki að stærstum hluta í dýr­ustu úrræðin, heldur í þá þjón­ustu sem fólk vill. Það dreymir nefni­lega enga um að flytja á stofnun, lang­flest viljum við búa heima hjá okkur á okkar for­sendum.“