Líffæri fjarlægð úr líki úkraínskrar blaðakonu áður en það var afhent

Áður en rúss­nesk yfir­völd skil­uðu lík­ams­leifum úkra­ínska blaða­manns­ins Viktoriu Roshchyna til Úkraínu í síð­ustu viku höfðu nokkur líf­færi verið fjar­lægð, þar á meðal augun og heil­inn. Þetta kemur fram í nýrri rann­sókn á vegum frönsku sam­tak­anna For­bidden Stories. Roshchyna lést í haldi Rússa í sept­em­ber síð­ast­liðnum, meira en ári eftir að hún var fyrst hand­tekin af Rússum á hernumdu svæði í Úkraínu.

Roshchyna hvarf í ágúst 2023 á meðan hún var að fjalla um mál­efni í hernumdum hluta Úkraínu. Það var þó ekki fyrr en í maí 2024 sem rúss­nesk yfir­völd ját­uðu fyrst að þau hefðu tekið hana höndum. Í októ­ber fékk faðir hennar bréf frá rúss­neska varn­ar­mála­ráðu­neyt­inu þar sem til­kynnt var að hún hefði lát­ist 19. sept­em­ber. Sex mán­uðum síðar, 24. apríl 2025, til­kynntu úkra­ínsk stjórn­völd að lík hennar hefði loks verið sent heim.

Samkvæmt heim­ild­ar­manni tengdum rann­sókn máls­ins voru augun, heil­inn og hluti barka­kýl­is­ins fjar­lægð úr lík­inu áður en það var afhent. Einnig var tungu­beinið, sem stað­sett er fremst í háls­inum, brotið. Rétt­ar­meina­fræð­ingur sem ræddi við blaða­menn sagði að þessi fjar­læg­ing gæti hafa verið til þess að reyna að fela merki um pynt­ingar sem rúss­nesk örygg­is­sveit hefði beitt hana.

„Það er ekki hluti af venju­bund­inni krufn­ingu að fjar­lægja barka­kýlið,“ útskýrði sér­fræð­ing­ur­inn. „Barka­kýlið og tungu­beinið geta veitt sterkar vís­bend­ingar um kyrk­ingu. Þegar ein­stak­lingur er kyrktur, brotnar tungu­beinið oft. Einnig má finna blæð­ingu í vefjum aug­ans og súr­efn­is­skort í heil­anum.“

Úkra­ínski stríðs­glæpa­rann­sak­and­inn Yuriy Belousov sagði að fleiri merki um pynt­ingar hafi fund­ist á lík­ama Roshchyna, þar á meðal skrámur, mar­blettir, brotið rif­bein, hálsá­verkar og hugs­an­leg bruna­sár á fótum sem gætu stafað af raf­losti. Dán­ar­or­sök hefur ekki enn verið stað­fest.

Heim­ild­ar­maður hjá úkra­ínskum lög­reglu­yf­ir­völdum sagði að það væri ekki óal­gengt að rúss­nesk yfir­völd afhenti lík fanga með fjar­lægðum líf­færum. Yfirvöld í Rúss­landi skýra þetta yfir­leitt með því að það sé hluti af „venju­bundnu verk­lagi við krufn­ingu“, en það gæti líka verið til þess að fela merki um mis­notkun.

Í mars 2025 birtu úkra­ínskir blaða­menn heim­ild­ar­mynd­ina Vika’s Last Assign­ment, þar sem fyrr­ver­andi klefa­fé­lagi Roshchyna lýsir hrotta­legum pynt­ingum og ómann­úð­legum aðstæðum sem hún bjó við síð­ustu mán­uði lífs síns.

Rúss­neski útlaga­mið­il­inn Meduza fjall­aði um málið.