Fangar ánægðir með Jóa Fel

Jóhannes Felixson, betur þekktur sem Jói Fel, vann nú í sumar við það að elda fyrir starfs­fólk og fanga á Litla-Hrauni en lýsti hann starf­inu í við­tali á Vísi í síð­ustu viku. Guð­mundur Ingi Þór­odds­son, for­maður Afstöðu, segir í sam­tali við Mannlíf að almenn ánægja hafi verið með störf Jóa en yfir­völd þurfi að gera betur til að tryggja föngum nær­ing­ar­ríkan mat.

„Föngum í íslenskum fang­elsum finnst almennt mat­ar­mál skipta miklu máli og eru sam­mála um að kostn­aður og aðgengi hamli því að hægt sé að stuðla að mann­sæm­andi matar­æði,“ sagði Guð­mundur við Mannlíf um mat­ar­mál í íslenskum fang­elsum.

„Á Litla Hrauni fá fangar mat­ar­pen­inga og sjá sjálfir um inn­kaup og matseld en verð­lagn­ing versl­unar fang­els­is­ins er hærri en í almennum versl­unum og því erfitt að kaupa nægan og nær­ing­ar­ríkan mat. Flestir mynda mat­ar­hópa til að spara en fæð­is­féð, sem er 1.700 krónur á dag, dugir oft skammt.“

Kaupmáttur hefur rýrnað

Guð­mundur segir að það sé tals­verður munur á mat­ar­málum í íslenskum fang­elsum. „Á Kvía­bryggju og Sogni starfa fangar í eld­húsi og elda fyrir bæði aðra fanga og starfs­fólk. Oft er það með mik­illi fag­mennsku ef kunn­átta er til staðar en það getur auð­vitað breyst reglu­lega. Á Litla Hrauni elda fangar sjálfir fyrir sig, nema þeir sem eru í ein­angrun eða geta ekki eldað mat.“

En hver er mun­ur­inn á þessum málum í dag og fyrir tíu árum?

„Helsta breyt­ingin er sú að kaup­máttur fanga hefur rýrnað mjög á síð­ustu tíu árum þar sem fæð­isfé hefur lítið sem ekk­ert hækkað miðað við verð­lag og neyslu­við­mið,“ segir for­mað­ur­inn. „Þrátt fyrir að fangar reyni að skipu­leggja inn­kaup í mat­ar­hópum er erf­ið­ara en áður að fá nóg af nær­ing­ar­ríkum mat í afplánun.“

Hélt námskeið fyrir fanga

Guð­mundur segir að Afstaða vilji sjá hækkun á fæð­isfé og dag­pen­ingum í sam­ræmi við raun­kostnað og neyslu­við­mið, svo fangar geti notið fjöl­breytts mat­ar­ræðis, og aðgengi að ferskum og nær­ing­ar­ríkum mat þurfi að vera tryggt, ásamt því að lækka álagn­ingu á mat­vöru í fang­els­is­versl­un­inni. 

„Varðandi Jóa Fel þá sá hann almennt um að elda fyrir starfs­fólk, ein­angrun og fanga sem ekki geta eldað sjálfir,“ sagði Guð­mund­ur­inn um stjörnu­kokk­inn á Litla-Hrauni.  „Jói hélt samt ýmis nám­skeið og aðstoð­aði fanga á örygg­is­gangi með að læra að bjarga sér. Almenn ánægja var með allt sem Jói kom að og von­andi mun hann koma meira að matseld í fang­elsum í fram­tíð­inni en hann var tíma­bundið ráð­inn síð­asta sumar.“