„Núna er hættulegast fyrir okkur að hlýða og þegja“

Steinunn Ólína Þor­steins­dóttir, leik­kona, varar við veikri stöðu Íslands í breyttu alþjóða­kerfi og segir hættu­leg­ast að „hlýða og þegja“ á tímum þar sem vald taki við af reglum í sam­skiptum ríkja.

Í Facebook-færslu sinni sem hún birti í hádeg­inu í dag, vísar hún til orða for­sæt­is­ráð­herra Kanada á Alþjóða­efna­hags­þing­inu í Davos, þar sem hann lýsti því yfir að alþjóða­skipu­lagið í þeirri mynd sem við þekkjum væri liðin tíð. Að mati Stein­unnar eru þau orð ekki ýkt:

„Hann segir ein­fald­lega upp­hátt það sem margar minni þjóðir skynja: Heiminum er ekki lengur stjórnað með reglum, heldur er honum stjórnað og ógnað með þrýst­ingi og valdi.“

Hún bendir á að Kanada hygg­ist, í ljósi þess­arar þró­unar, efla eigið afl og leiða banda­lag með­al­stórra ríkja, en staða Íslands sé gjör­ó­lík:

„Ísland getur það ekki. Við höfum engan her, flytjum inn mest allt elds­neyti og mat og öryggi okkar byggir alfarið á náð og mis­kunn ann­arra.“

Að hennar mati sé mik­il­vægt að horfast í augu við raun­veru­leik­ann, jafn­vel þótt umræðan sé erfið:

„Sjálf­stæði Íslands nú er ekki raun­hæfur kostur. En umræðan skiptir okkur máli.“

Steinunn Ólína varar sér­stak­lega við því að treysta á einn vernd­ara eða eina leið fyrir lífs­nauð­syn­legar aðföng:

„Núna er hættu­leg­ast fyrir okkur að hlýða og þegja. Að þykj­ast vera full­veldi en búa við mjög við­kvæma stöðu í reynd.“ Bætir hún við: „Það er ekki full­veldi. Það er upp­gjöf.“

Í færsl­unni leggur hún áherslu á að Ísland eigi enn val, þótt land­fræði­leg staða geri það að verkum að landið geti ekki staðið eitt:

„Við getum ekki reitt okkur á einn vernd­ara. Við verðum að styrkja nor­rænt og evr­ópskt sam­starf og hugs­an­lega leita hóf­anna víðar?“

Hún telur jafn­framt að tryggja verði fjöl­breyttar aðfanga­leiðir og líta á grunn­inn­viði sem örygg­is­mál:

„Við verðum að líta á mat­væli, elds­neyti, sigl­ingar og neð­an­sjáv­ar­kapla sem þjóðar­ör­ygg­is­mál.“

Að lokum segir Steinunn Ólína að stærsta vopn smá­ríkja sé trú­verð­ug­leiki og virð­ing fyrir alþjóða­lögum:

„Í heimi þar sem vald­boð tekur við af reglum verða örugg­ustu smá­ríkin ekki þau sjálf­stæð­ustu, heldur þau smá­ríki sem vinna svo náið og djúpt með öðrum þjóðum að eng­inn hafi efni á því, að láta smá­ríkið, Ísland, falla.“