Sigríður segir Þorgerði Katrínu ekki hæfa til að fara með mál Íslands

Sigríður Á. Andersen, þing­maður Mið­flokks­ins, telur Þorgerði Katrínu Gunn­ars­dóttur utan­rík­is­ráð­herra ekki hæfa til að fara með mála­rekstur Íslands vegna máls­höfð­unar Eft­ir­lits­stofn­unar EFTA, ESA, fyrir EFTA-dóm­stólnum. Þær tók­ust á um málið á Alþingi í dag.

ESA vís­aði máli Íslands til EFTA-dóm­stóls­ins í lok sept­em­ber vegna bók­unar 35 við EES-samn­ing­inn. Stofn­unin telur að íslensk lög tryggi ekki með full­nægj­andi hætti að inn­leiddar EES-reglur gangi framar öðrum íslenskum laga­á­kvæðum þegar árekstur verður þar á milli. ESA hafði fyrst uppi athuga­semdir vegna máls­ins árið 2012 og hóf form­legt samn­ings­brota­mál árið 2017.

Kallaði eftir upplýsingum um varnir Íslands

Sigríður kall­aði eftir svörum frá utan­rík­is­ráð­herra um hvernig stjórn­völd hygð­ust bregð­ast við máls­höfð­un­inni og hvort vinna væri hafin við grein­ar­gerð Íslands til EFTA-dóm­stóls­ins. Spurði hún meðal ann­ars hverjir kæmu að þeirri vinnu og hverjir myndu skipa það teymi sem færi með varnir Íslands.

„Ég vil vita hvort hæstv. ráð­herra hafi hafið vinnu við gerð þess­arar grein­ar­gerðar, hverjir það eru sem koma að þeirri vinnu, hverjir munu skipa teymi, hvað á maður að segja, verj­enda Íslands gagn­vart EFTA-dóm­stólnum í þess­ari máls­höfðun Eft­ir­lits­stofn­unar EFTA,“ sagði Sigríður.

Þor­gerður Katrín sagði málið nú komið til með­ferðar utan­rík­is­mála­nefndar og að sam­ráð yrði haft við nefnd­ina. Hún lagði jafn­framt áherslu á að stjórn­völd myndu halda uppi vörnum fyrir Ísland, en um leið standa við skuld­bind­ingar lands­ins sam­kvæmt EES-samn­ingnum.

„Auðvitað bind ég vonir við að það verði hægt að klára þetta fyrir þennan tíma en að sjálf­sögðu munum við gera það sem þarf til að halda uppi vörnum Íslands,“ sagði Þor­gerður Katrín.

ESA segir að bókun 35 geri EFTA-ríkj­unum innan EES skylt að tryggja að inn­leiddar EES-reglur njóti for­gangs gagn­vart öðrum lands­rétt­ar­reglum sem rekast á þær. Stofn­unin telur að nauð­syn­legar laga­legar trygg­ingar séu enn ekki fyrir hendi á Íslandi.

Segir ráðherrann ekki hæfa

Sigríður gekk lengra í seinni ræðu sinni og dró hæfi Þor­gerðar Katrínar til að fara með málið í efa. Vísaði hún til afstöðu ráð­herr­ans til skuld­bind­inga Íslands sam­kvæmt EES-samn­ingnum og spurði hvort ráð­herr­ann ætti að segja sig frá mál­inu.

„Í ljósi ummæla hæstv. utan­rík­is­ráð­herra í þessu svari til mín tel ég nú ein­sýnt að hæstv. utan­rík­is­ráð­herra sé í sjálfu sér ekki hæf til þess að fara með mála­rekstur fyrir Íslands hönd,“ sagði Sigríður.

Hún spurði jafn­framt hvort Þor­gerður Katrín teldi að ESA bæri skylda til að fella mála­rekst­ur­inn niður yrði þing­málið um bókun 35 sam­þykkt fyrir 30. nóv­em­ber.

Þor­gerður Katrín hafn­aði því alfarið að segja sig frá mál­inu og sagði ágrein­ing­inn í grunn­inn póli­tískan. Hún sagði rík­is­stjórn­ina ætla að standa vörð um EES-samn­ing­inn og tryggja að hann héldi gildi sínu fyrir íslenskan almenn­ing og atvinnu­líf.

„Að sjálf­sögðu mun ég ekki fara frá þessu máli af því að þetta er á end­anum póli­tík,“ sagði Þor­gerður Katrín.