Donald Trump hefur samkvæmt fréttum dreift drögum að friðarsamkomulagi vegna stríðsins við Íran til bandamanna sinna, þar á meðal Ísrael, á meðan báðir aðilar reyna að koma í veg fyrir að ný brot á vopnahléi leiði til frekari átaka og geri samkomulag ómögulegt.
Til að hraða viðræðum hyggst utanríkisráðherra Pakistan, Mohammad Ishaq Dar, fljúga til Washington á morgun til fundar við bandaríska starfsbróður sinn Marco Rubio.
Teheran réðst á bandaríska herstöð í Kúveit í dag eftir að Washington réðst á það sem þeir lýstu sem drónaaðgerð Írana nálægt Hormússundi. Þetta undirstrikar viðkvæma stöðu þar sem samninganefndir beggja aðila neita að gefa eftir í síðustu ágreiningsatriðunum.
Hormuz-sund opnað og milljarðar losaðir
Drögin sem Trump hefur kynnt eru sögð svipuð þeim sem hafa verið í umferð í Miðausturlöndum síðustu daga. Samkvæmt þeim yrði Hormuz-sund opnað á ný fyrir alþjóðlega skipaumferð, hafnbann Bandaríkjanna á írönskum höfnum aflétt og Íran fengið aðgang að allt að 12 milljörðum dollara í frystum eignum.
Markmiðið væri að skipaumferð um sundið færi aftur í sama horf og fyrir stríð innan 30 daga og að allt að 60 daga samningaviðræður hæfust um framtíð írönsku kjarnorkuáætlunarinnar.
Þar yrði meðal annars rætt um birgðir Írans af mjög auðguðu úrani, tímabundið hlé á frekari auðgun og eftirlit Alþjóðakjarnorkumálastofnunin með starfseminni.
Kína þrýstir jafnframt á að öryggisráð Sameinuðu þjóðirnar staðfesti hugsanlegt samkomulag formlega.
Ísrael óánægt með drögin
Samningurinn er sagður afar óásættanlegur fyrir Ísrael þar sem Íran þyrfti ekki strax að skuldbinda sig með afgerandi hætti í kjarnorkumálum. Þá myndi varanlegt vopnahlé einnig ná til Líbanon.
Drögin eru einnig óljósari en tillögur Teheran um afléttingu refsiaðgerða á útflutning írönsku olíu- og jarðefnaiðnaðarins.
Þá er sérstaklega kveðið á um gjaldfrjálsa siglingu um Hormuz-sund.
Íran hefur hins vegar reynt að semja sérstaklega við Óman um að taka upp gjöld fyrir svokallaða „leiðsöguþjónustu“ um sundið.
Trump hótaði í gær að „sprengja Óman í loft upp“ ef ríkið næði slíku samkomulagi við Íran, þó engin opinber viðbrögð hafi komið frá stjórnvöldum í Muscat.
Íran segist stjórna sundinu
Sjóher írönsku byltingarvarðanna gaf út yfirlýsingu þar sem hann ítrekaði yfirráð sín yfir Hormuz-sundi.
Þar kom fram að 26 flutningaskip og olíuskipum hefði verið veitt leyfi til siglinga síðasta sólarhringinn og að leyfi væri skylda.
Var einnig greint frá því að fjögur skip hefðu reynt að sigla um sundið með slökkt á staðsetningarbúnaði sínum. Tvö þeirra voru stöðvuð og tvö neydd til að snúa við.
Þrátt fyrir spennuna hafa óbeinar viðræður milli Bandaríkjanna og Írans haldið áfram með milligöngu Pakistan og Katar.
Sérfræðingar vara þó við því að ef olíuskipafélög reyni í auknum mæli að sigla um sundið án samþykkis Írans gæti brothætt vopnahlé frá 8. apríl hrunið.
Olíuverð hækkaði um tvö prósent á fimmtudag en fór þó ekki yfir 100 dollara tunnan.
Þúsundir handteknar í Íran
Í Moskvu ítrekaði aðstoðarutanríkisráðherra Írans, Ali Bagheri, kröfu landsins um að frystar eignir yrðu afhentar írönskum bönkum án skilyrða.
Á sama tíma hafa Bandaríkin sett refsiaðgerðir á nýja íranska stofnun sem á að stjórna skipaumferð um Persaflóa og Hormuz-sund.
Æðsti leiðtogi Írans, Mojtaba Khamenei, hvatti embættismenn landsins til að láta ágreining ekki breytast í klofning og sagði Bandaríkin og Ísrael reyna að „neyða landið niður á hnén“.
Þá greindu Amnesty International frá því að yfir 6.000 manns hefðu verið handteknir í Íran síðan Bandaríkin og Ísrael hófu hernaðaraðgerðir sínar 28. febrúar.
Meðal þeirra eru mótmælendur, blaðamenn, lögmenn, mannréttindafrömuðir og fulltrúar þjóðernis- og trúarminnihlutahópa.
