Guðmundur Ingi Þóroddsson, formaður Afstöðu, félags fanga, leiðir lista Flokks fólksins í Reykjavík. Í Mannlífsviðtalinu fer hann yfir helstu áherslumál sín og flokksins, meðal annars í húsnæðismálum, málefnum eldri borgara og stöðu þeirra sem standa höllum fæti í samfélaginu, þar á meðal einstaklinga sem hafa lokið afplánun. Þá telur hann mikilvægt að endurmeta áherslur Borgarlínunnar innan samgöngusáttmála ríkis og sveitarfélaga.
Í viðtalinu ræðir Guðmundur Ingi einnig opinskátt um eigin fortíð og reynslu af fangelsisvist. Hann segir þá reynslu hafa mótað sig og orðið hluta af þeim styrk sem hann býr yfir í dag. Markmið sitt sé að styðja aðra og leggja sitt af mörkum til að bæta fyrir mistök fortíðarinnar.
Guðmundur Ingi segir í viðtalinu frá því að hann hafi verið í neyslu þegar hann fór inn á Litla-Hraun í fyrra skiptið, en hann hefur tvisvar setið þar inni.
„Fangelsi eru vettvangur allra vímuefna, nýrra efna og þróunar á vímuefnum. Það er vegna þess að fólk hefur ekkert að gera. Fólk er að reyna að breyta hugarástandi sínu og líðan til að þurfa ekki að hugsa um áföllin,“ segir hann.
Þegar ekkert uppbyggilegt sé í gangi og dómarnir, eða fangelsisvistin, hafi ekki tilgang sé fólk að reyna að deyfa sig. Þess vegna snúist lífið í fangelsi oft um vímuefni.
„Þar eru mynduð sambönd við aðra á svipuðu róli. Fólk veit ekki hvað bíður þess þegar það kemur út og það vill halda öllum möguleikum opnum. Þetta er svolítið þannig.“
Hvernig er þessi heimur innan fangelsisins? Að vera í steininum. Grjótinu.
„Ég held að ég geti sagt að þetta sé erfiður staður að vera á. Mórallinn og menningin er svört. Það er ekkert sem dregur mann áfram, hjálpar manni, styður mann eða er að vinna í málum manns. Þetta er einhvers konar veruleiki þar sem allir dagar eru eins,“ segir hann.
Maður eignist ekki mikið af vinum á þessum stöðum.
„Þetta er fyrst og fremst mjög sorglegt. Maður sér sama fólkið koma inn aftur og aftur jafnvel þangað til það deyr. Menn eru ekki mikið að þroskast þarna inni til dæmis. Þessu þarf að breyta,“ segir Guðmundur Ingi.
Þess vegna séu þau svo fókuseruð á að breyta refsimenningunni.
„Menn reyna að stytta sér stundir með póker, fara út að æfa eða út að labba, elda saman eða horfa á sjónvarpið. Þannig að það er eitthvað reynt. En þetta getur verið mjög erfiður staður,“ segir hann.
Þarna sé blanda af alls konar fólki. Þar geti verið mjög andlega veikt fólk og fólk með alls konar raskanir, og svo komi neyslan inn í það. Þetta geti verið mjög flókið.
„Ég get allavega sagt eitt. Þegar maður er búinn að vera þarna í svolítinn tíma getur maður í raun og veru unnið með hvaða stjórnmálamanni og stjórnmálaflokki sem er,“ segir Guðmundur Ingi og hlær.
Maður læri að bera virðingu fyrir öllum og skoðunum allra, láta ekkert fara í taugarnar á sér og hlusta á sjónarmið annarra. Það sé góður eiginleiki, að hans mati.
„Ég sagði nýlega við einhvern að hann hefði gott af því að vera á Litla-Hrauni í tvo, þrjá mánuði til að læra að umgangast annað fólk, bera virðingu fyrir skoðunum annarra og láta ekki æsa sig yfir smávægilegum hlutum.“
