Silja Sóley Birgisdóttir reisti sig upp úr félagskvíða og minnimáttarkennd og stendur nú í stafni fyrir Sósíalistaflokkinn í Reykjavík. Hún ólst upp við tónlist, fjölbreytileika og pólitíska réttlætiskennd. Reynslan úr skólakerfinu og uppvöxtur í litríkri fjölskyldu mótaði sýn hennar á samfélagið, sem hún segir frá í Mannlífsviðtali. Meðal þess sem hún opnar sig um er sú staðreynd að pabbi hennar hóf að klæðast kvenmannsfötum þegar hún var um 11 ára gömul.

Pabbi í GusGus

Hver er oddviti Sósíalista í Reykjavík?

„Ég fæddist árið 2000 þannig að ég er aldamótabarn,“ segir Silja Sóley. „Fyrstu sjö ár ævi minnar bjó ég í miðbænum, við Baldursgötu. Við fjölskyldan vorum mjög dugleg að fara í Hljómskálagarðinn og á Klambratún og svo var það Hjartagarðurinn niðri í bæ.“

Hún var á leikskólanum Laufásborg sem hún segir vera í fallegri byggingu.

„Ég sagði alltaf að ég væri í skóla í kastala af því að utanhúss minnir byggingin á kastala. Ég á þaðan góðar minningar. Ég átti stóran vinkonuhóp en skólastarfið var kynjaskipt.“

Silja Sóley segist hafa verið félagslynd sem barn, ekki aðeins á leikskólaárunum heldur líka þegar árin liðu. Henni hafi þótt gaman að eignast vini og átt auðvelt með það.

„Ég var mjög fjörugt barn en líka mjög vör um mig. Ég hef alltaf verið mjög mikið að fylgjast með öðrum og pinku tengd við það og ég hef alltaf haft gaman af ýmiss konar föndri. Í dag prjóna ég mikið og bý til skart og mér finnst vera gaman að hafa fallegt í kringum mig og ég fer mikið á nytjamarkaði og er smá safnari.“

Silja Sóley, sem á tvo yngri bræður, var sjö ára þegar fjölskyldan flutti í Smáíbúðahverfið. Hún segir það hafa verið góða breytingu.

„Við bjuggum í götunni fyrir neðan götuna þar sem önnur amma mín og afi bjuggu og ég náði að vera mikið hjá þeim sem mér þótti mjög kært. Ég gat farið til ömmu eftir skóla þannig að ég var að stórum hluta hjá henni af því að báðir foreldrar mínir voru að vinna.“

Móðir hennar, Sigrún Daníelsdóttir, er sálfræðingur og verkefnisstjóri hjá hinu opinbera um geðrækt, og faðir hennar tölvunarfræðingur og tónlistarmaður. Síðustu ár hefur hann helgað sig algjörlega tónlistinni. Hann er Birgir Þórarinsson, eða Biggi veira, meðlimur hljómsveitarinnar GusGus.

„Ég var mjög mikið á Sirkus-barnum sem barn að degi til auðvitað, til dæmis þegar var sumarhátið í bakgarðinum. Ég man að þar var dósavél þar sem maður gat fengið hnetur í dós sem mér fannst vera mjög skemmtilegt.“

Hún fékk líka stundum að fara með á NASA þegar hljómsveitin æfði fyrir tónleika og einu sinni fór hún með móður sinni þegar GusGus var með tónleika frekar snemma að kvöldi.

„Þá sátum við í boxinu hjá hljóðmanninum og héngum baksviðs. Ég fékk síðan alltaf að fara á tónleika með pabba þegar ég varð eldri. Það var alltaf mikil tónlist heima og pabbi var dálítið mikið að túra. Ég fer ennþá á alla tónleikana og skemmti mér alltaf vel. Ég er mikill GusGus-aðdáandi.“

Fjölbreytileikinn

Silja Sóley var tíu eða ellefu ára þegar faðir hennar „byrjaði að klæða sig eins og hann vill klæða sig“, eins og hún orðar það, en hann klæðir sig gjarnan í kvenmannsföt.

„Ég man að það var mikið sjokk fyrir mig þá. Þetta var mikil breyting. Þetta breytti aldrei sambandi mínu við pabba og þetta var aldrei eitthvað sem mér fannst vera óþægilegt þegar frá leið.“

Hún segir að þar sem hún var svo ung hafi henni hins vegar fundist óþægilegt að allir vissu eitthvað um fjölskylduna og að utanaðkomandi fólk spurði hana um föður hennar.

„Það var ýmislegt sagt og einhverjir strákar í skólunum sögðust ekki vilja vera eins og pabbi minn,“ segir hún og kímir.

Hún segir þetta ekki hafa haft afgerandi áhrif.

„Ég myndi segja að við séum mjög litrík fjölskylda og foreldrar mínir hafa alltaf lagt mikla áherslu á að vera ekki með fordóma og að sýna samkennd. Ég var ekki alveg jafnfélagslynd á þessum tíma eins og þegar ég var yngri, en það var út af erfiðum vinasamskiptum, en ég hefði viljað peppa mig upp af því að allt í einu var svo mikil athygli á okkur. Mér fannst það vera óþægilegt af því að fólk var að horfa. Sumir vissu ekki hvernig þeir áttu að bregðast við eða voru jafnvel með fordóma og ég held að það hafi aðallega verið það sem mér fannst vera óþægilegt. Við vorum að labba niðri í bæ og fólk var að horfa og ég varð svo reið. Ég var svo ung og hefði helst viljað að enginn tæki eftir mér.“

Ég var ekki alveg jafnfélagslynd á þessum tíma eins og þegar ég var yngri, en það var út af erfiðum vinasamskiptum, en ég hefði viljað peppa mig upp af því að allt í einu var svo mikil athygli á okkur. Mér fannst það vera óþægilegt af því að fólk var að horfa.“

Tala þau feðginin um föt?

„Við eigum það sameiginlegt að hafa mikinn áhuga á fötum, skrauti og skarti. Við erum samt ekki með sama stíl. Það er líka kynslóðamunur.“

Það að faðir Silju Sóleyjar hafi komið út á þennan hátt opnaði augu hennar fyrir fordómum og því að fólk er alls konar.

„Ég held að það hafi sýnt mér mikilvægi þess að vera með fjölbreytileikann sýnilegan. Það grassera ekki einhverjir fordómar hjá fólki. Fólk er hrætt við það sem það þekkir ekki. Og ef það er ekki sýnilegt þá getur það aldrei þekkt það.“

Hún segist þess vegna reyna að nálgast allt með jákvæðni.

„Ég held að það sé mikilvægt að fjölbreytileiki samfélagsins sé sýnilegur og að við fögnum honum.“