Silja Sóley Birgisdóttir, oddviti sósíalista í Reykjavík, segir mikilvægt að kerfið leggi áherslu á mannúð og skilning. Þegar kemur að áherslumálum Sósíalistaflokksins segir hún að skólamálin standi sér næst.

Hún er með BS-próf í sálfræði og stefnir á að fara í framhaldsnám í skólasálfræði síðar meir en hefur frestað þeim áformum í bili í þágu stjórnmálanna. Hún hefur bæði unnið á leikskóla og verið stuðningsfulltrúi í grunnskóla auk þess sem hún hefur sinnt stuðningskennslu í framhaldsskóla.

Silja Sóley býr ásamt kærasta sínum heima hjá ömmu hans og afa og forðast þau leigumarkaðinn til að festast ekki þar. Sósíalistaflokkurinn leggur áherslu á að stofnað verði Byggingafélag Reykjavíkur og að framboð af ódýrum íbúðum verði stóraukið.

Silja Sóley er alin upp í regnbogafjölskyldu. Hún er dóttir Birgis Þórarinssonar, Bigga veiru í GusGus, sem hefur vakið athygli fyrir kvenlegan klæðaburð. Hún minnist þess að hafa stundum fundist það erfitt þegar hún var yngri. Eftir því sem hún eltist telur hún hins vegar að þetta hafi veitt sér dýrmæta sýn á fjölbreytileika mannlífsins.

„Ég held að það sé mikilvægt að fjölbreytileiki samfélagsins sé sýnilegur og að við fögnum honum.“

Silja Sóley segist alltaf hafa verið mjög vinstrisinnuð.

„Mér finnst engin lógík í að vera neitt annað. Fólkið á að vera grunnurinn. Stjórnvöld eiga að vinna markvisst að því að skapa betra samfélag fyrir alla og tryggja öllum bakland af því að það er fullt af fólki sem hefur ekki sterkt bakland og þá þarf kerfið að vera það. Og það er mikilvægt að kerfið leggi áherslu á mannúð og skilning.“

Barðist við minnimáttarkennd

Hún segist hafa færst lengra og lengra til vinstri og skráð sig snemma í Sósíalistaflokkinn. Hún hafi þó ekki byrjað að taka virkan þátt í flokksstarfinu fyrr en í fyrravor.

„Ég barðist lengi við ákveðna minnimáttarkennd. Ég myndi ekki segja að ég berjist við hana núna en síðustu ár hafa verið mjög góð. En varðandi pólitík þá leið mér alltaf eins og það væri svo mikill veggur sem kæmi í veg fyrir að maður gæti byrjað að hafa áhrif og að þetta væri ekki eitthvað sem væri aðgengilegt.“

Það hafi í raun ekki verið fyrr en kærasti hennar, Halldór Ísak Ólafsson, sem er í áttunda sæti á listanum, byrjaði að taka þátt aðeins á undan henni, að hún sá að hægt væri að hafa jákvæð áhrif. Þá hafi hún byrjað að taka virkan þátt í flokksstarfinu.

„Við erum að reyna að byggja eitthvað upp sem getur haft jákvæð áhrif á samfélagið. Margt ungt fólk tekur ekki virkan þátt í pólitík sem er ákveðið vandamál og ég held að það sé af því að því líður eins og það geti ekki haft áhrif. Ég hef hins vegar fundið að ef maður hefur áhugann og viljann þá er svo sannarlega hægt að hafa áhrif.“

Byrjaði í flokknum í fyrravor

Silja Sóley segir að eftir að hún fór að taka virkan þátt í starfi flokksins í fyrravor hafi hún verið dugleg að mæta á fundi, tala, gagnrýna og bæta í umræðuna, bæði hjá ungliðahreyfingunni og hjá flokknum sjálfum.

„Ég reyndi líka mikið að kynnast fólki og læra. Þegar uppstillingarferlið fór í gang ætlaði ég ekki að sækja um, talandi um að manni líði eins og maður geti ekki gert hlutina. Ég fékk hins vegar hvatningu frá þó nokkrum félögum og þau höfðu séð eitthvað sem ég sá ekki en sem ég er byrjuð að sjá núna sem er að ég gæti verið góður frambjóðandi.“

Hún gaf því kost á sér og segist hafa treyst uppstillingarnefndinni til að finna sér stað. Hún fór í gegnum ferlið, öll viðtölin og samdi ræður, og segir uppstillingarnefndina hafa unnið hörðum höndum.

„Síðan fékk ég boð um þetta sæti og það kom mér verulega á óvart miðað við hvað ég hafði verið virk í flokknum í stuttan tíma. En ég stóð mig bara mjög vel og ég tel að ég hafi sannað mitt gildi í kosningabaráttunni.“

Silja Sóley segir sögu sína að einhverju leyti tengjast því sem hún kallar „unknown potential“.

„Ég held ég hafi alltaf verið aðeins hlédrægari og metið mig aðeins minna en ég gæti. Ef ég verð borgarfulltrúi þá á það ekki fyrst og fremst að vera um mig. Þetta á að vera um hvað við erum að gera og fyrir hvern.“

Ekki nógu góður skilningur

Silja Sóley segir að þegar kemur að áherslumálum flokksins standi skólamálin sér næst.

„Það er eitthvað sem ég hef kynnst hvað best og mér finnst vera mikilvægt að við komum á betra fyrirkomulagi varðandi starfsaðstæður og stuðning í skólakerfinu, bæði fyrir börn og starfsfólk.“

Silja Sóley vann sem stuðningsfulltrúi í grunnskóla frá því í fyrrahaust og þar til hún fór á fullt í kosningabaráttuna. Hún segist hafa verið mjög heppin þar sem hún, sem stuðningsfulltrúi, fékk undirbúningstíma sem sé ekki sjálfsagt.

„Ég veit að kennarar eru einmitt að berjast við kerfið til að fá stuðninginn inn. Það er fullt af frábæru fólki með frábæra þekkingu - svo sem sálfræðingar, talmeinafræðingar og atferlisfræðingar - sem hefur unnið með börnum og veit ákveðna hluti um hvað virkar og er með ráð og leiðbeiningar en er oft dálítið fjarlægt skólastarfinu.“

Hún segir samvinnuna ekki jafnmikla og þurfi. Ef stuðning þurfi inn í bekk, hvort sem einn nemandi þurfi stuðning eða bekkurinn í heild, þurfi önnur manneskja að vera inni. Oft sé enginn undirbúningstími fyrir stuðningsfulltrúa og því geti þeir ekki tileinkað sér námið eða reynt að fræðast meira.

„Við þurfum að nýta betur þessa frábæru fagþekkingu sem við erum með í kerfinu þannig að það sé hægt að vera með miklu ríkara samstarf og þannig hægt að koma miklu betur til móts við börnin, sérstaklega ef börn eru með námsörðugleika eða ef þau sýna erfiða hegðun.“

Silja Sóley segir fullt af fólki vita hvernig hægt væri að bregðast betur við en því sé kannski ekki miðlað áfram eða leiðbeint hvernig það sé í framkvæmd.

„Leiðsögnin þarf að vera á staðnum og það þarf að vera virkt samstarf milli kennara og þeirra sem sinna stuðningsþjónustunni.“

Kerfið getur brotið börn

Annar bróðir Sóleyjar hafi til dæmis haft allt aðra reynslu af skólakerfinu en hún sjálf, að hennar sögn. Hann hafi sýnt mjög erfiða hegðun á tímabili og ekki alltaf mætt miklum skilningi.

„Ég sá seinna meir hvað það var mikill munur á okkar reynslu af því að við fylgdumst að í gegnum allan skólann. Það er svo skrýtið að tala um þetta vegna þess að börn geta ekki alltaf beint haft stjórn á sinni eigin hegðun en hann var oft að lenda upp á kant við kennarana. Hann er bráðklár og ótrúlega snjall og átti auðvelt með námið sjálft.“

Hún segist hafa séð hvað kerfið var öðruvísi við hann en hana. Hann hefði getað átt mun ánægjulegri æsku og skólagöngu ef ríkari skilningur og stuðningur hefði verið inni í kerfinu.

„Svona hlutir geta virkilega brotið börn og haft grafalvarlegar afleiðingar.“

Silja Sóley segist einnig hafa séð í starfi sínu í skólakerfinu að ekki sé nógu góður skilningur á því hvernig börn eru og hvernig koma eigi til móts við þau þegar þau sýna erfiða hegðun eða erfiðar tilfinningar.

„Þau annaðhvort vita ekki hvað þau eiga að gera eða kunna ekki og það þarf að grípa miklu betur utan um þau. Ég hef séð hvað raunverulegur stuðningur og einstaklingsmiðuð nálgun getur munað miklu.“

Hún nefnir að hún hafi eftir stúdentspróf aðstoðað nemanda í framhaldsskóla sem hafði ekki náð stærðfræði 200 þrátt fyrir nokkrar tilraunir. Hann hafi endað á að ná góðum tökum á efninu og klárað stærðfræði 500.

Gífurleg álagning

Sósíalistaflokkurinn leggur áherslu á að stofnað verði Byggingafélag Reykjavíkur og að framboð af ódýrum íbúðum verði stóraukið.

„Húsnæðismarkaðurinn eins og hann er í dag bæði hvað varðar leiguhúsnæði og eigið húsnæði er orðið allt of dýr fyrir marga. Ég sem ung manneskja hef forðast leigumarkaðinn eins og heitan eld og við búum hjá ömmu og afa kærasta míns og erum mjög lánsöm.“

Hún segir mjög erfitt fyrir fólk sem fer út á leigumarkaðinn að komast út af honum. Þá sé erfitt að safna fyrir kaupum og það taki mjög langan tíma, mun lengri tíma en áður.

„Grunnurinn að lífi fólks er að vera með öruggt húsnæði; það er eiginlega ekki hægt að gera neitt ef fólk er ekki með öruggt húsnæði.“

Þá leggur flokkurinn áherslu á að allar lóðir fari til óhagnaðardrifinna og félagslegra verkefna.

„Auðvitað kostar að byggja en það ætti ekki að vera þessi mikla hagnaðarkrafa á húsnæðismarkaðnum. Það er gífurleg álagning sett ofan á húsnæði sem gerir það að verkum að þetta er orðið mjög dýrt og líka á leigumarkaðnum.“

Þegar fólk kaupi sér húsnæði fari það í gegnum greiðslumat og megi aðeins verja ákveðnum hluta ráðstöfunartekna í að greiða lánið mánaðarlega. Á leigumarkaðnum sé ekkert slíkt.

„Mörg leigufyrirtæki græða þvílíkt á fólki og margir eru að verja stórum hluta af sínum ráðstöfunartekjum, stundum meirihluta þeirra, í leigu. Fólk finnur fyrir framfærsluótta og á miklu erfiðara með að ná endum saman.“

Hún segir að ef auka eigi jöfnuð í samfélaginu verði húsnæðismarkaðurinn að vera á óhagnaðardrifnum forsendum.

„Það bara verður.“

Verði óhagnaðardrifin

Aðspurð um borgarlínuna segir Silja Sóley að Sósíalistaflokkurinn sé hlynntur öllum betrumbótum í almenningssamgöngukerfinu og að borgarlínan sé vissulega hluti af þeirri lausn.

„Það er mikilvægt að strætó nái að greiða frá umferðinni - hann sé ekki bundinn við venjulegu umferðarteppuna af því að þetta er líka einmitt að fólk komist auðveldlega í og úr vinnu. Borgarlínan mun ekki leysa allan samgöngumátann og það þarf að bæta tengingar á milli hverfa miklu betur.“

Hún segir mjög erfitt að ferðast á milli hverfa í Reykjavík og að laga þurfi það sem er umfram borgarlínuáætlunina.

„Við viljum tryggja að allur rekstur varðandi borgarlínuna sé óhagnaðardrifinn. Við viljum ekki að þetta kerfi, eins og hægt og rólega er að gerast með strætókerfið, verði einkavætt af því að við borgarbúar erum að borga fyrir þessar framkvæmdir sem borgarlínan verður og við ættum að njóta góðs af því.“

Silja Sóley ferðast um á eigin bíl og segir það bæði vegna þess að hún verði svo bílveik í strætisvögnum og vegna þess að ekki sé mikill sparnaður fólginn í því að nota strætó miðað við hversu tímafrekt það er. Of dýrt sé í strætó, of langt á milli vagna og tengingar milli hverfa séu of lélegar.

Pabbi í GusGus

Hver er oddviti Sósíalista í Reykjavík?

„Ég fæddist árið 2000 þannig að ég er aldamótabarn,“ segir Silja Sóley. „Fyrstu sjö ár ævi minnar bjó ég í miðbænum, við Baldursgötu. Við fjölskyldan vorum mjög dugleg að fara í Hljómskálagarðinn og á Klambratún og svo var það Hjartagarðurinn niðri í bæ.“

Hún var á leikskólanum Laufásborg sem hún segir vera í fallegri byggingu.

„Ég sagði alltaf að ég væri í skóla í kastala af því að utanhúss minnir byggingin á kastala. Ég á þaðan góðar minningar. Ég átti stóran vinkonuhóp en skólastarfið var kynjaskipt.“

Silja Sóley segist hafa verið félagslynd sem barn, ekki aðeins á leikskólaárunum heldur líka þegar árin liðu. Henni hafi þótt gaman að eignast vini og átt auðvelt með það.

„Ég var mjög fjörugt barn en líka mjög vör um mig. Ég hef alltaf verið mjög mikið að fylgjast með öðrum og pinku tengd við það og ég hef alltaf haft gaman af ýmiss konar föndri. Í dag prjóna ég mikið og bý til skart og mér finnst vera gaman að hafa fallegt í kringum mig og ég fer mikið á nytjamarkaði og er smá safnari.“

Silja Sóley, sem á tvo yngri bræður, var sjö ára þegar fjölskyldan flutti í Smáíbúðahverfið. Hún segir það hafa verið góða breytingu.

„Við bjuggum í götunni fyrir neðan götuna þar sem önnur amma mín og afi bjuggu og ég náði að vera mikið hjá þeim sem mér þótti mjög kært. Ég gat farið til ömmu eftir skóla þannig að ég var að stórum hluta hjá henni af því að báðir foreldrar mínir voru að vinna.“

Móðir hennar, Sigrún Daníelsdóttir, er sálfræðingur og verkefnisstjóri hjá hinu opinbera um geðrækt, og faðir hennar tölvunarfræðingur og tónlistarmaður. Síðustu ár hefur hann helgað sig algjörlega tónlistinni. Hann er Birgir Þórarinsson, eða Biggi veira, meðlimur hljómsveitarinnar GusGus.

„Ég var mjög mikið á Sirkus-barnum sem barn að degi til auðvitað, til dæmis þegar var sumarhátið í bakgarðinum. Ég man að þar var dósavél þar sem maður gat fengið hnetur í dós sem mér fannst vera mjög skemmtilegt.“

Hún fékk líka stundum að fara með á NASA þegar hljómsveitin æfði fyrir tónleika og einu sinni fór hún með móður sinni þegar GusGus var með tónleika frekar snemma að kvöldi.

„Þá sátum við í boxinu hjá hljóðmanninum og héngum baksviðs. Ég fékk síðan alltaf að fara á tónleika með pabba þegar ég varð eldri. Það var alltaf mikil tónlist heima og pabbi var dálítið mikið að túra. Ég fer ennþá á alla tónleikana og skemmti mér alltaf vel. Ég er mikill GusGus-aðdáandi.“

Fjölbreytileikinn

Silja Sóley var tíu eða ellefu ára þegar faðir hennar „byrjaði að klæða sig eins og hann vill klæða sig“, eins og hún orðar það, en hann klæðir sig gjarnan í kvenmannsföt.

„Ég man að það var mikið sjokk fyrir mig þá. Þetta var mikil breyting. Þetta breytti aldrei sambandi mínu við pabba og þetta var aldrei eitthvað sem mér fannst vera óþægilegt þegar frá leið.“

Hún segir að þar sem hún var svo ung hafi henni hins vegar fundist óþægilegt að allir vissu eitthvað um fjölskylduna og að utanaðkomandi fólk spurði hana um föður hennar.

„Það var ýmislegt sagt og einhverjir strákar í skólunum sögðust ekki vilja vera eins og pabbi minn,“ segir hún og kímir.

Hún segir þetta ekki hafa haft afgerandi áhrif.

„Ég myndi segja að við séum mjög litrík fjölskylda og foreldrar mínir hafa alltaf lagt mikla áherslu á að vera ekki með fordóma og að sýna samkennd. Ég var ekki alveg jafnfélagslynd á þessum tíma eins og þegar ég var yngri, en það var út af erfiðum vinasamskiptum, en ég hefði viljað peppa mig upp af því að allt í einu var svo mikil athygli á okkur. Mér fannst það vera óþægilegt af því að fólk var að horfa. Sumir vissu ekki hvernig þeir áttu að bregðast við eða voru jafnvel með fordóma og ég held að það hafi aðallega verið það sem mér fannst vera óþægilegt. Við vorum að labba niðri í bæ og fólk var að horfa og ég varð svo reið. Ég var svo ung og hefði helst viljað að enginn tæki eftir mér.“

Ég var ekki alveg jafnfélagslynd á þessum tíma eins og þegar ég var yngri, en það var út af erfiðum vinasamskiptum, en ég hefði viljað peppa mig upp af því að allt í einu var svo mikil athygli á okkur. Mér fannst það vera óþægilegt af því að fólk var að horfa.“

Tala þau feðginin um föt?

„Við eigum það sameiginlegt að hafa mikinn áhuga á fötum, skrauti og skarti. Við erum samt ekki með sama stíl. Það er líka kynslóðamunur.“

Það að faðir Silju Sóleyjar hafi komið út á þennan hátt opnaði augu hennar fyrir fordómum og því að fólk er alls konar.

„Ég held að það hafi sýnt mér mikilvægi þess að vera með fjölbreytileikann sýnilegan. Það grassera ekki einhverjir fordómar hjá fólki. Fólk er hrætt við það sem það þekkir ekki. Og ef það er ekki sýnilegt þá getur það aldrei þekkt það.“

Hún segist þess vegna reyna að nálgast allt með jákvæðni.

„Ég held að það sé mikilvægt að fjölbreytileiki samfélagsins sé sýnilegur og að við fögnum honum.“

Samanburður og kvíði

Silja Sóley minntist á minnimáttarkennd sem hún fann fyrir þegar hún var yngri.

„Ég held að minnimáttarkenndin hefi tengst því að mann langaði að gera meira. Mann langaði að láta gott af sér leiða og vera duglegri og hjálplegri. Ég held að það sé bara það. En maður þarf smá að kasta sér í djúpu laugina.“

Fannst henni hún ekki standa sig nógu vel?

„Ég myndi frekar segja að ég vil alltaf verða betri. Það kemur bara með fullorðinsárunum að maður byrjar að sýna sér aðeins meiri mildi. Ég held að maður sé alltaf miklu gagnrýnni á sjálfan sig þegar maður er yngri af því að maður er ekki alveg eins fullmótaður og maður er seinna meir.“

Hún segir fólk alltaf vera að þroskast en þegar það er yngra sé það enn að finna út hver það er. Þá hafi fólk ákveðna sýn á hvernig það ætti að vera og sú sýn sé alltaf á aðeins hærri staðli en það sjálft.

Silja Sóley talar líka um kvíðann sem hún hefur alltaf fundið svolítið fyrir.

„Ég hef alltaf verið smá kvíðin og kannski tengdist það á unglingsárunum, tilfinningaflækjunni sem það er að vera unglingur en ég varð þá mjög félagskvíðin. Ég held að það hafi tengst því að ég vildi mjög lengi ekki vera sýnileg sem er mjög fyndið núna þegar ég er í framboði - ég gæti ekki verið sýnilegri,“ segir hún og kímir.

Hún segir það þó enn stundum geta verið óþægilegt, en að það venjist.

„Ég þurfti að vinna mig út úr kvíðanum á sínum tíma og fór meðal annars í tíma til sálfræðings. Ég er þó með leifar eftir þetta og tárast stundum ef einhver hrósar mér mikið af því að ég á svo erfitt með að taka því eða mér finnst það snerta hjartaræturnar aðeins of djúpt. En partur af þessu held ég að sé bara að ég er tilfinningarík manneskja sem ég held að sé líka góður kostur.“

Silja Sóley, sem er með BS-próf í sálfræði, segir að ástæður kvíða séu misjafnar og alltaf einstaklingsbundnar.

„Ég held að gífurlega mikill samanburður í samfélaginu í dag ýti undir kvíða. Lífið er alltaf að verða hraðara og flóknara og það verður sífellt meiri samkeppni á vinnumarkaðnum. Það er ekki jafnmikil samheldni í samfélaginu og var kannski áður fyrr; fólk er ekki alveg jafntengt.“

Hún segir samfélagsmiðla hafa verið að koma þegar hún var unglingur og að það hafi kannski spilað eitthvað inn í kvíða þá. Hún telur samfélagsmiðla líka hafa áhrif á lífssýnina.

„Ég held að þessi stöðugi samanburður sé mikið mein í samfélaginu og að það leiði til þess að við horfum of mikið inn á við. Maður verður svolítið þröngsýnn þegar maður horfir svona mikið inn á við. Ég held að það þurfi að breytast hvernig við horfum á lífið.“

Hún segir lífið ekki eiga að snúast um svona mikla samkeppni eða hörku. Fólk ætti að horfa meira á aðra og það sé margt sem hægt sé að læra af öðrum.

„Ég held að það sé í raun og veru það sem mótar mann langmest. Áföll hafa líka mjög mikil mótunaráhrif og líka af því að þau eru svo eftirminnileg. En það er í raun og veru fólk sem er manni náið sem mótar mann sérstaklega.“

Hún telur að allir geti að einhverju leyti speglað sig í fjölskyldu sinni og vinum og séð eiginleika hjá öðrum sem þá langar að tileinka sér. Það sé það sem hafi mótað hana mest.

Stoðkennsla í stærðfræði

Silja Sóley fór í Menntaskólann í Reykjavík og segist hafa notið sín þar.

„Ég var í mjög góðum bekk, mér leið vel í skólanum og hef alltaf haft gífurlegan áhuga á stærðfræði. Ég gat á öðru ári valið á milli þess að fara á náttúrufræðibraut eða eðlisfræðibraut og ég valdi að fara á eðlisfræðibraut sem voru smá mistök.“

Hún segist hafa haldið að áhuginn á stærðfræði myndi yfirfærast á eðlisfræði, en svo varð ekki. Hún átti erfitt með eðlisfræði og hafði ekki mikinn áhuga á henni.

Um sumarið eignaðist hún marga vini sem voru í Menntaskólanum við Hamrahlíð og ákvað að skipta yfir í MH. Þar kláraði hún skólagönguna og lagði meiri áherslu á stærðfræði og síðar sálfræði, eftir að áhugi á sálfræði kviknaði.

„Ég naut mín mjög á menntaskólaárunum og þá fann ég að ég hafði áhuga á kennslu. Ég hef alltaf haft áhuga á að hjálpa og ég hef fundið að ég er frekar góð í að miðla upplýsingum til annarra.“

Hún hjálpaði því nokkrum bekkjarfélögum í gegnum stærðfræðina, bæði í MR og MH.

„Ég hef örugglega bjargað mörgum frá falli í stærðfræði. Það er mjög gefandi. Síðan fékk ég einmitt tækifæri eftir menntaskólagönguna að vera með stoðkennslu í stærðfræði í MR og var með námskeið fyrir nemendur sem höfðu ekki staðist próf.“

Fjölbreytileiki barna

Silja Sóley útskrifaðist sem stúdent í lok haustannar 2019 og ákvað að fara að vinna í hálft ár áður en hún færi í sálfræðinám. Hún fór að vinna á leikskóla en ákvað svo að fresta háskólanáminu þegar Covid-heimsfaraldurinn skall á, þar sem henni fannst viðvera í sálfræðináminu mikilvæg en víða var fjarkennsla á Covid-tímanum.

Silja Sóley vann í leikskólanum í tvö og hálft ár.

„Ég kynntist fjölbreytileika barna og að hvert barn þarf mismunandi nálgun. Þá byrjaði ég að fá aukinn áhuga á að hafa aðeins víðtækari áhrif á skólakerfið og hef áhuga á að læra síðar skólasálfræði.“

Hún fór síðan í BS-nám í sálfræði við Háskóla Íslands og útskrifaðist í fyrravor. Hvað taki við eftir kosningar eigi eftir að koma í ljós.

„Annaðhvort fer ég einmitt að vinna í menntamálunum og einhvern tímann seinna á lífsleiðinni langar mig að fara í nám í skólasálfræði.“

Eftir útskrift í fyrravor fór Silja Sóley að vinna sem stuðningsfulltrúi í grunnskóla. Hún segir að áður en hún færi í nám í skólasálfræði hafi hún viljað kynnast grunnskólanum og hvernig daglegt líf þar væri.

„Það var mjög áhugavert að vinna á gólfinu og sjá einmitt það ríka og fjölbreytta starf sem á sér stað inni í skólanum. Núna er ég komin í leyfi út af kosningabaráttunni.“

Upplifði sig utangarðs

Silja Sóley er tuttugu og fimm ára og með ýmislegt í bakpokanum þegar kemur að lífsreynslu.

„Ég hef alveg upplifað erfiðleika eins og allir. Ég hef þó ekki upplifað mikið af einhverjum gígantískum eða miklum áföllum sem hafa haft afgerandi áhrif á mig og ég er mjög lánsöm.“

Hún þagnar og heldur áfram.

„Ég held að sú lífsreynsla sem hefur mótað mig mest hafi eflaust haft áhrif á af hverju ég brenn svona mikið fyrir skólamálum. Ég sjálf átti farsæla skólagöngu og mér gekk vel í námi. Ég var alltaf mjög þægt og jákvætt barn sem þurfti ekkert mikið að pæla í en ég átti alveg erfitt félagslega seinna meir sem skildi eftir sig smá far en ég var mjög félagskvíðin sem unglingur eins og ég sagði. Ég veit ekki hvort þetta hafi mótað mig varðandi baráttumál en það hefur 100% mótað mig varðandi hvernig ég horfi út á við.“

Var hún lögð í einelti?

„Nei, ég myndi ekki segja það. Þetta var erfiður vinahópur sem var ekki á góðum stað um tíma og ég upplifði mig mjög utangarðs. Ég ætla ekki að fara djúpt í það en ég er vinur margra enn í dag.“

Sem lífsreynd kona gæti Silja Sóley sem borgarfulltrúi eflaust sett sig betur inn í spor borgarbúa.

„Maður veit aldrei raunverulega hvað einhver er að ganga í gegnum og í hvaða erfiðleikum fólk er í. Það eru svo margir hópar í samfélaginu sem hafa mjög sértæk vandamál og það er svo mikilvægt að ákveða ekki fyrir fólk.“

Hún segir ekki farsælt að giska á hvað væri gott fyrir fólk. Ef hún verði borgarfulltrúi telji hún mikilvægt að vera í ríkum samræðum, bæði þegar hugmyndir og tillögur séu ræddar og þegar ákvarðanir séu teknar eða reynt sé að laga kerfi sem virka ekki.

„Það sé alltaf á forsendum þess hóps sem það á að gagnast. Ef við tölum um málefni fatlaðra þá ættu þau að hafa langmest að segja og málefni eldri borgara og jafnvel málefni barna. Það er svo mikilvægt að reyna að kynna sér hvað er að hafa áhrif á þau.“

Hún segir margt sem borgin geri hafa gífurleg áhrif á líf fólks.

„Nálgunin á alltaf að vera af mannúð, af tillitssemi og raunverulegri samvinnu við fólk en ekki einhverjum fjárhagssjónarmiðum eða eftir því sem hentar kerfinu.“

Mikil samheldni eftir klofninginn

Það hefur ekki alltaf verið dans á rósum hjá Sósíalistaflokknum sem klofnaði á sínum tíma. Silja Sóley segir að í dag sé starfið mjög virkt og mikil samheldni þannig að flokkurinn hafi jafnað sig.

„Klofningurinn varð vegna þess að það var vilji félagsmanna að hafa breyttar áherslur. Mikið fjármagn fór í annað en að byggja upp flokksstarfið og fólk vildi líka bara meira gegnsæi og lýðræðislegri vinnubrögð en ég held að það hafi enginn beint búist við öllu því sem kom í kjölfarið.“

Hún segir að auðvitað hafi tekið tíma að koma starfinu aftur í gang. Flokkurinn þurfti að skipta um húsnæði og mikil vinna fór í að byggja hann upp á ný.

„En ég myndi segja að núna sé samheldnin mikil og við erum mjög virk og það er góður andi í flokknum.“

Lýðræðinu stafi ógna af nýfrjálshyggju

Oddviti Sósíalistaflokksins í Reykjavík segist vona og trúa að flokkurinn komist inn í þessum kosningum. Hún segist hlakka mjög til að efla samstarf við hina ýmsu hagsmunahópa og koma einhverju jákvæðu í gegn í kerfinu.

„Ég vona að flokkurinn haldi áfram að stækka og nái að breiða út sinn boðskap. Ég veit að fyrir suma getur nafnið kannski verið fráhrindandi vegna gamalla tenginga en í grunninn, ef fólk kynnist hverju við berjumst fyrir, þá er það bara réttlátara samfélag.“

Silja Sóley segir samfélagið hafa þróast of mikið í átt að nýfrjálshyggju og að verið sé að snúa frá þeim áherslum sem hafi skapað norrænu velferðarríkin.

„Það er engin tilviljun að lífsgæði eru best á Norðurlöndunum, það er sterkum velferðar- og jöfnunaráherslum að þakka. Á hinum endanum sjáum við hvað verður um samfélög sem fórna almenningshagsmunum í þágu einkavæðingar og auðmagns, til dæmis í Bandaríkjunum þar sem samfélagið fer smám saman að molna niður.“

Hún segir þetta beinlínis ógn við lýðræðið. Vinstri flokkarnir sem hafi komist til valdastóla á Íslandi hafi verið mjög passívir gagnvart þessari þróun og þess vegna sé fólk að gefast upp á vinstrinu.

„Það hefur orðið fyrir gífurlegum vonbrigðum. Við viljum endurnýja þessa von. Við viljum að fólki líði vel og sé með öflugan stuðning í grunninn. Við munum alltaf berjast fyrir hag almennings þannig að allir geti lifað mannsæmandi lífi og samfélagið sé öruggt, friðsælt og gott.“

Hún segir kosningabaráttuna hafa verið mikið þroskatímabil fyrir flokkinn og að gaman hafi verið að sjá. Mikil nýliðun sé í flokknum og hann sé að ná til unga fólksins. Hún telur starf flokksins mikilvægt og rödd hans mikilvæga í samfélaginu.

„Varðandi mig persónulega þá vona ég að ég nái að láta gott af mér leiða. Ég sjálf er ekki með neina sérstaka framadrauma. Það er ekki það sem knýr mig áfram. Ég vil bara nýta mína krafta og ég veit að ég get verið mjög kröftug í að hafa jákvæð áhrif á samfélagið.“