Gauti B. Eggertsson, prófessor í hagfræði, gagnrýnir harðlega málflutning Ólafur Ragnar Grímsson um Evrópusambandið í ítarlegri Facebook-færslu þar sem hann rifjar upp andstöðu fyrrverandi forsetans við bæði NATO og EES-samninginn.
Tilefni færslunnar er nýlegt hlaðvarpsviðtal við Ólaf Ragnar þar sem hann kallaði eftir því að Evrópumálin yrðu rædd „í sögulegu ljósi“. Gauti segir það ágæta hugmynd, en telur að slíkt sögulegt samhengi varpi einnig ljósi á eigin pólitíska fortíð Ólafs.
Í færslunni rifjar Gauti upp hvernig Ólafur Ragnar hafi á sínum tíma verið harður andstæðingur aðildar Íslands að NATO og haldið því fram að bandalagið gerði Ísland að mögulegu skotmarki í kjarnorkustríði. Þá rifjar hann einnig upp afstöðu hans gegn EES-samningnum árið 1994.
„Ég segi nei,“ hafði Ólafur Ragnar meðal annars sagt um EES-samninginn á Alþingi á sínum tíma, að því er Gauti rifjar upp.
„Ekki skorti dramatíska lýsingu á þeirri martröð sem samþykkt EES myndi hafa í för með sér fyrir landsmenn“, skrifar Gauti og vitnar síðan í orð Ólafs Ragnars:
„Staðreyndin er nefnilega sú að þessi mikla evrópska draumsýn sem var hið pólitíska bakland fyrir þessum samningum hefur breyst í martröð. Jafnvel í slíka martröð að minningarnar frá tímum nasistanna birtast okkur óþyrmilega á sjónvarpsskerminum kvöld eftir kvöld. Richard von Weizsäcker, sá merki forseti Þýskalands, húmanisti, höfðingi og sómamaður, sem heimsótti okkur Íslendinga, getur ekki einu sinni haldið ræðu í höfuðborg Þýskalands án þess að æstur múgur nýnasista grýti hann svo að öryggisverðir verða að bregða skjöldum fyrir forsetann til að tryggja líf hans.“
Gauti segir sérstaklega athyglisvert að skoða spár Ólafs Ragnars um framtíð utanríkisviðskipta Íslands. Hann rifjar meðal annars upp ummæli þar sem Ólafur velti því upp hvort íslensk lakkrísframleiðsla í Kína gæti reynst þjóðarbúinu arðbærari en EES-samningurinn.
Vitnar Gauti í Ólaf aftur:
„Það getur nefnilega vel verið að þessi lakkrísverksmiðja í Kína eigi eftir að gefa íslendingum miklu meiri hagnað en EES-ævintýri hæstv. utanrrh. Og þegar upp verður staðið snemma á 21. öldinni muni menn frekar hengja upp myndir af hv. þm. Árna Johnsen en hæstv. utanrrh. Jóni Baldvin Hannibalssyni því að hv. þm. Árni Johnsen hafi haft meira nef fyrir því hvar gróðavonina var að finna en hæstv. utanrrh. Það eru um það bil 1.000 millj. íbúar í Kína. Þeir geta borðað mikið af lakkrís. Íslendingar sem fengju sterka stöðu á þeim markaði geta skilað tekjum og arði til þjóðarbúsins í nánast himinháum stærðum.“
Prófessorinn bendir á að árið 2025 fari meira en 80 prósent af vöruútflutningi Íslands til Evrópu en einungis lítið brot til Kína og Indlands.
„Mér þykja litlar líkur á að Indverjar og Kínverjar fari að borða lakkrís til að vega upp á móti 80 prósentum vöruútflutnings Íslands til Evrópu á næstunni,“ skrifar hann.
Gauti telur málflutning Ólafs Ragnars um Evrópusambandið í dag mjög líkan þeim rökum sem hann notaði gegn EES fyrir rúmum þremur áratugum. Hann segir umræðuna um Evrópusambandið þurfa að fara fram í sögulegu samhengi, en að það eigi einnig við um afstöðu þeirra sem tjá sig um málið.
„En þá skulum við ekki bara nota vasaljósið á Brussel. Látum það líka skína á Ólaf Ragnar,“ skrifar Gauti að lokum.
