InnlentTilraunaleiðangur við Íslandsstrendur: „Ísland varð fyrir valinu fyrir prufuverkefnið“18. apríl 2022 Hópur vísindamanna við fjölmargar stofnanir á sviði vistfræði á Íslandi tekur þátt í viðamiklu samstarfsverkefni með European Molecular Biology Laboratory (EMBL), samevrópskrar stofnunar á sviði sameindalíffræði, þar sem markmiðið er m.a. varpa nýju ljósi á samspil smæstu og stærstu lífvera og viðbrögðum þeirra við umhverfisbreytingum. Sjónum verður m.a. beint að lífríkinu við strendur Íslands í tilraunaverkefni sem fara mun fram...
InnlentLotta: „Aðferð til að greina fyrr – Heilabilun sjúkdómur sem dregur úr samfélagslegri virkni“14. apríl 2022 „Með hækkandi aldri þjóðarinnar er búist við því að heilabilun verði okkar stærsti langvinni sjúkdómur, sem dregur úr samfélagslegri virkni og kostar fjölskyldur og samfélag gríðarlegar upphæðir. Greining sjúkdóma er fyrsta skrefið í átt að lækningu eða meðferð og leitast rannsóknin við að hjálpa til við það.“ Þetta segir Lotta María Ellingsen, dósent við Rafmagns- og tölvuverkfræðideild við Háskóla Íslands.... Myndband
InnlentAf hverju er regnboginn bogadreginn?13. apríl 2022 Af hverju er regnbogi alltaf bogadreginn? Stafar það af lögun regndropanna eða ljósbrotinu? Við sjáum regnbogann sem boga en í rauninni sjáum við einungis hluta af hring. Sá hluti hringsins sem við sjáum ekki er fyrir neðan sjóndeildarhring. Úr flugvél eða af háum fjallstindi getur maður verið svo heppinn að sjá heilan regnhring. Regnbogi sést skýrast þegar regndroparnir eru stórir....
InnlentD-vítamín ver gegn sjálfsofnæmissjúkdómum12. apríl 2022 Meðal sjálfsofnæmissjúkdóma eru m.a.: Psoriasis Liðagigt Krónískar þarmabólgur MS (Multiple sclerosis) Sykursýki 1 Skjaldkirtilsbólgu D-vítamín minnkar hættuna um 22% Ný rannsókn hefur sýnt fram á að stórir daglegir skammtar af D-vítamíni geta komið í veg fyrir að sjálfsofnæmissjúkdómar komi fram, allavega hjá fólki sem komið er yfir fimmtugt. 26.000 manns eldra en fimmtugt tóku þátt í rannsókninni og stóð rannsóknin...
InnlentVísindamenn telja rúmlega 95 prósent af alheiminum vera ósýnilegan25. mars 2022 Samkvæmt kenningum vísindamanna er innan við fimm prósent af alheiminum úr sýnilegu efni en afgangurinn er hulduorka (68%) og hulduefni (27%). Það er því ekki að undra að vísindamenn innan stjarneðlisfræði og heimsfræði leggi höfuðáherslu á að öðlast aukinn skilning á þessum stóra en óþekkta hluta byggingareininga alheimsins. Jesus Zavala Franco, prófessor í eðlisfræði við Háskóla Íslands, og rannsóknahópur hans...
InnlentGervijökull veitir íbúum vatn18. febrúar 2022 Gervijökull veitir vatn í Himalaja. Í Ladakh eyðimörkinni í Himalajafjöllum rignir nánast aldrei, þannig að íbúarnir eru algjörlega háðir bræðsluvatni frá jöklum. Hlýnun jarðar veldur því að jöklar dragast saman en íbúar hafa fundið lausn. Síðla sumars safna þeir bræðsluvatni í lagnir neðanjarðar og á nóttunni, þegar hitastigið fer undir frostmark, er vatninu úðað yfir hvelfingalaga mannvirki. Afleiðingin er allt...
InnlentKvikan reynir að brjóta sér leið upp á yfirborðið og veldur jarðskjálftum24. desember 2021 Náið er fylgst með Reykjanesskaganum og þeim hræringum sem þar eru, en í gær stóð yfir úrvinnsla á gevitunglamyndum sem teknar hafa verið af svæðinu. Jörð skelfur enn á Reykjanesskaga, þótt heldur hafi dregið úr skjálftum síðdegis í gær. Hátt í fimmtíu skjálftar 3 að stærð eða stærri hafa riðið yfir undanfarna þrjá sólarhringa, þar af einn skjálfti upp á...
InnlentHvað eru þessir hvítu blettir sem við sjáum svífa yfir augunum þegar við deplum þeim?9. desember 2021 Þegar maður horfir í ljósan bakgrunn sér maður stundum gagnsæja depla svífa fyrir augunum, ekki ósvipað og einfrumungar væru á ferð. Hvað er þetta eiginlega? Reyndar eru þessir blettir einmitt einfrumungar. Það sem við sjáum eru nefnilega skuggar af hvítum blóðkornum á leið um æðar í nethimnunni. Hvítu blóðkornin drekka ekki í sig ljós á sama hátt og þau rauðu...
InnlentMerkur leiðangur á Reykjaneshrygg: Rannsaka vistkerfi þúsundir ára aftur í tímannn5. júní 2021 Skip Hafrannsóknarstofnunar, Árni Friðriksson, leggur í mjög sérstæðan leiðangur suður á Reykjaneshrygg eftir helgi. Auk áhafnar er um borð vísindafólk á vegum ROCS rannsóknarsetursins (Rannsóknarsetur Margrétar Danadrottingar og Vigdísar Finnbogadóttur um haf, loftslag og samfélag). Vísindafólkið, sem er frá Danmörku og Íslandi, hyggst safna borkjarnasýnum úr hafsbotni auk þess sem sýni verða tekin úr sjó. Carlsbergsjóðurinn fjármagnar rannsóknarstarfið ásamt íslenksa...
FólkAndleg áföll hafa áhrif á heilsu fólks28. ágúst 2020 Unnur Anna Valdimarsdóttir, prófessor í faraldsfræði við læknadeild Háskóla Íslands, hefur lengi unnið að rannsóknum á þeim áhrifum sem áföll hafa á andlega- og líkamlega heilsu fólks. Hún leiðir rannsóknina Áfallasaga kvenna sem hún er nú að vinna úr og er í forsvari fyrir Íslandshluta fjölþjóðlegrar rannsóknar á líðan þjóðar á tímum COVID-19 sem verið er að vinna. Hún segist...
InnlentCovid-19Hvetur fólk til að halda úti dagbók á meðan faraldurinn gengur yfir16. mars 2020 Handritasafn Landsbókasafnsins hefur hvatt fólk til að halda úti dagbók á meðan COVID-19 heimsfaraldurinn gengur yfir þar sem minningar fólks um upplifun faraldursins muni koma sér vel fyrir fræðimenn og fjölmiðlafólk í framtíðinni. Þessu er sagt frá í Fréttablaðinu í dag. „Ég tel að það sé um að gera fyrir fólk sem er í sóttkví og hefur kannski lítið að...
InnlentCovid-19Kári fær ekki að skima fyrir kórónaveirunni – „Þetta er endanleg ákvörðun“7. mars 2020 Kári Stefánsson, forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar, hafði samband við íslensk heilbrigðisyfirvöld og bauðst til að skima fyrir kórónaveirunni sem veldur COVID-19 sjúkdómnum. Kári sagði í viðtali við Síðdegisútvarpið á Rás 2 í gær að hugmyndin væri að útbúa einhvers konar „drive-through“ þar sem væri tekið sýni úr nefholi fólks. Hann sagði að honum þætti sjálfsagt að leggja sitt af mörkum í...