Glúmur Baldvinsson
„Þetta verða löng málaferli“
Glúmur Baldvinsson
Menning

Ris og fall Krumma

Fólk

Flug­freyja afhjúpar 15 hluti sem þú ættir aldrei að taka með í flug

Innlent

Hljóð­upp­tökur komu verk­stæði í Garðabæ í koll

Innlent

„Mig bara langar ekki í saur­gerla­bað“

Fólk

Selja fal­legt fjöl­skyldu­hreiður með heitum potti og stórum garði

Heimur

Hundruð reyndu að færa fræga lista­verkið til að bjarga manni

Heimur

Sam­göngu­yf­ir­völd rann­saka hesta­ferð í stræt­is­vagni

Fólk

Átta algeng mis­tök sem gælu­dýra­eig­endur gera

Heimur

Kenn­ingar uppi um að geim­skip hafi stöðvað flug­um­ferð í Banda­ríkj­unum

Innlent

Ísland sett í frystikist­una næstu daga

Vance kemur til Grænlands í heljarfrosti

Reiðin kraumar meðal Græn­lend­inga vegna fram­hleypni og yfir­gangs Banda­ríkja­manna.

Pituffik
Pituffik Her­stöðin í norð­vestur Græn­landi. Veður í dag og á morgun er -18 til -23 gráður, en sól­ríkt. Mynd: AFP

Vara­for­seti Banda­ríkj­anna JD Vance er vænt­an­legur á banda­ríska her­stöð á Græn­landi í dag, í heim­sókn sem Danir og Græn­lend­ingar líta á sem ögrandi aðgerð, í ljósi þess að Donald Trump for­seti reynir að inn­lima landið vegna auð­linda þess og stað­setn­ingar.

Trump hefur haldið því fram að Banda­ríkin þurfi þessa stærstu eyju heims, í Norður-Íshafinu, fyrir þjóðar- og alþjóða­ör­yggi. Til að gæta þess öryggis hefur hann ekki úti­lokað að beita valdi til að ná fram vilja sínum.

„Við verðum að fá það,“ ítrek­aði hann á mið­viku­dag um Grænland.

Vance og eig­in­kona hans Usha áttu að fara í eins dags heim­sókn til Pituffik geim­stöðv­ar­innar í norð­vestur Græn­landi, í fylgd með Mike Waltz þjóðar­ör­ygg­is­ráð­gjafa, Chris Wright orku­mála­ráð­herra, Mike Lee öld­unga­deild­ar­þing­manni frá Utah og fyrr­ver­andi ráð­gjafa heima­varn­ar­ráðu­neyt­is­ins Juliu Nesheiwat, sem er eig­in­kona Waltz, sam­kvæmt blaða­mönnum um borð í flug­vél­inni frá Washington.

Þau munu hitta með­limi banda­ríska geim­hers­ins og „kanna hvað er í gangi varð­andi öryggi“ Græn­lands, sagði Vance í mynd­skila­boðum í þess­ari viku.

Danskir og græn­lenskir emb­ætt­is­menn, með stuðn­ingi Evr­ópu­sam­bands­ins, hafa stað­fast­lega haldið því fram að Banda­ríkin muni ekki fá Grænland.

Mette Frederik­sen, for­sæt­is­ráð­herra Dan­merkur, hefur for­dæmt áform Banda­ríkj­anna um að heim­sækja eyj­una óboðin - sem upp­haf­lega átti að vera víð­tæk­ari heim­sókn til græn­lensks sam­fé­lags - sem „óásætt­an­legan þrýst­ing“ á Grænland og Danmörku.

Meiri­hluti Græn­lend­inga er á móti inn­limun Banda­ríkj­anna, sam­kvæmt könnun frá jan­úar.

Vara­for­set­inn reitti Dani til reiði í byrjun febr­úar þegar hann sagði að Danmörk væri „ekki að sinna sínu hlut­verki (að vernda Grænland) og væri ekki góður banda­maður“.

Frederik­sen svar­aði reiði­lega að Danmörk hefði lengi verið traustur banda­maður Banda­ríkj­anna og barist við hlið Banda­ríkja­manna „í mörg, mörg ára­tug“, þar á meðal í Írak og Afganistan.

Yfir­gefna þorpið Pituffik í bak­grunni.

Lykilstöð

Pituffik-her­stöðin er nauð­syn­legur hluti af eld­flauga­varn­ar­kerfi Washington, stað­setn­ing hennar á norð­ur­slóðum gerir hana að stystu leið fyrir eld­flaugar sem skotið er frá Rúss­landi á Banda­ríkin.

Þekkt sem Thule her­stöðin fram til 2023, þjón­aði hún sem við­vör­un­ar­stöð fyrir hugs­an­legar árásir frá Sov­ét­ríkj­unum á tímum kalda stríðs­ins.

Hún er einnig mik­il­væg stað­setn­ing fyrir loft- og kaf­báta­eft­ir­lit á norð­ur­hveli jarðar, sem Washington full­yrðir að Danmörk hafi van­rækt.

„Vance hefur rétt fyrir sér að við upp­fylltum ekki óskir Banda­ríkj­anna um aukna við­veru, en við höfum tekið skref í átt að því að upp­fylla þá ósk,“ sagði Marc Jacobsen, yfir­lektor við Kon­ung­lega danska her­skól­ann, við AFP.

Hann sagði að Banda­ríkin þyrftu að koma fram með nákvæm­ari kröfur ef þau vildu fá við­eig­andi við­brögð frá Dönum.

Í jan­úar gaf danska rík­is­stjórnin út að hún myndi úthluta næstum 2 millj­örðum doll­ara til að efla við­veru sína á norð­ur­slóðum og Norður-Atl­ants­hafi, með því að kaupa sér­hæfð skip og eft­ir­lits­búnað.

Vladimir Putin, for­seti Rúss­lands, sagði á fimmtu­dag að hann teldi áform Trumps varð­andi Grænland „alvar­legar“, og lýsti áhyggjum af því að „NATO-lönd séu almennt í auknum mæli að til­nefna háa norðrið sem stökk­pall fyrir hugs­an­lega átök“.

Kaldar viðtökur

Á Græn­landi búa 57.000 manns, flestir þeirra Inúítar, og talið er að þar séu gríð­ar­legar ónýttar jarð­efna- og olíu­birgðir, þó að olíu- og úran­leit sé bönnuð.

Chris Wright orku­mála­ráð­herra, fyrr­ver­andi fram­kvæmda­stjóri í námu­iðn­aði, sagði við Fox News á fimmtu­dag að hann von­að­ist til að Banda­ríkin og Grænland gætu unnið saman að námu­vinnslu til að „skapa störf og efna­hag­s­tæki­færi á Græn­landi og útvega Banda­ríkj­unum mik­il­væg jarð­efni og auð­lindir“.

Löngun Trumps til að taka yfir þetta ísilagða land, sem sæk­ist eftir sjálf­stæði frá Danmörku, hefur verið algjör­lega hafnað af Græn­lend­ingum, stjórn­mála­mönnum þeirra og dönskum emb­ætt­is­mönnum.

Þó að allir stjórn­mála­flokkar Græn­lands séu hlynntir sjálf­stæði, styður eng­inn þeirra hug­mynd­ina um að ganga í Banda­ríkin.

Ný víð­tæk fjög­urra flokka sam­steypu­stjórn var til­kynnt á Græn­landi aðeins nokkrum klukku­stundum áður en banda­ríska sendi­nefndin kom, í kjöl­far kosn­inga fyrr í þessum mán­uði.

Nýr for­sæt­is­ráð­herra, Jens-Frederik Nielsen, sagði við blaða­menn að landið þyrfti á sam­stöðu að halda á þessum tímum.

„Það er mjög mik­il­vægt að við leggjum til hliðar ágrein­ing okkar og deilur ... því aðeins þannig getum við tek­ist á við þann mikla þrýst­ing sem við verðum fyrir utan frá,“ sagði hann.

Frá­far­andi for­sæt­is­ráð­herra, Mute Egede, hafði á mánu­dag brugð­ist reiði­lega við óboð­inni heim­sókn Banda­ríkj­anna, á meðan flokkar Græn­lands voru enn að semja um myndun rík­is­stjórnar.

„Virða verður sjálf­ræði okkar og lýð­ræði án erlendrar íhlut­unar,“ sagði hann.

Upp­haf­lega átti Usha, eig­in­kona Vance, að ferð­ast ein til Græn­lands með syni sínum og taka þátt í hunda­sleða­keppni í bænum Sisimiut.

Heima­menn sögðu að þeir hefðu ætlað að taka á móti henni með köldum hug, með nokkrum mót­mælum skipu­lögðum.

Heim­sókn­inni til Sisimiut var síðan aflýst og í stað­inn kom heim­sókn til her­stöðv­ar­innar.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Veistu meira?

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

Innlent

Ökumenn í vímu og slags­mál í mið­bænum

Gangandi vegfarandi varð fyrir bíl en slapp með minniháttar meiðsli
Skoðun
Brynjar Birgisson

Það er ekki nægur mennta­hroki á Íslandi

Brynjar Birgisson
Heimur

Ók á hóp fólks og varð tveimur að bana en sleppur við ákæru

Heimur

Fimmtán ára drengur frá Palest­ínu laus úr fang­elsi í Ísrael

Innlent

Halldóra hæf­ari en Björn og Sigríður Elsa

Heimur

Heimur

Stefan Holm ákærður fyrir lík­ams­árás eftir árás á Emil Persson

Eftirlitsmyndir sýna Holm grípa í Persson á veitingastað í Gautaborg. Sá síðarnefndi hlaut áverka á hálsi og rispur á baki.
Heimur

Einka­dóttir leikkon­unnar Lisu Maxwell látin, 27 ára að aldri

Heimur

Móðir RJ Mitte minn­ist hans mán­uði eftir and­látið

Heimur

„Ég var ekki full­klæddur og fólk úti gat horft beint inn um svefn­her­berg­is­glugg­ann minn!“

Heimur

Rabbíni ferð­ast um Vest­ur­bakk­ann til að kynna sér ofbeldið

Heimur

Dán­ar­or­sök leik­ar­ans Anthony Clark komin fram