Vill breyta fyrirkomulagi á ákæruvaldi Alþingis: „Breyting á því myndi leysa mörg þau álitamál“

Katrín Jak­obs­dóttir vill ekki að Alþingi sjálft fari með ákæru­vald þegar kemur að ráð­herra­á­byrgð.

Á dög­unum var Katrín Jak­obs­dóttir, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra og nú for­seta­fram­bjóð­andi, í við­tali í Íslandi í dag á Stöð 2, að hún sæi eftir fram­göngu sinni í Lands­dóms­mál­inu svo­kall­aða, en hún kaus með því að Geir H. Haarde, þáver­andi for­sæt­is­ráð­herra yrði sóttur til saka í Lands­dómi fyrir afglöp í starfi. „Ég get alveg sagt þér það að ég myndi aldrei gera þetta svona aftur,“ sagði Katrín meðal ann­ars í við­tal­inu.

Helga Vala Helga­dóttir, fyrr­ver­andi þing­maður Sam­fylk­ing­ar­innar og lög­maður, skrif­aði færslu á Facebook þar sem hún sagði eft­ir­far­andi spurn­ingar hafa vantað í við­tal­inu:

1. Ef fyrir liggur skýrsla rann­sókn­ar­nefndar Alþingis og skýrsla nefndar sem fjall­aði um málið sem komst að þeirri nið­ur­stöðu að lög hefðu verið brotin af til­teknum ráð­herra – telur þú að nið­ur­staða þess­ara nefnda hafi verið efn­is­lega röng? Ef já, að hvaða leyti?

2. Er þing­mönnum stætt á að láta per­sónu­leg tengsl við ráð­herr­ann ráða því hvort horft sé til nið­ur­stöðu rann­sókn­ar­nefndar þegar greidd eru atkvæði?3. Ef þú sérð eftir að hafa greitt atkvæði með ákærunni, er það af því að þú telur ráð­herra aldrei eiga að sæta öðru en svo­kall­aðri póli­tískri ábyrgð í kosn­ingum?4. Hefur þú á þeim rúmu tíu árum sem liðin eru lagt fram frum­varp til að afnema þá laga­á­byrgð sem finna má í gild­andi lögum um ráð­herra­á­byrgð?5. Sam­bæri­leg lög gilda í Danmörku og eru að auki brúkuð þegar þurfa þykir. Þá sækjum við fjöl­margar aðrar fyr­ir­myndir þangað. Á annað að gilda um ráð­herra og ábyrgð þeirra?

Mannlíf sendi spurn­ing­arnar á Katrínu þann 2. maí og fékk svörin rétt í þessu.

„Öll verk mín frá tíma mínum í stjórn­málum eru skrá­sett og liggja fyrir, þar á meðal þau atriði sem fyr­ir­spurnin bein­ist að. Ráð­herrar þurfa að sæta ábyrgð en ég hef talið að það fyr­ir­komu­lag að Alþingi sjálft fari með ákæru­vald vegna ætl­aðra emb­ætt­is­brota ráð­herra sé ekki gott. Breyting á því fyr­ir­komu­lagi myndi leysa mörg þau álita­mál sem reifuð eru í fyr­ir­spurn þinni.“ Þannig hljóðar svar Katrínar en hún seg­ist enn fremur hafa lagt fram til­lögu til breyt­inga á stjórn­ar­skrá fyrir nokkrum árum:

„Ég hef því sagt að ég myndi ekki vilja end­ur­taka ferlið með sama hætti og gert var og þess vegna lagði ég fram til­lögu til breyt­inga á stjórn­ar­skrá vet­ur­inn 2020-2021. Þá liggja fyrir drög að frum­vörpum sem ég lét vinna í tengslum við stjórn­ar­skár um breyt­ingar á lögum um ráð­herra­á­byrgð og lands­dóm, óháð breyt­ingum á stjórn­ar­skrá.“