Helga slapp naumlega frá skotárás skæruliða: „Þetta eru strákar sem eru oft dópaðir og ruglaðir“

Helga Þór­ólfs­dóttir var heppin að sleppa lif­andi þegar hún lenti í skotárás skæru­liða í Líberíu í sept­em­ber 1994.

Helga starf­aði sem félags­ráð­gjafi fyrir Rauða kross­inn á þessum tíma en hún hafði unnið í Sómalíu og Líberíu um nokk­urt skeið, þegar hún varð fyrir þeirri hræði­legu lífs­reynslu að lenda afar óvænt í skotárás skæru­liða í Líberíu. Helga var í bíla­lest starfs­manna Rauða kross­ins og frið­ar­gæslu­liða Sam­ein­uðu þjóð­anna, á leið til Monróvíu, höf­uð­borg Líberíu, þegar skæru­liða­hópar, sem réðu á svæð­inu sem þau voru að keyra í gegn um, hófu að skjóta á hvorn annan. Helgu leyst ekki á blik­una eftir að skot­hrífin hófst og yfir­gaf bíl sinn og hljóp í burtu. Vegna mik­illar úrkomu neydd­ist Helga til að skríða um í drullu á flótt­anum.

Litlu mun­aði að hún léti lífið í árásinni en þrír frið­ar­gæslu­liðar voru skotnir til bana. Það var ekki fyrr en einum og hálfum klukku­tíma eftir að árásin hófst, að Níger­íski her­inn gat stöðvar hana. Í við­tali við DV á þeim tíma sagð­ist Helga aldrei ætla að snúa aftur til Líberíu.

Hér má sjá umfjöllun DV um skotárás­ina:

Vorum heppin að lifa þetta af

-segir Helga Þór­ólfs­dóttir sem lenti í skotárás skæru­liða í Líberíu

„Maður bara hugs­aði um að hlaupa og koma sér í burtu. Það var skotið úr öllum áttum og maður vissi ekki lengur hvaðan skot­hríðin og sprengj­urnar komu. Við hlupum og hlupum, ofan í skurði og það var rign­ing þannig að við skriðum í drull­unni. Við vorum í mik­illi hættu og við vorum mjög heppin að lifa þetta af. Ég hugs­aði allan tíma þetta er ekki mitt síð­asta. Ég ætla mér að kom­ast í gegnum þetta,“ segir Helga Þór­ólfs­dóttir félags­ráð­gjafi sem lenti í því að skotárás var gerð á bíla­lest sem hún var í á leið frá Líberíu til Monróvíu fyrir skömmu. Þrír frið­ar­gæslu­liðar Sam­ein­uðu þjóð­anna lét­ust í árásinni en Helga, sem hefur starfað á vegum Rauða kross Íslands í Líberíu sl. þrjá og hálfan mánuð, slapp naum­lega ásamt öðru starfs­fólki Rauða kross­ins og frið­ar­gæslu­liðum sem með henni voru. „Við vorum að starfa inni á svæði þar sem var ákveð­inn skæru­liða­hópur sem hafði völdin. Þegar þessi hópur byrj­aði síðan að berj­ast inn­byrðis varð algjört stjórn­leysi þannig að við urðum að flýja. Við ætl­uðum að reyna að kom­ast til landamær­anna en við vorum stoppuð af og haldið af her­mönnum í einn sól­ar­hring. Við komumst til frið­ar­gæslu­lið­anna, sem eru Tansan­íu­menn, næsta dag og þar vorum við næstu tíu dag­ana og reyndum að finna leiðir til að kom­ast til Monróvíu.“ Helga segir að þegar hóp­ur­inn lenti í skotárásinni hafi hann verið kom­inn inn á svæði ann­arra skæru­liða. „Við vitum í raun ekki af hverju þessi árás var gerð og það voru í raun allir óvið­búnir því að það yrði gerð árás á okkur á þessum stað. Við vorum stöðvuð af her­mönnum við vega­tálma. Skyndi­lega heyrði ég að það var skotið. Svo heyrð­ist annað byssu­skot og því næst heyrði ég vél­byssu­skot. Þá ákvað ég að yfir­gefa bíl­inn og hljóp í burtu. Þá byrj­uðu þeir að skjóta sprengju­vörpum og þá svör­uðu Tansaniu­menni­mir.“ Helga segir að þetta hafi síðan endað með því að skrið­drekar frá Níger­íu­mönnum hafi komið og stoppað átökin eftir einn og hálfan tíma.

Ætlar aldrei aftur til Líberíu

Helga er nú stödd í Genf en hún er á leið í smá­frí til Írlands. Að því loknu ætlar hún að koma heim til Íslands og taka sér frí í nokkrar vikur þar til hún verður send eitt­hvað annað á vegum Rauða kross­ins. „Það eru flestir sam­mála um að Líbería sé eitt af fáum löndum í heim­inum þar sem það er alveg á mörk­unum að það sé hægt að vinna þar vegna þess að her­menn­irnir þar eru ger­sam­lega óag­aðir. Þetta eru strákar sem eru oft dóp­aðir og rugl­aðir og ger­sam­lega óút­reikn­an­legir. Það er ekk­ert land eins slæmt og Líbería þannig að við sem unnum þarna erum ákveðin í að fara aldrei þangað aftur,“ sagði Helga að lokum.