„Þetta eru ömurlegar aðstæður“

„Við erum búin að leggja stærstum hluta okkar flota,“ segir Björn Ragn­ars­son, fram­kvæmda­stjóri Kynn­is­ferða, í sam­tali við Mannlíf. Hann segir að fáeinar ferðir hafi verið farnar í upp­hafi vik­unnar en að þetta hafi fjarað út. Þeir síð­ustu sem áttu bókað hafi ekki mætt. „Það er ekk­ert eftir af fólki.“

Starf­semi Kynn­is­ferða, eða Reykja­vík Excursions – Kynn­is­ferðir ehf., er marg­þætt. Fyr­ir­tækið býður upp á úrval ferða og afþr­ey­ingu fyrir ein­stak­linga og hópa. Fyr­ir­tækið rekur ferða­skrif­stofu, bíla­leigu lang­ferða­bíla og stræt­is­vagna, auk þvotta­stöðvar og bif­reiða­verk­stæðis. Björn segir að starf­semin liggi að stærstum hluta niðri en akstur um 50 stræt­is­vagna hafi þó haldið sér, þótt far­þega­fjöld­inn hafi minnkað veru­lega.
Fyr­ir­tækið er með um 400 manns í vinnu. Hann segir að um 100 manns starfi við akstur stræt­is­vagn­anna. Þeir haldi sínu starfs­hlut­falli en að hinir 300 starfs­menn­irnir fari í 25 pró­sent starf á móti hluta­bótum atvinnu­leys­is­trygg­inga­sjóðs.

„Þetta eru ömur­legar aðstæður og alveg for­dæma­lausar,“ segir Björn um stöðu mála. Hann segir að óvissan sé verst. Þótt bar­áttan við veiruna gangi sæmi­lega hér heima þá snú­ist þetta hjá ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tækjum ekki síst um það hvernig stóru þjóð­unum í kring um okkur vegni, til dæmis hvenær flug hefst aftur til Banda­ríkj­anna og hvenær sam­komu­banni í Þýska­landi verður aflétt. „Ferða­vilj­inn þarf að koma aftur. Á því gæti orðið ein­hver bið. Vonandi kemur eitt­hvað í júní og júlí.“

Hann segir miklu máli skipta að Íslend­ingar verði dug­legir að ferð­ast inn­an­lands á kom­andi mán­uðum – og nýta sér íslensk ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki. Hann seg­ist vissu­lega ekki búast við því að Íslend­ingar flykk­ist í skipu­lagðar dags­ferðir að Gull­fossi og Geysi en segir aðra kosti í stöð­unni. „Við höfum til dæmis verið að bjóða ferðir í Land­manna­laugar, Þórsmörk og Skóga á sumrin.“ Slíkar ferðir geti hentað fólki sem gengur Lauga­veg­inn eða vill fara í göngu­ferðir í Land­manna­laugum.

Geta lifað í þónokkra mánuði

Nánari umfjöllun í helg­ar­blað­inu Mannlíf.

Spurður hvernig fyr­ir­tækið sé í stakk búið til að takast á við þessa stöðu svarar Björn því til að það standi ágæt­lega. Launa­kostn­aður hafi verið skor­inn mjög niður, með áður­nefndum aðgerðum, og það sé langstærsti kostn­að­ar­lið­ur­inn. Fyr­ir­tækið sé einnig að nýta sér fryst­ingu á lánum með sex mán­aða greiðslu­fresti. „Við getum lifað í þónokkra mán­uði.“

Björn segir að miklu máli skipti að stjórn­völd verði fljót­ari að bregð­ast við nú en þegar banka­hrunið skall á. Mik­il­vægt sé að vinna hratt. Hann bendir á að fyr­ir­tækin þurfi að standa sæmi­lega þegar ferða­menn­irnir fari að koma á nýjan leik. „Fyr­ir­tækin þurfa að vera til­búin þegar þetta fer af stað aftur þannig að þau geti kynnt sig og boðið góða þjón­ustu,“ útskýrir hann. Það gangi ekki að þurrka upp allt laust fé.

Býst við gjaldþrotum

Hann á von á því að ein­hver ferða­þjón­ustu­fyr­ir­tæki munu fara í þrot. Mörg hafi verið orðin illa stæð eftir fall WOW air síð­ast­liðið vor. „Ég hef heyrt að ein­hver fyr­ir­tækin eigi orðið erfitt með að borga laun. Mörg fyr­ir­tæki eru farin að fjár­magna sinn rekstur á bók­unum fram í tím­ann. Þegar þessar ferðir næstu mán­uði eru afbók­aðar þarf að end­ur­greiða fólki þær greiðslur,“ segir hann. Björn segir að inn­heimta sé auk þess orðin mjög þung. Út um allan heim séu fyr­ir­tæki í sömu stöðu. „Það borgar eng­inn reikn­inga. Þetta gengur eðli­lega illa og vindur upp á sig.“

Aðspurður segir Björn að fyr­ir­tækið hafi fyrr í mán­uð­inum sagt upp því fólki sem hafði nýlega hafið störf hjá fyr­ir­tæk­inu og var með minna en mán­að­ar­upp­sagn­ar­frest. „Allir aðrir sem eru með mán­að­ar­upp­sagn­ar­frest eða meira hafa farið í þessa 25 pró­sent leið með okkur.“

Lestu ítar­lega umfjöllun um málið í helg­ar­blað­inu Mannlíf.