Það má segja að athugasemdir við þráð Egils Helgasonar fjölmiðlamanns hafi tekið óvænta stefnu þegar Guðmundur Andri Thorsson fullyrti að það væri stutt á milli þeirra sem séu lengst til vinstri og hægri. Ummælin féllu í þræði þar sem Egill svaraði ásökunum Gústafs Adolfs Skúlasonar um hvort hann vildi hengja Trump. Gústaf hélt það en Egill segir það óvenjumikið bull.
Gústaf Adolf var eitt sinn kommúnisti en er nú í Miðflokknum. Guðmundur Andri notaði tækifærið og skrifar: „Forystumaður KSML og síðar KSMLb á maóistaárunum, og minnir okkur enn á að stjórnmálaviðhorf á ekki að skoða sem línu frá vinstri til hægri heldur skeifu, þar sem öfgarnar eru nánast á sama stað. Öfgamenn yst til hægri eiga auðvelt með að vippa sér yfir á hinn kantinn – eins og dæmin sanna.“
Gunnar Smári brást illa við þessu og birti ansi langa athugasemd sem varð svo kveikjan að miklu rifrildi. Athugasemdin í heild sinni hljóðar svo:
„Guðmundur Andri Thorsson, Ömurlegur áróður hinnar svokölluðu frjálslyndu miðju, notaður til að gera litið úr baráttu þeirra sem sætta sig ekki við kúgun elítustjórnmálanna og hvernig fámennar klíkur hafa tekið yfir baráttutæki alþýðunnar. Að þú skulir nenna þessa, bera á borð andróður gegn stéttabaráttu, kröfum um róttækara samfélagsbreytingar, um að almenningur fái völd en auðvaldið svipt þeim. Skömm af því að þetta komi upp úr þingmanni flokks sem er samsuðu úr öðrum, þar með þeim sem geymdu sögu verkalýðsbaráttu á síðustu öld, að þingmenn þessa flokksræsknis séu farnir að hljóma eins og Varðbergsmenn.
Það er líka hlálegt að fylgjast með þér gera þig breiðan með því að hýja á villta vinstrið á áttunda áratugnum, það sem sem spratt og var fóstruð sú róttækni sem dreif áfram baráttu. Til dæmis Rauðsokkurnar, sem ekki gátu fundið sér farveg innan Samfylkinga þess tíma. Og fólk sem ýtti við verkalýðshreyfingunni, sem aftur leiddi til harðra verkafallsátaka 1977-78. Þessi róttæknivæðing náði ekki inn í flokkanna, hafði lítil áhrif á stefnu þeirra, þótt þeir hafi notið um tíma aukins fylgis vegna þeirra. Þrátt fyrir róttæknivæðinguna tókst ekki að endurreisa Alþýðuflokk og Alþýðubandalag, heldur voru hin róttæku áfram landlaus, reyndu að finna sér farveg víða, og sum á skrítnum stöðum. Þetta leiddi til þess að róttæknin úrkynjaðist á jaðrinum en flokkarnir færðust til hægri, þeir sigruðu þar innan dyra sem helst stóðu gegn því að endurvekja sósialíska orðræðu, sem aftur leiddi til þess að stofnanavinstrið lá flatt fyrir nýfrjálshyggjunni þegar hún kom. Eftir róttækni áttunda áratugarins kom stofnanavinstrið út með Vilmund Gylfason, Ólaf Ragnar og Jón Baldvin sem forystumenn, allt menn sem vildu færa vinstrið til hægri og fallast á að nýfrjálshyggjan væri samfélagssáttmálinn (JBH sneri reyndar til vinstri þegar hann hætti í pólitík). Afleiðing þessarar stefnu varð stórkostlegt valdaafsal almennings til auðvaldsins, algjört getuleysi flokka og hreyfingar til að mæta gagnbyltingunni hinna ríku
Það má hlægja af villta vinstrinu á þessum árum. En það er aðeins léttur gamanleikur. Hinn stóri harmur var hin hliðin á getuleysi vinstrisins til að endurnýja sig og stéttabaráttuna. Og sá harmur hafði miklu miklu verri afleiðingar fyrir vinstrið og samfélagið. Við erum eiginlega enn föst í drullunni
Ein afleiðingin er fráleit pólitísk staðan þín í dag, málsvari … hvers eiginlega? Að allt sem ekki felur í sér málamiðlun við auðvaldið á frumstigi, eiginlega áður en fólk byrjar að hugsa, séu öfgar?
Svo er pólitíska litrófið ekki eins og skeifa heldur eins pretzel, endarnir mætast í miðjunni. Það er sá tími sem við erum að sigla inn í, þar sem fasisminn og forræðishyggjan hittir hina svokölluðu frjálslyndu miðju. Macron, Biden og allir þessir karlar munu halda áfram að auka völd miðstýrðs ríkis, hers og lögreglu, bakkaðir af stórfyrirtækjum sem taka sér æ meira vald yfir umræðunni og upplýsingum um persónuhagi þína. Víðast er búið að brjóta verkalýðshreyfinguna, sem er annað hvort komin niður á hnén eða fallin í valinn, svo hvergi er að finna farveg fyrir stjórnmálaþátttöku almennings nema á götum úti, í róstum og mótmælum. Þar berjast þau sem þurfa á stjórnmálum lífs og dauða að halda.
Hin skár settu reyna að milda hjarta valdsins með allskyns vitundarvakningu, ýmsum útgáfum á betli fyrir smá virðingu og einhverjum mannréttindum. En almenningur er valdalaus innan þessa pretzell-kerfis. Auðvaldið hefur aldrei verið sterkara. Við erum komin aftur fyrir frönsku stjórnarbyltinguna, hin ríku er erfðastétt þar sem auðurinn færir afkomendum drottnunarstöðu innan samfélagsins á sama tíma og fátækt, valdaleysi og bjargarleysi erfist. Stjórnmálakerfið sem byggðist upp til að þjóna auðvaldinu á nýfrjálshyggjuárunum er ónýtt og algjörlega getulaust til að mæta þeirri hryggðarmynd af samfélagi sem 40 ár af nýfrjálshyggju skyldi eftir. Stofnanavinstrið getur ekki einu sinni horfst í augu við þetta, vitandi að það ber stærstu sökina.
Og þau sem komið hafa sér fyrir innan elítuflokkanna, sem reknir eru ýmist fyrir fé frá hinum ríku eða með fjáraustri úr ríkissjóði, og eru fyrir löngu hættir að vera almannasamtök; þau vara fólk við þeim sem vilja grundvallarbreytingar á samfélaginu, kalla það fólk öfgafólk sem sé í raun sömu tegundar og rasistarnir sem tóku þinghúsið í Washington. Þau vilja segja okkur að stjórnmál snúist ekki um réttlæti heldur um að bjóða lýðnum að velja á milli fólks, sem allt er eins séð frá sjónarhóli hinna fátæku og kúguðu og tala sömu tungu og senditíkur auðvaldsins. Lýðurinn fær kost á að velja á milli rosalega flotta fólksins (svo notað sé orðfæri sem svífur yfir þessu flokksvali ykkar).“
Egill svarar þessari 700 orða athugasemd og segir: „Er þetta ekki það sem er kallað þráðarán? Í alvörunni – væri ekki rétt að fara annað með þessa langloku?“ Gunnar Smári svarar í knappara máli: „Egill Helgason, Þetta er þinn veggur, þú getur eytt þessu ef þetta innlegg truflar friðinn hjá ykkur já-mönnum miðjunnar.“ Því svarar Egill: „Æ Smári. Þetta er nú meira rövlið í þér […]Það er einhvern veginn alveg. sama hvað maður talar um – alltaf skal skal Smári svara með sama pistlinum sem nú birtist hér í þúsundasta sinn. Má kannsi kalla það þráðarán?“
Gunnar Smári svarar aftur og er nú heldur lengri: „Egill Helgason Eyddu þessu bara ef þetta pirrar þig. En ég er ekki að svara þér, hef enga trú á að þér sé bjargandi, genginn inn í sótsvört björg íhalds af ótta við lýðinn og fátæka manninn, virðist fá hland fyrir hjartað ef fólk mætir einhvers staðar til að mótmæla misrétti og réttir aldrei fram hönd til að styðja slíkt. Mér finnst Guðmundur Andri hins vegar áhugaverður, hvernig hann reynir að flétta and-kommunisma Timothy Snyder inn í íslenska stjórnmálaumræðu, frá einhverju vinstri-miðju sjónarhorni. Í þessum æfingum vill GAT stundum spyrða okkur greyin í Sósíalistaflokknum saman við helsta glæpalýð síðustu aldar, hann sér í okkur ógn og fyrstu merki hruns mannlegs samfélags. Mér finnst þetta áhugavert og elti GAndra stundum uppi til að fá að heyra meira.“
Athugasemdir