Valtýr barnalæknir vill bólusetningu barna: „Tíðni sjálfsvígstilrauna hefur vaxið gríðarlega“

Valtýr Stef­áns­son Thors, barna­smit­sjúk­dóma­læknir, var í við­tali í morg­un­út­varpi Rásar 2 í morgun. Þangað var hann feng­inn til að ræða yfir­vof­andi bólu­setn­ingar barna á aldr­inum 5-11 ára með bólu­efni Pfizer, sem sam­þykkt af Lyfja­stofnun Evrópu í lok síð­ustu viku.

Valtýr sagði nið­ur­stöður rann­sókna á öryggi og verkun bólu­setn­inga svo ungra barna með efn­inu vera á þá leið að það borg­aði sig að bólu­setja ald­urs­hóp­inn.

„Hér á Íslandi hefur við­horf almenn­ings til bólu­setn­inga barna verið mjög gott. Hér er mjög hátt hlut­fall for­eldra sem velur það að láta bólu­setja börnin sín – senni­lega með því hæsta í Evrópu.“ Valtýr seg­ist vel skilja að for­eldrar væru í sumum til­fellum ugg­andi yfir að bólu­setja börnin sín, sér­stak­lega í ljósi upp­lýs­inga­flaums­ins á sam­fé­lags­miðlum. „[…]upp­lýs­ingar sem eru fengnar hvaðan æva að og fólk skrollar í gegnum skjá­inn sinn og les alls konar hluti.“

„Það er mjög mik­il­vægt og í raun og veru alveg frá­bært að svona mik­il­vægar ákvarð­anir varð­andi heil­brigði okkar og ekki síst barn­anna okkar sé ekki tekið á sam­fé­lags­miðlum. Heldur sé það gert af til þess bæru fólki sem vinnur við þetta dag og nótt; að fara í gegnum upp­lýs­ingar – að fara í gegnum örygg­is­upp­lýs­ingar – og tekur síðan upp­lýsta ákvörðun í fram­hald­inu,“ segir Valtýr.

Hlutverk barna í faraldrinum gæti breyst

Valtýr fer yfir það hvernig börn séu að veikj­ast í mun meiri mæli nú en áður. „Núna eru börnin í kringum þriðj­ungur þeirra sem eru smit­aðir.“ Hann segir að fyrr í far­aldr­inum hafi það ekki verið börn sem ráku hann áfram. Það hafi ekki helst verið þau sem smit­uð­ust og smit­uðu aðra. Núna sé útlitið allt annað. Þegar svo hátt hlut­fall smit­aðra séu börn geti hlut­verk þeirra í far­aldr­inum breyst.

„Rökin fyrir því að við ættum kannski að bólu­setja öll börn fyrir veirunni eru meðal ann­ars þau að reyna að flýta því að það kom­ist á ein­hvers konar eðli­legt ástand. Ef við bólu­setjum börn þá drögum við úr hætt­unni á þessum sjald­gæfu fylgi­kvillum veirunnar. Þessir helstu alvar­legu fylgi­kvillar veirunnar eru svo­kall­aðir fjöl­kerfa­bólgu­sjúk­dómar, sem við höfum vissu­lega ekki séð marga, en við höfum séð þetta hjá okkur.

Síðan þetta fyr­ir­bæri sem hefur verið kallað long Covid eða langvar­andi ein­kenni eftir Covid, sem hrjáir hluta þeirra barna sem hafa sýkst. Þetta myndum við að öllum lík­indum koma í veg fyrir með því að bólu­setja börnin okkar.“

Andleg heilsa barna og unglinga fer versnandi

Valtýr talar líka um annan fylgi­kvilla Covid, sem er ekki eins sýni­legur.

„Síðan má í raun og veru ekki heldur van­meta áhrifin sem eru til hliðar við sýk­ing­una sjálfa, sem er þetta álag sem bæði börn og ung­lingar lenda í; að vera sífellt í smit­gát eða sótt­kví, eða ein­angrun, oft end­ur­tekið og oft í langan tíma. Það sem við höfum séð núna und­an­farna 20-22 mán­uði, er gríð­ar­leg aukn­ing á and­legri van­líðan hjá ung­lingum og börnum.

Tíðni sjálfs­vígstil­rauna hefur vaxið gríð­ar­lega, til­vís­unum á barna- og ung­linga­geð­deild­ina hefur fjölgað um 30-40 pró­sent.

Það eru þessar hlið­ar­verk­anir af sýk­ing­unni og sótt­varn­ar­að­gerð­unum og þetta er alveg ofboðs­lega mik­il­vægt. Þetta væri í raun­inni svona lóð á vog­ar­skál­arnar, að segja: þetta er það mik­il­vægt og þetta hefur það mikil áhrif á heilsu barn­anna okkar í heild sinni að það rétt­lætir bólu­setn­ing­una.“