Þjóðin hundsvekkt með niðurstöðu talningar­­málsins – Eiríkur: „Þetta er það sem við mátti búast“

Einungis Aðeins þriðj­ungur fólks á kosn­inga­aldri er sáttur með hvernig Alþingi lauk afgreiðslu taln­ing­ar­máls­ins, sam­kvæmt nýrri skoð­ana­könnun Prósents.

Af öllum sem tóku þátt í könn­un­inni eru 46% óánægð með að seinni taln­ingin í Norð­vest­ur­kjör­dæmi skyldi hafi verið látin standa:

„Þetta end­ur­speglar auð­vitað það að atburð­irnir sem áttu sér stað í norð­vestri voru alvar­legir og meiri­háttar klúður. Þeir hafa örugg­lega orðið til þess að rýra traust á kosn­inga­fyr­ir­komu­lag­inu upp að ein­hverju marki, þótt það traust sé lík­lega ekk­ert horfið,“ segir Eiríkur Bergmann, pró­fessor í stjórn­mála­fræði. Hann segir nið­ur­stöðu könn­un­ar­innar ekki koma á óvart:

„Þetta er það sem við mátti búast miðað við alvar­leika máls­ins. Það er líka erfitt að átta sig á hvað hinir óánægðu hefðu viljað gera í stað­inn; hvort þeir hefðu viljað láta fyrri taln­ingu standa; hvort þeir hefðu viljað láta kjósa aftur í Norð­vest­ur­kjör­dæmi; eða hvort kosn­ing­arnar yrðu í heild sinni ógildar. Það liggur ekki fyrir,“ segir Eiríkur.

Kemur fram að fólk á lands­byggð­inni er ánægð­ara en höf­uð­borg­ar­búar, og sömu sögu er að segja um afstöðu fólks eftir búsetu.

Minnst mældis ánægjan meðal þeirra sem hafa lágar tekjur; fjórð­ungur þeirra er einnig fjöl­menn­asti hópur þeirra sem er hvorki ánægður né óánægður með afgreiðslu þings­ins á mál­inu:

„Rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir eru auð­vitað ánægð­ari með þessar nið­ur­stöður, sér í lagi kjós­endur Fram­sókn­ar­flokks­ins og Sjálf­stæð­is­flokks­ins,“ segir Eiríkur sem kemur á óvart hve mun­ur­inn milli kjós­enda flokk­anna sé mik­ill.

Þing­flokkur VG klofn­aði í atkvæða­greiðslu um málið, þar sem nokkrir þing­menn VG greiddu atkvæði gegn því að stað­festa kjör­bréf þeirra sem náðu kjöri vegna seinni taln­ingar í Norð­vest­ur­kjör­dæmi; aðrir þing­menn flokks­ins greiddu atkvæði með stað­fest­ingu allra kjör­bréfa.

Miklu fleiri kjós­endur Mið­flokks­ins og Flokks fólks­ins eru óánægðir en kjós­endur flokk­anna sem ánægðir eru með lend­ingu þings­ins.

Miklu meiri óánægja er þó með nið­ur­stöðu þings­ins meðal kjós­enda ann­arra stjórn­ar­and­stöðu­flokka; mest er óánægjan á meðal kjós­enda Pírata; 84% þeirra eru óánægðir með nið­ur­stöð­una:

„Þetta fellur líka saman við aðra línu í íslenskum stjórn­málum. Það er þessi þunga­miðja í íslenska flokka­kerf­inu – fylgj­endur þeirra flokka eru ánægð­ari með nið­ur­stöð­urnar en kjós­endur þeirra flokka sem hafa stillt sér upp sem kerf­is­breyt­inga­flokkar,“ segir Eiríkur.

Nokkra athygli vekur að tæpur helm­ingur þeirra sem ekki kusu, eða 49%, eru óánægð með nið­ur­stöðu þings­ins í mál­inu umdeilda.

Könnun þessi var fram­kvæmd 1. til 10. des­em­ber 2021, en um net­könnun var að ræða; hún var send til alls 2.300 ein­stak­linga, átján ára og eldri og svar­endur voru 1.141, svar­hlut­fallið 49,6%.

Ein­stak­lingar á aldr­inum 25 til 44 ára eru óánægð­astir með afgreiðslu Alþingis á mál­inu, sam­kvæmt nið­ur­stöðum könn­unar Prósents.

Aðeins 27% þessa ald­urs­hóps eru ánægð með afgreiðsl­una; yfir fimm­tíu% þessa ald­urs­hóps eru hins vegar óánægð með nið­ur­stöðu máls­ins.

Ánægjan með afgreiðslu þings­ins eykst svo með hækk­andi aldri; en ánægjan nær þó ekki yfir 50% í neinum ald­urs­hópi, og lít­ill munur er á afstöðu kynj­anna til máls­ins; karlar eru þó ánægð­ari með afgreiðslu þings­ins en konur.

Sömu sögu er að segja um afstöðu eftir búsetu; lands­byggðin er ánægð­ari með nið­ur­stöðu máls­ins en fólk af höf­uð­borg­ar­svæð­inu.

Einnig kemur fram að ánægja er minnst meðal þeirra sem lægstar hafa tekj­urnar, en fjórð­ungur þeirra er fjöl­menn­asti hópur þeirra sem seg­ist hvorki ánægður né óánægður með nið­ur­stöðu þings­ins á mál­inu umdeilda.