Segir vanda SÁÁ mikinn: „Ný stjórn virðist hafa beitt einhverjum brellum við rekstur samtakanna“

„Fyrir tveimur árum var kosin ný stjórn yfir Samtök áhuga­fólks um áfengis- og vímu­efna­vand­ann (SÁÁ). Síðan hefur sigið á ógæfu­hlið­ina hjá sam­tök­unum sem sést meðal ann­ars á því að samn­ings­brot SÁÁ er nú til skoð­unar hjá Hér­að­sak­sókn­ara og Land­lækni,“ segir Svanur Guð­munds­son með­limur í SÁÁ ogbætir við:

„SÁÁ hefur á liðnum árum náð miklum árangri við með­ferð á áfeng­is­sýki í gegnum starf­semi sinni þrátt fyrir tak­mörkuð fjár­fram­lög frá hinu opin­bera. Stór hluti starf­sem­innar hefur verið fjár­magn­aður með sjálfsaflafé og tekið hefur verið við mun fleiri sjúk­lingum en ríkið er til­búið að greiða með. Þegar Covid19 far­ald­ur­inn gekk yfir fjölg­aði veru­lega sjúk­lingum en lokað var fyrir mögu­leika á álfasölu sem tak­mark­aði mikið tekjur sam­tak­anna. Það kall­aði á upp­sagnir starfs­fólks þar sem ríkið var ekki til­búið til að bæta SÁÁ tekju­skerð­ing­una og koma með aukið fjár­magn.“

Svanur nefnir að „núna hefur komið í ljós að ný stjórn virð­ist hafa beitt ein­hverjum brellum við rekstur sam­tak­anna. Í bréfi Sjúkra­trygg­inga Íslands (SÍ) frá 4. júní 2021 er SÁÁ krafið um greiðslu 36 millj­óna vegna rangra reikn­inga. Formaður SÁÁ upp­lýsti ekki rekstr­ar­fé­lag SÁÁ um bréfið á sínum tíma og taldi lík­lega það vera einka­bréf til sín. Í áfram­haldi af því bréfi og að SÍ fékk ekki þau gögn sem beðið var um nýtti SÍ sér heim­ild til að fara á starfs­stöð SÁÁ til gagna­öfl­unar. Það leiddi til þess að krafan hækk­aði upp í 174 millj­ónir kr. Sem stað­fest var með bréfi frá SÍ 29. des­em­ber 2021. Þrátt fyrir þá stöðu sem upp var komin var vald­hroki stjórn­enda SÁÁ slíkur að þeir fóru að saka starfs­menn SÍ um mis­beit­ingu valds eða að þetta væri allt mis­skiln­ingur.“

Hann segir að „Það allt saman leiddi til þess að SÍ sá sér ekki annað fært en að vísa mál­inu til Hér­aðs­sak­sókn­ara. Þar er málið núna statt og ekki annað að gera en að bíða og sjá hvort dóms­mál verði höfðað gegn SÁÁ.“

Honum finnst það blasa við að „Land­spít­al­inn getur ekki tekið við starf­semi SÁÁ, vegna þess að hann sinnir aðal­lega tví­greindum ein­stak­lingum, þ.e.a.s ein­stak­lingar sem þjást af geð- og fíkni­sjúk­dómum. Óeig­in­gjarnt starf frum­kvöðla SÁÁ, sem áður fyrr skil­aði frá­bærum árangri, er í mik­illi hættu. Biðlistar hafa lengst og er það annað hvort vegna þess að erf­ið­ara er að kom­ast inn á Vog eða vand­inn er að aukast. Það eru dæmi um að ein­stak­lingar þurfi að bíða í 8 mán­uði eftir að kom­ast í fíkni­efna­með­ferð og er það ólíð­andi.“

Og bætir þessu við:

„Það eiga ekki að vera biðlistar í fíkni­með­ferð. Það eiga alltaf að vera til laus pláss fyrir þá sem þurfa og vilja kom­ast í með­ferð við lífs­hættu­legri fíkn. Fíkni­sjúk­dómar verða alltaf erf­ið­ari og hættu­legri þeim sem við þá glíma meðan ekki er gripið inn í af fag­að­ilum með óæski­legum áhrifum á aðstand­endur og sam­fé­lagið í heild sinni. Það er mik­il­vægt að SÁÁ nái samn­ingum við ríkið og skikki verði komið á þann vanda sem nú blasir við í með­ferð­ar­úr­ræðum fíkni­efna­neyt­enda.“

Að lokum segir Svanur að það sé von hans að á „næsta aðal­fundi SÁÁ verði kosin ný stjórn og að nýr for­maður geti undið ofan af þeirri stöðu sem komin er upp í sátt við það góða starfs­fólk sem vinnur á Vogi og á Vík; og í sam­starfi við alla þá sem eru í Samtökum áhuga­fólks um áfengis- og vímu­efna­vand­ann. Allt sam­fé­lag­inu til heilla.“