Fyrir rúmum áratug leitaði lögreglan eftir meintum landlægum dýraníðingi eftir fjölda tilkynninga um áverka á kynfærum hryssa. Áttu þær það allar sameiginlegt að vera illa særðar á utanverðum jafnt sem innanverðum kynfærum. Fyrsta fréttin um málið birtist í maímánuði 2011 þegar eigandi hryssu austur á Héraði tók eftir blæðingu úr skeiðinni. Þegar líða tók á sumarið rötuðu fleiri mál inn á borð lögreglu og fjölmiðla.
Eggvopni smeygt inn í skeiðina
„Það er eins og eggvopni hafi verið smeygt inn í skeiðina og síðan rist út,“ sagði Hjörtur Magnason dýralæknir í viðtali við Morgunblaðið, 13. maí 2011.
Þar sagði ennfremur:
„Þetta er mál sem ég hef ekki kynnst hér á Íslandi en maður hefur heyrt um þetta erlendis,“ segir Hjörtur Magnason, dýralæknir á Egilsstöðum, en þar er komið upp óhugnanlegt dýraníðsmál. „Það koma fyrir svona dýraníðsmál oft á sumrin annars staðar á Norðurlöndunum. Það fer einhver óþjóðalýður um og sker í dýr og þá oft í kynfæri þeirra.“
Síðastliðinn sunnudag var Hjörtur kallaður til af Ólafi Guðgeirssyni, heila- og taugaskurðlækni, vegna áverka á hryssu sem uppgötvuðust í útreiðartúr. Grunur vaknaði fljótt um að áverkarnir væru tilkomnir af mannavöldum og var málið formlega kært til lögreglu í dag. „Hann var á reiðferð með konu sinni og öðrum hjónum þegar hann tekur eftir blóðblettum aftan á lærunum á hestinum á undan. Það sást ekki að hryssan sjálf hefði óþægindi af þessu svo hún var bara skoðuð þegar komið var heim í hesthús. Þá sá hann blæðingu úr skeiðinni og blæðingin hafði þá sullast á innri hluta taglsins og út af óþægindum hafði hesturinn sveiflað taglinu og litað þannig afturhlutann á lærunum,“ segir Hjörtur.
Síðar sama ár barst lögreglu tilkynning frá Sigurþóri Gíslasyni, bónda á Meðalfelli í Kjós. Hestaníðingarnir höfðu þrívegis á um það bil mánuði beitt hagagönguhross hrottalegu kynferðislegu ofbeldi.
Í frétt Dagblaðsins Vísis, frá 19. september 2011, er rætt við Sigurþór um atvikið og viðbrögð dýralækna: „Þegar þær fara með þriðju hryssuna á dýraspítala, þá sem er mest særð, bólgin og skorin, þá segja þeir á dýraspítalanum að þetta sé eitthvað ankannalegt,“ segir Sigurþór. Parturinn þar sem hestarnir eru í hagagöngu yfir sumarið er ekki nálægt bæjum eða vegum, en það sést í staðinn frá mörgum bæjum í sveitinni. Sigurþór telur líklegt að dýraníðið hafi átt sér stað að næturlagi og að fleiri en einn hafi verið að verki. Menn velti fyrir sér hvernig menn vinni svona verk, en ljóst sé að þægustu hrossin í stóðinu hafi verið valin. Ýmislegt hljóti hins vegar að ganga á með jafnstóra skepnu. „Hún lætur ekki gera svona við sig einn, tveir og tíu án þess að berjast á móti.“
Olli ugg og óöryggi
Lögreglan hvatti hrossaeigendur til að fylgjast vel með dýrunum sínum, öllum mannaferðum við beitingahólf og halda til haga upplýsingum ökutækja þeirra. Borgarar voru þá hvattir til að hafa tafarlaust samband við lögreglu ef grunsemdir vöknuðu um dýraníð.
Ótti og óöryggi íbúa og hrossaeigenda greip um sig í Kjós og í sömu frétt frá DV þann 19. september 2011 er Sigurþór spurður hvort einhver liggi undir grun íbúa.
„Nei menn hafa ekki grænan grun. Maður einhvern veginn trúir því aldrei að þetta sé einhver sem maður umgengst eða þekkir enda held ég að þá hefði þetta komið upp fyrr.“ Sigurþór segir að íbúar í Kjós hafi uppi viðbúnað eftir að upp komst um dýraníðið. „Nú eru allir grunsamlegir sem keyra um og nú fylgjast allir með,“ segir hann og tekur fram að nú athugi fólk oftar með hross í hagagöngu. „Menn eru meira á ferðinni, það er ekki hægt að neita því. Ég sé þetta ekki frá mínum bæ en núna vita allir af þessu og þá fara menn að fylgjast með. Sumir vita á hvaða bíl hver er og í hvaða hólfi. Þegar menn fara að sjá grunsamlegar ferðir þá skrifa þeir hjá sér bílnúmer, þótt maður geti ekki farið að ásaka neinn frekar en annan.“ Sigurþór er gagnrýninn á lögregluna sem vildi ekki taka við myndum af hryssunni eða rannsaka málið. Yfirdýralæknir hefur hins vegar krafist þess að þetta verði rannsakað. „Ég ætla ekki að segja að lögreglan myndi finna sökudólginn, en ef hún safnar engum upplýsingum þá veit hún ekki neitt. Ef lögreglan myndi þyggja myndirnar sem henni hafa verið boðnar og fara á staðinn og eiga það inni ef þetta skyldi gerast aftur gæti hún hugsanlega rakið það saman. Það minnsta sem lögreglan getur gert er að rannsaka málið, líka fólksins vegna.“
Allt er gott sem endar vel – eða hvað?
Mannlíf leitaði niðurstöðu málalykta þessa hrottalega máls og hafði upp á Gunnari Erni Guðmundssyni þáverandi héraðsdýralækni í Gullbringu- og Kjósarumdæmi.
Aðspurður um sannanir og afdrif málsins svarar hann: „Já, sko ég lenti í þessu í Kjósinni. Það var aldrei sannað að þetta hefði verið skorið af mannavöldum.“
Hann heldur áfram og útskýrir fyrir blaðamanni: „Hryssur hafa rosalega tilhneigingu til þess að klóra sér í rassgatinu á staurum – og ekkert af litlum krafti. Svo miklum að þær jafnvel brjóta staura. Og þar er oft gaddavír eða eitthvað svipað og ég held að flest þessara slysa hafi verið af þess konar ástæðum. – Og EKKI perri!“
Blaðamaður andar léttar og tjáir Gunnari að honum finnist gleðilegt að geta endað samantekt þessarar gömlu fréttar á jákvæðum nótum. Hann bætir þá við: „Sko, ég skal segja þér alveg satt. Ég fór í nokkur svona tilfelli, á tímabili þar sem þetta var voðalega aktúelt – þá var ég Héraðsdýralæknir í Reykjavík […] Í öllum tilfellum, nema einu, er ég næstum viss um að þetta voru slys af völdum girðinga eða umhverfis. Gerði eða húsnæði þar sem voru hættur sem gátu boðið upp á þetta. En aldrei var neitt hægt að sanna. En það var eitt tilfelli – aðeins eitt sem var inni í hesthúsi í Kópavogi sem var ekki nokkur leið að finna út hvernig hafði getað gerst. Og það var algjörlega opið mál.“
Athugasemdir