„Hingað til virðast stjórnvöld ekki hafa haft hugrekki í að standa að baki þessum einstaklingum“

Ó­lög­legar ætt­leið­ingar, á­byrgð stjórn­valda og Ís­lands er yfir­ks­irft greinar sem Rut Sig­urð­ar­dóttir ritar um ætt­leið­ingar á Íslandi, en hún er félags­ráð­gjafi og fjöl­skyldu­fræð­ingur hjá Íslenskri ætt­leið­ingu.

Byrjar svona:

„Líkt og kom fram í þætt­inum Leitin að upp­runanum sem sýnd var nýliðna helgi, hefur Ísland og stjórn­völd hér á landi því miður verið þátt­tak­endur í ólög­legum ætt­leið­ingum erlendis frá og hingað til lands.“

Bætir við:

„Sem betur fer í dag, hafa ferlar, lög og reglu­gerðir breyst og við sem sam­fé­lag ásamt Íslenskri ætt­leið­ingu lagt kapps­mál á að lög­lega sé staðið að ætt­leið­ingum hingað til lands.

Breyt­ingar á þeirri umgjörð í mála­flokknum hefur meðal ann­ars leitt það af sér að börnin sem hingað til lands koma eru eldri en áður var. Eru í dag yngst að koma tveggja ára gömul, en meðal aldur barna er þó 3-4 ára og elstu börnin sem hafa komið und­an­farin ár eru 8 ára. Vissu­lega hefur það í för með sér að for­tíð þess­ara barna er fleiri áföllum stráð og áskor­anir geta verið margar fyrir þá for­eldra sem velja sér þessa leið að for­eldra­hlut­verk­inu í ljósi for­tíðar barn­anna.“

Rut nefnir að „við getum þó engu að síður, sagt við börnin í dag og for­eldra þeirra að það hafi verið tekin ákvörðun fyrir hönd barn­anna, sem snéri að því að gera það sem best var fyrir barnið. Barn í dag er ekki ætt­leitt á milli landa nema að það sé búið að tryggja að líf­fræði­legt for­eldri hefur ekki tök á að hugsa um barnið, nær- og stór­fjöl­skylda hefur einnig ekki tök á því né ein­hver innan upp­runa­lands barns­ins. Það er áfall fyrir barn að flytja landa og jafn­vel heims­horna á milli og fyrir suma getur sá við­burður haft áhrif á alla ævi ein­stak­lings­ins.“

Hún segir það nær ómögu­legt að sitja sig „í þau spor, að upp­götva á full­orð­ins­árum að sagan um upp­runa minn reynd­ist ekki rétt. Hugrekki hennar Ásu sem kom fram í þátt­unum Leitin að upp­runanum og sagði okkur sögu sína, situr enn í mínum dýpstu hjartarótum.

En hugum að því að hún er ekki sú eina, hingað til lands komu alls 84 börn frá sama landi og Ása, sagan hennar er ekki eins­dæmi, þvert á móti.“

Rut bætir þessu við:

„Hingað til virð­ast stjórn­völd og ráða­menn ekki hafa haft hug­rekki í að standa að baki þessum ein­stak­lingum með því að leggj­ast í að rann­saka hvernig var að öllum þessum málum staðið. Ég skora því á hlut­eig­andi aðila að bregð­ast nú við með við­eig­andi hætti. Bjóða þeim upp­komnu ætt­leiddu, sem hingað komu á þeim tíma sem ólög­legar ætt­leið­ingar áttu sér stað og vilja skoða sín mál, full­nægj­andi þjón­ustu, stuðn­ing og ráð­gjöf. Það þarf að leggj­ast í vinnu við að skoða þá starfs­hætti sem voru til staðar í heimi ætt­leið­inga hér á landi.“

Hún lýkur pistli sínum með þessum orðum:

„Við vitum að sum mál­anna byggja ekki á lög­legum aðferðum og leiðum. Það hefur áhrif á sál­ar­líf þeirra ein­stak­linga sem að mál­inu koma. Ása orð­aði þetta vel þegar hún sagði „að í sínu máli kæmi það einna verst við hana hversu illa og óheið­ar­lega hefði verið staðið að ætt­leið­ingum í Sri Lanka og að hún telji að hluti ábyrgð­ar­innar liggi hér á landi“ Við Ásu vil ég segja; takk fyrir sög­una þína, ég heyri hvað þú ert að segja og er þér hjart­an­lega sam­mála. Nú vona að ég fleiri heyri og farið verði í þá vinnu að styðja við og þjón­usta hlut­eig­andi aðila. .