Þýskaland hótar að draga sig úr Eurovision ef Ísrael verður útilokað

Kanslari Þýska­lands, Friedrich Merz, segir að ef Ísrael verði úti­lokað frá Eurovision árið 2026 muni Þýska­land ekki taka þátt.

Í við­tali við þýska rík­is­út­varpið ARD í gær var Merz spurður hvort Þýska­land ætti sjálf­vilj­ugt að hætta við þátt­töku í stærstu tón­list­ar­há­tíð heims á næsta ári ef Ísrael yrði úti­lokað. Hann svar­aði:

„Ég myndi styðja það. Mér finnst það hneyksli að þetta sé yfir­höfuð til umræðu. Ísrael á sinn stað þarna.“

Þýska­land er eitt af svoköll­uðum „stóru fimm“ Eurovision-ríkj­unum, ásamt Frakk­landi, Ítalíu, Spáni og Bret­landi, löndin sem leggja til stærstan hluta fjár­magns­ins á bak við keppn­ina.

Frakk­land hefur þegar stað­fest þátt­töku sína í Eurovision 2026, en Spánn varð nýverið fyrsta landið í hópi „stóru fimm“ sem til­kynnti opin­ber­lega að það myndi draga sig úr keppn­inni ef Ísrael yrði ekki úti­lokað.

Auk þess hafa rík­is­út­varp Hollands, Írlands, Íslands og Slóveníu hótað að draga sig út nema Ísrael verði bannað. Danska rík­is­út­varpið DR hefur hins vegar sagt að það muni ekki draga sig úr Eurovision þó Ísrael taki þátt, en setti þó ákveðin skil­yrði fyrir áfram­hald­andi þátt­töku.

EBU undir auknum þrýstingi

Í kjöl­far sívax­andi þrýst­ings stað­festi EBU (Samband evr­ópskra sjón­varps­stöðva) í síð­asta mán­uði að það muni halda raf­ræna atkvæða­greiðslu í nóv­em­ber þar sem ákveðið verður hvort ísra­elska rík­is­sjón­varpið KAN verði úti­lokað frá Eurovision 2026.

Í fyrsta sinn í sögu keppn­innar verða öll aðild­ar­rík­is­út­vörp EBU boðuð á auka­fund alls­herj­ar­þings sam­bands­ins þar sem kosið verður um hvort KAN fái að taka þátt. Það verður eini dag­skrár­liður fund­ar­ins.

Í bréfi sem Delphine Ernotte Cunci, for­seti EBU, sendi aðild­ar­ríkj­unum segir að það ríki „for­dæma­laus fjöl­breytni skoð­ana“ um þátt­töku Ísraels í keppn­inni og að málið krefj­ist „víð­tæk­ari lýð­ræð­is­legrar umfjöll­unar“.

EBU stað­festi í yfir­lýs­ingu:

„Við getum stað­fest að bréf hefur verið sent frá fram­kvæmda­stjórn EBU til útvarps­stjóra allra aðild­ar­ríkja þar sem þeim er til­kynnt að atkvæða­greiðsla um þátt­töku í Eurovision 2026 fari fram á auka­fundi alls­herj­ar­þings­ins í byrjun nóv­em­ber.“

Tvöfalt siðgæði gagnrýnt

Þótt Eurovision sé sögð „ópóli­tísk keppni“ hefur EBU áður gripið til póli­tískra aðgerða. Rúss­landi var meinað að taka þátt árið 2022 stuttu eftir inn­rás þess í Úkraínu. Ísrael hefur þó haldið áfram þátt­töku síð­ustu tvö ár, þrátt fyrir alþjóð­legar áhyggjur vegna aðgerða þess á Gaza.

Bæði keppnin í Svíþjóð 2024 og í Sviss í ár ein­kennd­ust af mót­mælum með stuðn­ingi við Palest­ínu.

Meira en 70 fyrr­ver­andi kepp­endur í Eurovision hafa skrifað undir opið bréf þar sem þeir krefj­ast þess að Ísrael og rík­is­stöð þess, KAN, verði bönnuð frá keppn­inni. Sig­ur­veg­ar­inn frá síð­asta ári, aust­ur­ríski söngv­ar­inn JJ, hefur einnig lýst yfir stuðn­ingi við slíkt bann.

Ísraelska sjónvarpið varar við „alvarlegum afleiðingum“

Í yfir­lýs­ingu sem KAN sendi frá sér eftir að atkvæða­greiðslan var til­kynnt, sagði stofn­unin vona að Eurovision myndi „halda áfram að vera menn­ing­ar­leg og ópóli­tísk hátíð“.

Einnig var­aði KAN við því að úti­lokun Ísraels gæti „haft víð­tækar afleið­ingar“. Frekari skýr­ingar voru þó ekki gefnar.

Frá árás Hamas 7. októ­ber 2023 hafa fjöl­margir mann­rétt­inda­sér­fræð­ingar Sam­ein­uðu þjóð­anna lýst yfir þeirri skoðun að hern­að­ar­að­gerðir Ísraels í Gaza jafn­gildi þjóð­ar­morði. Alþjóða­dóm­stóll­inn hefur einnig kom­ist að þeirri nið­ur­stöðu að slíkar ásak­anir séu „trú­verð­ugar“.

Samtök um mat­væla­ör­yggi (Integrated Food Security Phase Classification) hafa til­kynnt að íbúar Gaza standi frammi fyrir „mann­gerðri hung­ursneyð“, þvert á yfir­lýs­ingar ísra­el­skra stjórn­valda.