Kvenhatur, samsæriskenningar og hægriöfgastefna teljast ekki lengur til jaðarorðræðu í samfélaginu. Þetta er á meðal þess sem fram kemur í nýrri alþjóðlegri skýrslu samtakanna Equimundo, International Men and Gender Equality Survey (IMAGES), þar sem gagna var aflað frá meira en 50 ríkjum á heimsvísu. Samkvæmt niðurstöðum rannsóknarinnar hafa samfélagsmiðlar og internetið veitt þessari hugmyndafræði aukinn meðbyr.
Rannsóknin, sem beinist sérstaklega að karlmönnum og drengjum til að fá heildstæðari mynd af gerendum og hvötum kynbundins ofbeldis, sýnir að fjöldi karlmanna beitir kynferðislegu, andlegu, fjárhagslegu og líkamlegu ofbeldi til að viðhalda yfirburðastöðu sinni. Þá er kynferðislegt ofbeldi sú tegund ofbeldis sem karlmenn eru síst tilbúnir til að viðurkenna, en mikið misræmi er á milli frásagna þeirra og reynslu kvenna.
Skaðleg skilaboð ná til drengja í gegnum „mannhveliði“
Sjónum er sérstaklega beint að svokölluðu mannhveli (e. manosphere) og stafrænu ofbeldi. Skýrsluhöfundar telja fullvíst að hver drengur með aðgengi að snjalltækjum hafi séð efni sem byggir á skilaboðum þaðan. Meðal þess sem þar er dregið fram er mikilvægi útlitsdýrkunar (e. looksmaxxing), efnahagslegs árangurs, drottnunar yfir konum og þeirrar fullyrðingar að jafnrétti mismuni karlmönnum.
Innan mannhvelsins þrífast hópar á borð við réttindasamtök karlmanna, „incel“-hópa (e. involuntary celibacy) og hópa sem hvetja karlmenn til að forðast sambönd við konur. Sýnt þykir að algóryþmar samfélagsmiðla á borð við YouTube og TikTok verðlauni efni sem vekur sterk viðbrögð og deili öfgafullu efni jafnt til fullorðinna og barna. Skýrslan bendir á ríkan samhljóm á milli mannhvelsins og hægriöfgaafla, þar sem báðir hópar boða óæðri stöðu kvenna og hefðbundin kynhlutverk.
Efnahagsleg staða og gervigreind auka áhættu
Gögnin sýna skýra tengingu á milli bágra efnahagslegra og félagslegra mælikvarða karlmanna og tilhneigingar þeirra til að tileinka sér þessa hugmyndafræði og beita stafrænu ofbeldi. Í tveimur þriðju hlutum ríkja eru karlmenn nú ólíklegri til að ljúka framhalds- og háskólanámi en konur, auk þess sem atvinnuleysi ungra manna er hátt í hinu hnattræna suðri. Þótt meirihluti þolenda stafræns ofbeldis séu konur, stúlkur og hinsegin fólk, sýna gögnin að drengir eru einnig þolendur innan þessa umhverfis í gegnum fjárkúgun og sálræna stjórnun.
Að lokum er vísað til skýrslu aðalframkvæmdastjóra Sameinuðu þjóðanna frá árinu 2024, þar sem fram kemur að hraður uppgangur gervigreindartóla, bakslag gegn kvenréttindum og útbreiðsla mannhvelsins séu helstu áhættuþættirnir sem auka tíðni stafræns kynbundins ofbeldis á heimsvísu. Vegna nafnleyndar og ólíkra lagaramma þvert á landamæri reynist flókið að bregðast við þessari þróun.
Athugasemdir