Hópur fimmtán sómalskra hælisleitenda á Íslandi hefur sent frá sér yfirlýsingu þar sem hann lýsir mikilli óánægju með meðferð íslenskra yfirvalda á málum sínum og krefst tafarlausrar afgreiðslu. Flestir hópsins hafa dvalið hér í meira en þrjú ár án endanlegrar niðurstöðu í umsóknum sínum um alþjóðlega vernd.
Í yfirlýsingunni segir að margir hafi komið hingað í leit að öryggi undan stríði, ofbeldi og ofsóknum, en upplifi sig nú föst í kerfi sem „hefur engan áhuga á þjáningu okkar“ og brýtur niður mannlega reisn þeirra.
„Við bjuggumst við að þegar við kæmum til Íslands yrði komið fram við okkur sem manneskjur, með sanngirni, réttlæti og mannlegri reisn. En í staðinn finnst okkur við vera föst í kerfi sem hefur engan áhuga á þjáningu okkar og virðist notfæra sér aðstæður okkar. ,“ segir í yfirlýsingunni.
Langvarandi tafir og gagnrýni á Útlendingastofnun
Hælisleitendurnir segja mál sín hafa dregist óhóflega og að hvorki Útlendingastofnun né kærunefnd útlendingamála hafi veitt skýr svör. Þau gagnrýna einnig viðmót starfsmanna, sem þau telja oft einkennast af tortryggni og virðingarleysi, og segja að kerfið beiti töfum viljandi til að knýja þau til að fara sjálfviljug úr landi.
Í yfirlýsingunni kemur fram að margir innan hópsins hafi ekki glímt við andleg veikindi áður en þeir komu til landsins, en streita og óvissa síðustu ára hafi ýtt þeim út í lyfjanotkun. „Töfin er ekki bara óþægileg, hún skaðar líf okkar og heilsu,“ segir þar.
Krefjast fjögurra úrbóta
Hópurinn setur fram fjórar megin kröfur:
- Tafarlaus afgreiðsla umsókna í samræmi við lög.
- Einstaklingsbundin og gagnsæ meðferð kærunefndar útlendingamála.
- Réttlát og virðingarfull málsmeðferð hjá Útlendingastofnun.
- Að mannleg reisn og geðheilsa hælisleitenda sé virt og vernduð.
Hópurinn ítrekar að hann leiti aðeins réttlátrar málsmeðferðar og sanngjarnrar verndar. „Við erum ekki hér til að nýta okkur kerfið, heldur vegna þess að við höfðum enga aðra möguleika,“ segir í yfirlýsingunni.
