
„Þú heldur að þú sért undirbúinn, en ekkert undirbýr mann fyrir Gaza. Gleymið því aldrei að palestínsku samstarfsfélagar okkar geta ekki yfirgefið Gaza. Sú staðreynd að ég standi hér og tali fyrir þeirra hönd, og að þau geti séð og heyrt í gegnum ykkar miðla það sem við erum að segja frá, skiptir gríðarlega miklu máli.“
Þannig lýsti Renee Van de Weerdt, fulltrúi Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninnar á hernumdu palestínsku svæðunum, reynslu sinni af heimsókn á Gaza-svæðið á blaðamannafundi í Genf á föstudag á tilfinningaþrunginn hátt.
„En því miður, eins og þú sagðir líka, þá heyrum við þetta viku eftir viku. Ástandið á Gaza, á Vesturbakkanum og í Austur-Jerúsalem er slæmt. Og það er það sannarlega.“
Van de Weerdt hafði nýverið snúið aftur frá Gaza þar sem hún segir ástandið vera verra en orð fá lýst.
„Ég var á Gaza fyrr í þessum mánuði, í aðeins annað sinn. Og það eru einfaldlega engin orð til. Ég hef starfað við þetta í 30 ár,“ sagði hún og rifjaði upp störf sín hjá Læknum án landamæra í Grozny og síðar í Mogadishu.
„Ég hélt að það yrði auðveldara að fara þangað í annað sinn, en það er bara ekki þannig.“
WHO varaði á sama fundi við því að skortur á mikilvægum lækningabúnaði væri að lama heilbrigðiskerfið á Gaza. Samkvæmt stofnuninni eru aðeins um helmingur sjúkrahúsa starfandi að hluta og ekkert þeirra starfar af fullri getu.
Van de Weerdt sagði að búnaður á borð við gervilimi, súrefnisþjöppur, rannsóknarefni og bæklunarbúnað hefði verið stöðvaður mánuðum saman vegna svokallaðra „tvínota“ takmarkana af hálfu Ísrael.
WHO segir um 5.000 aflimunarþola bíða eftir gervilimum og nauðsynlegum aðgerðum áður en hægt sé að aðlaga slíkan búnað að þeim.
WHO hefur jafnframt varað við aukinni hættu á farsóttum vegna þrengsla, skemmda á fráveitukerfum og skorts á hreinu vatni. Skortur á rannsóknarbúnaði og sýnatökuefni torveldar einnig greiningu smitsjúkdóma og eftirlit með mögulegum faröldrum.
Ástandið á svæðinu sé áfram afar hættulegt þrátt fyrir vopnahlé síðasta haust.
„Það er kannski minna um sprengingar, en ofbeldið heldur áfram. Við heyrum sprengjur falla í nágrenninu. Það er skothríð á hverjum degi,“ sagði hún.
Hún sagði einnig að sífellt minna landsvæði væri í raun í boði fyrir íbúa Gaza.
„Gula línan hefur færst enn á ný. Það þýðir að í dag búa meira en tvær milljónir manna á minna en helmingi þess landsvæðis sem Gaza-svæðið var fyrir þetta stríð. Og sú gula lína er hættuleg.“
Van de Weerdt sagði reynsluna hafa haft djúp áhrif á starfsfólk hjálparsamtaka.
„Þegar ég yfirgaf Gaza í fyrra skiptið fengum við þær fréttir að leigubílstjóri sem var að flytja tvo samstarfsmenn mína hefði verið drepinn,“ sagði hún.
„Tveir samstarfsmenn mínir, ungir læknar sem voru á leið til Rafah til að aðstoða við sjúkraflutninga, eru ekki í lagi. Og þeirra nöfn birtast ekki í tölfræðinni.“
Samkvæmt UNRWA hafa nærri 400 starfsmenn stofnunarinnar látist í stríðinu, en margir þeirra sem lifðu af búa nú í flóttamannabúðum ásamt almennum borgurum.
“You think you are prepared, but nothing prepares you for Gaza.”
— Middle East Eye (@MiddleEastEye) May 23, 2026
Renee Van de Weerdt, WHO’s representative for the occupied Palestinian territory, speaking to reporters in Geneva on Friday, said that despite a ceasefire in Gaza, “the violence continues” pic.twitter.com/gnKgFILDn1
