Talskona útlægu stjórnarandstæðunnar í Belarús horfin

Angelika Melnikova, sem gegnir hlut­verki tals­konu sam­hæf­ing­ar­ráðs útlægu stjórn­ar­and­stöð­unnar í Belarús, hefur verið týnd síðan í lok mars. Síðast sást til hennar í Póllandi, þar sem hún, fyrr­ver­andi eig­in­maður hennar og dætur þeirra tvær höfðu flutt eftir að þau flúðu stjórn Aleksandrs Lukasjenkós.

Mis­mun­andi fregnir benda til þess að hún hafi yfir­gefið Pólland, og mögu­lega farið til Lundúna, en sími hennar virkj­að­ist síðar í Belarús, þar sem fyrr­ver­andi eig­in­mað­ur­inn hefur komið fram með dæt­urnar. Stjórn­ar­and­staðan í Belarús ótt­ast nú ekki aðeins um öryggi Melnikovu, heldur reynir einnig að aflétta fryst­ingu á sjóðum sem hún stýrði.

Týnd frá 25. mars

Sam­hæf­ing­ar­ráðið greindi frá hvarfi Melnikovu þann 28. mars og sögðu að hún hefði hætt að svara skila­boðum þann 25. mars. Frétta­mið­ill­inn Eur­oradio greindi frá því að sam­starfs­fólk hennar hefði ekki séð hana í eigin per­sónu í nokkrar vikur, hún sagð­ist þá hafa veikst af COVID-19. Dag­blaðið Nasha Niva greindi frá því að hún hefði farið um borð í flug­vél í Póllandi og yfir­gefið Evr­ópu­sam­bandið. Frétta­mið­ill­inn Zerkalo sagði að dætur hennar hefðu horfið með henni.

Stan­islava Hlynnik, vara­for­maður ráðs­ins, sagði að Melnikova hefði farið í veik­inda­leyfi í febr­úar. Síðast hafði hún sam­band við hana sím­leiðis 7. mars. Melnikova tók þátt í fjar­fundum 21. og 24. mars, en hætti síðan skyndi­lega að svara dag­inn eftir.

Tals­maður pólsku inn­an­rík­is­ráðu­neyt­is­ins sagði 29. mars að hún hefði ekki verið í Póllandi í „margar vikur“. Síðast sást til hennar í Varsjá þann 20. febr­úar. And­stæð­ingur stjórn­ar­innar, Pavel Latushka, sagði síðar að Melnikova hefði yfir­gefið ESB í lok febr­úar, með áform um að fara til Lundúna. Sama dag, 23. mars, yfir­gaf fyrr­ver­andi eig­in­maður hennar Pólland með rútu til Belarús.

Hver er Angelika Melnikova?

Angelika Melnikova, 38 ára, fædd­ist í bænum Nyasvizh í Minsk-hér­aði. Hún er með háskóla­gráður í mál­vís­indum og hag­fræði. Hún og fyrr­ver­andi eig­in­maður hennar, for­rit­ar­inn Andrei Melnikov, eiga tvær dætur, sex og tólf ára.

Hún starf­aði sem aðstoð­ar­for­stöðu­kona í almanna­tengslum hjá Coca-Cola Bevera­ges Belarus frá 2016 til 2018. Hún sagði starfi sínu lausu á með­göngu.

Hún hafði lít­inn áhuga á stjórn­málum áður en mót­mæli brut­ust út eftir for­seta­kosn­ing­arnar 2020. Hún tók þá virkan þátt í mót­mæl­unum, birt­ist í mynd­böndum og fjöl­miðlum, og fékk sektir fyrir þátt­töku. Hún flúði til Úkraínu í sept­em­ber 2020 og síðan til Póllands þar sem hún fékk síðar rík­is­borg­ara­rétt.

Frá 2022 hefur hún starfað með National Anti-Crisis Mana­gement, stjórn­mála­verk­efni leitt af Pavel Latushka. Hún varð tals­kona sam­hæf­ing­ar­ráðs­ins í júlí 2024. Hún hafði þá nýlega skilið við eig­in­mann sinn, sem studdi ekki lengur stjórn­mála­starf hennar.

„Við bíðum bara eftir að hún birt­ist“

Fyrsta mars greindi Zerkalo frá því að Andrei Melnikov hefði sést í Nyasvizh með dæt­urnar. Hann stað­festi síðar að þær væru hjá honum, en sagð­ist ekki vita hvar Angelika væri. Móðir hennar sagði í við­tali við Eur­oradio að Andrei hefði komið með stúlk­urnar til hennar, en ekki sagt neitt um dval­ar­stað Angeliku.

Nágranni í Varsjá sagði 8. apríl að hann hefði síð­ast séð hana 1. mars og að maður – lík­lega Andrei, hefði síðar flutt hluti úr íbúð­inni.

Fjár­munir fastir í kerf­inu

Stuttu eftir að hvarfið komst í hámæli, greindi Nasha Niva frá því að sam­hæf­ing­ar­ráðið hefði misst aðgang að banka­reikn­ingi sem átti að taka við styrk upp á um 100.000 evrur. Reikn­ing­ur­inn reynd­ist til­heyra sjóðnum Białoruś Liberty sem Melnikova stofn­aði árið 2022. Hann hafði meðal ann­ars tekið á móti styrkjum fyrir Cyber Partis­ans, hópi hakk­ara frá Belarús. Tugir þús­unda doll­ara eru fastir í reikn­ingnum.

Engin kenn­ing passar við hennar per­sónu­leika

Pavel Latushka hefur skilað inn til­kynn­ingu um týndan ein­stak­ling til pólsku lög­regl­unnar, og aðrir hafa leitað til breskra yfir­valda. Sumir ótt­ast að henni hafi verið rænt, fengin til sam­starfs eða jafn­vel myrt. En eins og Alexey Leonchik segir: „Engin af þessum kenn­ingum passar við hennar per­sónu­leika.“

Latushka greindi frá því að sími hennar hefði verið stað­settur í Minsk 19. og 25. mars, en pólsk yfir­völd telja þó ólík­legt að hún sé sjálf í Belarús.

Rík­is­miðlar í Belarús hafa lítið sagt um málið, nema eitt inn­legg á Telegram frá stjórn­ar­vænni síðu sem birtir mynd af því sem virð­ist vera Angelika und­ir­rit­andi yfir­heyrslu­skýrslu. Sú mynd reynd­ist þó tekin í Póllandi síð­sum­ars 2024.