Hraðara landris en áður: Kvikugangur nálægt Reykjanesbraut

Landris er hrað­ara nú í Svarts­engi en í kjöl­far síð­ustu eld­gosa. Því virð­ast spár jarð­vís­inda­manna um enda­lok eld­gosa­hrin­unnar á Sund­hnúks­gíga­röð­inni vera ótíma­bærar.

Í til­kynn­ingu frá Veð­ur­stof­unni kemur fram að skýr­ingin getur legið í því hversu mikið tæmd­ist úr kerf­inu í kvik­hlaupi 1. apríl, þar sem kviku­gangur teygði sig lang­leið­ina í átt­ina að Reykja­nes­braut og hálfa leið til Hafn­ar­fjarðar.

„Aflög­un­ar­gögn sýna skýrt merki um að land­ris haldi áfram undir Svarts­engi. Landris mælist nú hrað­ara en eftir síð­ustu eld­gos. Það gæti skýrst af því hversu mikið rúm­mál kviku fór úr kerf­inu í þessum síð­asta atburði,“ segir Veð­ur­stofan.

Kviku­gang­ur­inn er sá stærsti sem mynd­ast hefur frá 10. nóv­em­ber 2023, þegar miklar skemmdir urðu í Grinda­vík. Óttast var að gjósa myndi nærri Reykja­nes­braut­inni og Vogum í Vatns­leysu­strönd, en kvikan var á eins til eins og hálfs kíló­metra dýpi. Svo fór ekki, en atburða­rásin heldur áfram.

„Hins vegar er enn of snemmt að segja til um áfram­hald­andi þróun á hraða kviku­söfn­un­ar­innar. Reynsla frá fyrri atburðum sýnir þó að hraði kviku­söfn­unar minnkar yfir­leitt eftir því sem líður á kviku­söfn­un­ar­tíma­bilið milli gosa. Bíða þarf í alla­vega viku, mögu­lega nokkrar vikur, til að segja til um hvort og þá hversu mikið hraði kviku­söfn­unar mun breyt­ast,“ segir Veð­ur­stofan.

Kviku­gang­ur­inn séstMyndin sýnir jarð­skjálfta frá seinni parti föstu­dags­ins 4. apríl til dags­ins í dag. Þar kemur fram hvernig kviku­gang­ur­inn hefur þrýst sér leið ská­hallt gegnum Reykja­nesskag­ann. Rauðir punktar eru nýlegri og bláir eldri.

Mynd: Veð­ur­stofan

Smá­skjálfta­virkni er áfram við kviku­gang­inn, vestan og norð­vestan við Keili, sem og skammt vestan við Kleif­ar­vatn.

Veð­ur­stofan mun því halda áfram nánu eft­ir­liti.

„Miðað við þau gögn sem liggja fyrir er ljóst að inn­flæði kviku undir Svarts­engi heldur áfram og er því atburða­rásinni á Sund­hnúks­gíga­röð­inni ekki lokið. Á meðan kviku­söfnun heldur áfram undir Svarts­engi eru líkur á end­ur­teknum kviku­hlaupum og jafn­vel eld­gosum. Veð­ur­stofan heldur áfram að vakta svæðið og meta mögu­legar sviðs­myndir út frá nýj­ustu gögnum.“

Einn helsti eld­fjalla­fræð­ingur Íslands, Ármann Hösk­ulds­son, spáði því í febr­úar að eld­gosa­hrin­unni færi að ljúka, þar sem hægst hefði á land­ris­inu. „Það er ekk­ert ó­lík­legt að þessi Sund­hnúks­syrpa sé að koma að enda­lokum,“ sagði hann í sam­tali við Stöð 2. Nú virð­ist ný staða hafa opn­ast.