Nískan drap ástina

Lífs­reynslu­saga úr Vikunni

Vinkona mín var með sérlega nískum manni í eitt og hálft ár. Hún áttaði sig ekki sjálf á því hvað hann var samansaumaður fyrr en þau fóru saman í sumarfrí til útlanda.

Ég kynnt­ist Benna aldrei mjög vel, jafn­vel þótt ég væri öll af vilja gerð, hann var jú kær­asti einnar af bestu vin­konum mínum. Þau bjuggu aldrei saman en lík­lega hefði sam­bandið ekki staðið jafn­lengi og það gerði ef þau hefðu farið í sam­búð.

Ásta er vön að hugsa um sig sjálf og hefur aldrei fengið neitt upp í hend­urnar í líf­inu. Hún hafði búið ein með syni sínum frá því hann var árs­gam­all, eftir að sam­bandi hennar og barns­föður hennar lauk. Henni tókst þó að mennta sig og var ágæt­lega stödd í líf­inu, í eigin íbúð og góðu starfi þegar þau Benni kynnt­ust. Það hefði þó seint verið hægt að segja að hún hefði það gott fjár­hags­lega þótt hún ætti fyrir reikn­ing­unum um hver mán­aða­mót.

Erfitt að deila með öðrum

Benni var nokkuð frá­brugð­inn þeim ábyrgð­ar­lausu mönnum sem hún hafði stundum hitt. Hann var barn­laus, hafði það mjög gott í líf­inu og var í frá­bæru starfi. Hann virt­ist ein­hvern veg­inn svo pott­þéttur og það kunni Ásta að meta.

Fyrstu kynni okkar Benna voru í mat­ar­boði heima hjá Ástu. Við vorum mörg og öll tókum við með okkur drykkj­ar­föng, rauð­vín, hvítvín eða bjór, sem við komum fyrir á borði í borð­stof­unni. Allir nema Benni. Hann hafði tekið með sér eitt­hvert fínt rauð­vín og til að eng­inn annar fengi sér af því geymdi hann það inni í svefn­her­bergi Ástu. Venjan var þó í boðum að allir gátu fengið sér það sem þeir vildu; við færðum Ástu þetta vín og það var ætlað öllum.

Benni gat alveg verið skemmti­legur, en samt var hann svo­lítið „fer­kant­aður“ í hugsun, skorti víð­sýni, að mínu mati. Ég ákvað með sjálfri mér að dæma hann ekki fyrir að passa svona upp á rauð­vínið sitt en ég hafði lúm­skt gaman af þessu.

Þegar ég hélt mat­ar­boð nokkrum mán­uðum seinna mætti hann með Ástu og tók með sér fínt vín. Hann spurði mig hvort hann mætti ekki geyma það afsíðis svo að hann gæti haft það í friði. Ég hváði og fór að hlæja en sagði það ekk­ert mál, en yfir­leitt væri það þannig að allir mættu með eitt­hvað sem væri ætlað fyrir allan hóp­inn. Það gat Benni greini­lega ekki hugsað sér, sagði að þá gætu hinir komið með ódýrt og vont vín en samt drukkið bara dýra vínið hans. „Við höfum nú ekki lent í því enn,“ sagði ég hissa og bætti við að það væri samt bara allt í lagi.

Ég sýndi honum skáp sem hann kom flösk­unni sinni fyrir í og þangað fór hann og sótti sér vín í glasið um kvöldið. Ásta kom með vín­flösku sem hún setti á borðið hjá hinum flösk­unum. Henni var greini­lega ekki boðið upp á vín kærastans.

Benni pass­aði mjög vel upp á sitt. Það var eins og hann ótt­að­ist að ein­hver hefði gott af honum. Benni hafði víst alist upp við mikið dekur. Hann var lang­yngstur systk­ina sinna og það hefur greini­lega stein­gleymst að kenna honum að deila með öðrum þar sem hann átti bara miklu eldri systk­ini.

Samband Ástu og Benna virt­ist ganga vel. Þau hitt­ust reglu­lega og þegar ég spurði hana einn dag­inn hvort þau ætl­uðu ekk­ert að fara að búa saman sagði hún að það lægi ekk­ert á. Hún væri sátt við þetta fyr­ir­komu­lag og hann líka. Að öðru leyti tal­aði hún ekki mikið um hann og ég spurði ekki.

Uppnám á veitingahúsi

Annað sum­arið þeirra stakk Benni upp á því að þau færu saman í sum­ar­frí til Frakk­lands í hálfan mánuð. Ásta var alls ekki til í það í fyrstu, enda hafði hún nóg með sig, ein­stæð móð­irin og að auki ekki í vel­laun­uðu starfi eins og Benni. Hann lagði fast að henni, sagði að þetta yrði svo gaman, þau myndu skipta öllu jafnt og þannig kæmi þetta vel út fyrir þau.

Ásta á vin­konu í Frakk­landi og hafði sam­band við hana. Vinkonan bauðst til að hýsa þau aðra vik­una sem varð til þess að Ásta sam­þykkti að fara í ferð­ina og keypti mið­ana fyrir sig og son sinn.

Einn fagran júní­dag lögðu þau af stað til Frakk­lands. Allt gekk ljóm­andi vel, þau skiptu öllu hnífjafnt, nema Ásta borg­aði bæði fyrir sig og barnið sem var nú ekki þungt á fóðrum. Það kom auð­vitað ekki til mála að Benni borg­aði fyrir barn sem hann átti ekk­ert í. Hann var góður við strák­inn en pass­aði upp á sitt. Hann fór til dæmis í göngu­ferð með hann einn dag­inn og keypti ís handa honum. Svo rukk­aði hann Ástu um ísinn á eftir og hún borg­aði þegj­andi og hljóða­laust en svo­lítið hissa.

Eitt kvöldið bauðst vin­kona Ástu til að passa dreng­inn svo að þau gætu farið ein út að borða á veru­lega fínan mat­sölu­stað. Stað­ur­inn olli engum von­brigðum, var ein­stak­lega fal­legur og róm­an­tískur.

Á veit­inga­staðnum fékk Benni mat­seðil með verði á rétt­unum en ekki Ásta. Greini­lega var gert ráð fyrir því að karl­inn borg­aði.

Þau pönt­uðu og nutu þess síðan að tala saman yfir góðum mat og kerta­ljósum.

Í lok mál­tíðar bað Benni um reikn­ing­inn … sund­ur­lið­aðan og skipt í tvennt. Það varð nán­ast upp­nám á veit­inga­staðnum, það var eins og þjón­arnir skildu ekki hvað Benni meinti. Ætlaði mað­ur­inn virki­lega að láta þessa fal­legu kona borga?

Þarna ofbauð Ástu og sagði Benna að hún tæki ekki þátt í svona bulli. Hann skyldi borga fyrir mat­inn. Hann gerði það en þessi leið­inda­upp­á­koma eyði­lagði kvöldið algjör­lega fyrir Ástu. Kvöldið eyði­lagð­ist eðli­lega hjá Benna þegar hann þurfti að borga fyrir þau bæði. Hann reyndi þó ekki að rukka hana eftir á fyrir þessa mál­tíð, þá einu sem hann borg­aði fyrir hana allan þann tíma sem þau voru saman.

Sundurliðaður reikningur

Ásta er ekki lang­rækin, þótt henni hefði mis­boðið fram­koma Benna þetta kvöld var allt gleymt dag­inn eftir. Þau tóku bíl á leigu, sem þau borg­uðu auð­vitað hnífjafnt fyrir, og ferð­uð­ust aðeins um Frakk­land seinni vik­una þeirra og gistu á ódýrum gisti­húsum. Ferðin var hin ágætasta þrátt fyrir upp­á­kom­una á veit­inga­staðnum.

Ég hitti Ástu skömmu eftir að hún kom heim og hún var í sjö­unda himni eftir ferð­ina, sól­brún og sæl. Hún sagði mér hlæj­andi frá atvik­inu á veit­inga­staðnum og ég gat ekki stillt mig um að segja að mér fynd­ist Benni ansi hreint nískur. „Já, hann á þetta alveg til,“ sam­þykkti hún og sýndi mér sund­ur­lið­aðan reikn­ing frá honum þar sem fram kom að hún skuld­aði honum 20 evrur eftir ferð­ina. Ástu fannst þetta nokkuð fyndið og var búin að borga honum en þarna virt­ist hún þó vera farin að átta sig betur á því hversu ótrú­lega nískur Benni var. Ég spurði hana hvort ekki hefði verið ráð að senda honum til baka reikn­ing fyrir gist­ing­una sem hún útveg­aði þeim frítt, hvort Benni væri ekki í raun í stórri skuld við hana. Ásta hló bara og sagði að þau  hefðu nú skipst á að kaupa í mat­inn hjá vin­konu hennar og lík­lega hefði hann litið á það sem hæfi­lega borgun fyrir gist­ing­una.

Örfáum vikum seinna voru þau hætt saman. Ásta sagði mér að níska hans hefði eflaust átt þá í því að gera út af við ást­ina. Hann væri góður maður á margan hátt en hana lang­aði ekki að verja ævinni með svona manni. Frekar vildi hún berj­ast í fátækt með berkla­veiku ljóð­skáldi sem gæfi af sér, bætti hún við og hló.

Þó fyrr hefði verið, hugs­aði ég. Níska er eitt­hvað það mesta „turn off“ sem ég veit. Mér finnst ekk­ert sjálf­sagt að karlar borgi allt og ég reyndi lengi vel að fá að borga helm­ing­inn þegar við Gunni, mað­ur­inn minn, vorum í til­huga­líf­inu og fórum út að borða. Það kom aldrei til greina af hans hálfu, og svo bara hætti ég að nenna að berj­ast við hann. Hann var svo miklu efn­aðri en ég, ein­stæð tveggja barna móð­irin, og sagði alltaf að það væri hann sem hefði boðið mér út að borða og því hans að borga. Hann er samt engin karl­remba, síður en svo og fannst að jafn­rétt­is­bar­áttan ætti ekki að fara fram þarna, væri ekki nær að laga fyrst launa­mis­rétti kynj­anna? Jamm, ekk­ert skrítið þótt ég elski þennan mann.