Hjalti Úrsus beitti klókindum í máli sonar síns: „Þar með held ég að björninn hafi verið unninn“

Hjalti Úrsus talar við Hildi Maríu Sæv­ars­dóttur um mál sonar síns, Árna Gils Hjalta­sonar, sem sat sak­laus í fang­elsi á sínum tíma í 277 daga, en hann hafði verið dæmdur í Hér­aðs­dómi Reykja­víkur til fjög­urra ára fang­els­is­vistar fyrir til­raun til mann­dráps árið 2017. Lands­réttur sýkn­aði svo Árni Gils í fyrra. Árni Gils lést dag­inn eftir að við­talið var tekið. Hér er brot úr við­tal­inu.

Kærði brotaþola

Hjalti Úrsus seg­ist hafa gert svo­lítið klókt. „Árni fór niður á lög­reglu­stöð af því að Aron [innsk. blm. mað­ur­inn sem Árni á að hafa ráð­ist á] var búinn að játa að hann hefði komið með hníf­inn; hann hefði bara verið undir svo miklum áhrifum áfengis og eit­ur­lyfja að hann hefði ekki vitað það. Þá kærðum við Aron fyrir ólög­legan vopna­burð. Við kærðum hann líka fyrir rangar sak­ar­giftir af því að hann sagði að Árni hefði komið með hníf­inn. Við kærðum hann fyrir yfir­hylm­ingu sönn­un­ar­gagna, því þrjú vitni sáu hann fara með hníf­inn í burtu. Þannig að þá var hitt málið nátt­úr­lega í gangi og hann var búinn að játa þetta allt fyrir rétti. Þannig að það þurfti ekki að rann­saka þetta. Og þeir rann­sök­uðu aldrei þetta mál á móti honum, því þeir vissu að ef þeir myndu gera það þá myndi hitt málið eyði­leggj­ast. Þannig að lög­reglan bara mat það sem svo að ákæru­valdið: Heyrðu, hérna er komin kæra, við skulum aldrei yfir­heyra. En það stendur í lög­unum að ef þú átt að ákæra mann þá er mögu­leiki á að kostn­að­ur­inn sé svo mik­ill og ákæran svo kostn­að­ar­söm og sé mik­ill vafi á hvort hann verði sak­felldur, þá getir þú sleppt því að ákæra; ef það er mik­ill vafi.

En þegar það liggur fyrir játn­ing þá er eng­inn vafi lengur. Engu að síður var þessu hent út um glugg­ann. Og þeir dæmdu hann aftur. Og fengu Sebast­ian Kunz rétt­ar­meina­fræð­ing, sem er þýsku­mæl­andi, og málið var flutt og svo var verið að þýða þetta yfir á ensku og íslensku. Það komu þarna kaflar sem engin skildi. Þetta er flókin enska. Það vissi eng­inn hvað var að ger­ast.“

Hjalti Úrsus segir að í áliti Kunz hafi sagt að ef Árni hefði staðið fyrir aftan mann­inn, þá hefði hann staðið eitt­hvað til hliðar, „eða vinstra megin eða hægra megin til hliðar ef hann stóð fyrir aftan hann. Ég fékk pró­fess­ora í íslensku til að lesa þetta og þeir sögðu að text­inn hefði enga merk­ingu í íslensku, þetta væri bara þýð­ing­ar­klúður. Og þetta fór inn í rétt­inn. Þrír íslensku­fræð­ingar sögðu: „Þetta gengur ekki; ann­að­hvort er hann fyrir aftan hann eða fyrir framan hann og það þarf að segja frá hvaða horni hann var vinstra megin“.“

Í frétt Vísis kemur fram að þjar­mað hafi verið að rétt­ar­meina­fræð­ingnum við aðal­með­ferð í máli Árna Gils og þar segir meðal ann­ars: „Kunz lagði mat á áverka brota­þola en tvær mats­gerðir rétt­ar­meina­fræð­ings­ins eru á meðal þess sem mest er deilt um í mál­inu. Sú fyrri var ekki talin í sam­ræmi við saka­mála­lög að mati Lands­réttar þar sem rétt­ar­meina­fræð­ingnum hafði láðst að boða mats­fund og fá þar með gögn og sjón­ar­mið fram frá ákærða og verj­anda hans, Oddgeir Ein­ars­syni.“

„Sebast­ian tal­aði í um fimm mín­útur, en var svo sagt: „ég er ekki að spyrja að því“ (sagði Oddgeir): Ef hann var beint fyrir aftan hann eins og brota­þoli segir hvernig gat hann gert þetta? Svo sagði hann „it’s impossi­ble“. Það er úti­lokað! Þar með held ég að björn­inn hafi verið unn­inn.“

Hjalti Úrsus telur vera mik­il­vægt að lær­dómur verði dreg­inn af svona mis­tökum.

Hægt er að hlusta á við­talið í heild sinni hér.