Anna Kristjánsdóttir
„Ég lokaði af allar tilfinningar og gerðist kall.“
Anna Kristjánsdóttir
Skoðun

Strætó hefur aldrei verið verri

Fólk

Helga­fell á Sel­tjarn­ar­nesi komið á sölu

Innlent

Falsaðar ljós­myndir orðnar algengar í fast­eigna­aug­lýs­ingum

Innlent

Hörður hót­aði lög­reglu­manni nauðgun og spark­aði í annan

Landið

Nál fannst í hrekkja­vökusúkkulaði á Akureyri

Innlent

Gleymdi kaffi­bolla og rusli og end­aði fyrir kæru­nefnd

Fólk

Breið­holts­laug, Laug­ar­dalur og Hósiló meðal staða sem fá góð með­mæli

Innlent

Vopn komu við sögu þegar ung­lingap­artý fór úr bönd­unum

Heimur

Trúður vakti óhug við grunn­skóla

Innlent

Einn lát­inn og annar á gjör­gæslu eftir hnífstungu­árás í Breið­holti

Endalausar kvartanir geta skemmt heilann: Svona þjálfarðu þig upp úr neikvæðni

Svona snýrðu þró­un­inni við

Endalausar kvartanir geta skemmt heilann: Svona þjálfarðu þig upp úr neikvæðni
Langvar­andi hátt kortisól­magn getur haft alvar­legar afleið­ingar fyrir and­lega heilsu. Mynd: Unsplash/Vitaly Gariev

Ef þú byrjar hvern dag á því að skamm­ast út í veðrið, kvarta yfir sam­starfs­fólk­inu eða pirra þig á bið­röð­inni í búð­inni, gæt­irðu verið að end­ur­for­rita heil­ann þinn til hins verra. Nýjustu rann­sóknir í tauga­vís­indum sýna nefni­lega að krónískar kvart­anir geta breytt bók­staf­lega upp­bygg­ingu heil­ans og gert þér erf­ið­ara fyrir að sjá lausnir á vanda­málum lífs­ins.

Heilinn gerir eins og honum er kennt

Lyk­ill­inn liggur hjá tauga­kerf­inu (e. neuroplasticity), sem er hæfi­leiki heil­ans til að laga sig að end­ur­teknum hugs­unum og hegðun. Í tauga­vís­indum er til þekkt regla: „Taug­arnar sem virkj­ast saman, tengj­ast saman.“ Þegar þú kvartar oft, styttir heil­inn fjar­lægð­ina á milli þeirra tauga­móta sem sjá um nei­kvæðar hugs­anir. Skila­boðin eiga því sífellt auð­veld­ara með að ferð­ast þá leið. Nið­ur­staðan? Heilinn verður að lokum mjög fær í því að skanna umhverfið eftir vanda­málum, á meðan hæfi­leik­inn til að sjá tæki­færi og lausnir rýrnar.

Stresshormón rýra lausnargetuna

Kvart­anir eru ekki bara sak­laus losun á pirr­ingi; þær virkja streitu­kerfi lík­am­ans. Við stöðugt kvart losar lík­am­inn streitu­horm­ónið kortisól. Langvar­andi hátt kortisól­magn getur haft alvar­legar afleið­ingar fyrir and­lega heilsu. Rann­sóknir sýna að það getur hrein­lega dregið úr stærð drek­ans (hippocampus), en það er sá hluti heil­ans sem sér um flókna lausn­a­leit, minni og sköp­un­ar­gáfu. Með því að kvarta stöðugt ertu bók­staf­lega að minnka verk­færakist­una sem þú þarft til að leysa vanda­málin sem þú ert að kvarta yfir.

Svona snýrðu þróuninni við

Góðu frétt­irnar eru þær að fyrst hægt er að þjálfa heil­ann í nei­kvæðni, er líka hægt að þjálfa hann í lausnum og vellíðan. Hér eru þrjú ein­föld skref sem þú getur byrjað að til­einka þér strax í dag:

  • Notaðu 5 mín­útna regl­una: Leyfðu þér að kvarta í nákvæm­lega fimm mín­útur ef eitt­hvað bjátar á. Þegar tím­inn er búinn verður þú að spyrja: „Hvað er eitt lítið skref sem ég get tekið til að bæta þetta sem ég er pirr­aður yfir?“
  • Virkjaðu þakk­lætið: Rann­sóknir sýna að það að skrifa niður þrjá hluti sem gengu vel á hverjum degi minnkar kortisól­magn um allt að 23%. Þetta neyðir heil­ann til að skanna umhverfið eftir hinu jákvæða.
  • Breyttu orða­lag­inu: Í stað þess að segja „Ég verð að fara á þennan erf­iða fund,“ reyndu þá að segja „Ég fæ tæki­færi til að koma mínum sjón­ar­miðum á fram­færi á þessum fundi.“

Heilinn þinn hlustar á allt sem þú segir við hann. Veldu því orð þín af kost­gæfni; það gæti breytt því hvernig þú sérð heim­inn.

Nánari upp­lýs­ingar um hvernig hægt er ná stjórn á þessu mynstri má lesa hjá ReachLink.

Kjósa
0
Hvernig finnst þér þessi grein? Skráðu þig inn til að kjósa.

Athugasemdir

Skráðu þig inn til að skrifa athugasemd eða kjósa.
Allar athugasemdir eru ábyrgð á þeirra sem þær skrifa. Mannlíf áskilur sér rétt til að fjarlægja ærumeiðandi og óviðeigandi athugasemdir. Hægt er að láta vita af athugasemdum með því að smella á Tilkynna.

Mest lesið í vikunni

3
Minning

Helgi Ólafsson er fall­inn frá

Helgi Ólafsson, raf­virkja­meist­ari á Rauf­ar­höfn, lést á Dval­ar­heim­il­inu Hvammi 27. októ­ber, 97 ára að aldri. Morg­un­blaðið greindi frá and­láti hans. Helgi fædd­ist á Rauf­ar­höfn 31. maí 1929 og ólst þar upp. Hann lauk sveins­prófi í raf­virkjun árið 1950 og hlaut meist­ara­rétt­indi fimm árum síðar. Hann starf­aði við raf­virkjun alla starfsæv­ina, meðal ann­ars fyrir Síld­ar­verk­smiðjur rík­is­ins og SR-mjöl, auk þess að...
5
Slúður

Stjórn­ar­hættir Brynju

Einn und­ar­leg­asti atburður í íslensku atvinnu­lífi síð­ustu ár er brott­hvarf Harðar Arn­ar­sonar úr stóli for­stjóra Lands­virkj­unar eftir far­sæl störf í 17 ár. Hörður, sem hafði byggt upp fyr­ir­tækið Marel með mynd­ar­brag þegar hann tók við Lands­virkjun, hætti einu og hálfu ári eftir að Daði Már Krist­ó­fers­son fjár­mála­ráð­herra skipti alfarið út stjórn rík­is­orku­fyr­ir­tæk­is­ins. Stjórn­ar­for­mað­ur­inn Brynja Bald­urs­dóttir er grjót­harður kap­ít­alisti. Hún hefur...

Mest lesið í vikunni

Innlent

Neyt­endur beðnir um að farga jógúrt frá Örnu

Plastbiti fannst í 200 gramma dós af jógúrt
Innlent

Tíu nýir leitar- og björg­un­ar­kaf­arar útskrif­aðir

Innlent

Rað­kúk­ari Ragnars snéri aftur á Hrekkja­vöku

Innlent

Fertugur maður ákærður fyrir 267 kanna­bis­plöntur í bíl

Innlent

Brynjar ók á bíl og far­þegi þurfti í umfangs­mikla aðgerð

Fólk

Fólk

„Með­höndla full­orðið fólk sem lifir enn eins og það séu börn“

Geðlæknirinn Haraldur lætur allt flakka
Myndir
Fólk

Óvenju­legt sölu­til­boð í Reykja­vík þar sem maka­skipti koma til greina

Fólk

Lúxu­sein­býli á Arn­ar­nes­inu komið á sölu fyrir 340 millj­ónir

Fólk

Sjö góðar ástæður til að baka oftar

Fólk

Fimm hlutir sem geta reynt á sam­bandið þegar mak­inn er með ADHD

Viðtal
Fólk

Ekkert minni konur en aðrar konur