Vegið að „útflutningselítunni“ og stjórnmálamenningu líkt við MAGA-hreyfinguna

Snarpar deilur hafa skapast innan hóps jásinna á samfélagsmiðlum um það hvort grípa eigi til sniðgöngu á íslenskum vörum í kjölfar nýafstaðinna atburða. Klemens Ólafur Þrastarson, sem um árabil starfaði sem pólitískur ráðgjafi sendiherra Evrópusambandsins á Íslandi og Hekla Rán Kristjánsdóttir takast á um áhrifamátt neytendavaldsins og þá þróun sem orðið hefur á íslenskri stjórnmálamenningu.

Borgaraleg skylda að sýna andstöðu

Klemens Ólafur Þrastarson lýsir því yfir í opinberri færslu inni í hópnum Brúin til Evrópu - Samtal um ESB o.fl. að hann telji það nánast „borgaralega skyldu“ almennings að sýna hagsmunasamtökum atvinnulífsins skýra mótspyrnu. Vísar hann þar sérstaklega til Bændasamtakanna, Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS), Samtaka atvinnulífsins (SA) og þess sem hann kallar „útflutningselítuna“.

Klemens sakar þessa aðila um að hafa „logið yfir okkur áframhaldandi óréttlæti“ og telur að almenningur verði að bregðast við. „Einfaldasta leiðin er að kaupa ekki vörur af þeim og kjósa rétt,“ segir Klemens, en tekur fram að honum sé „síður en svo kappsmál að sniðganga fátæka bændur.“ Hann lýsir jafnframt eftir betri hugmyndum til að koma skilaboðunum á framfæri.

Umfangið of víðtækt og Íslendingar óduglegir að sniðganga

Hekla Rán Kristjánsdóttir bendir á í athugasemd við færsluna að vandamálið sé mun stærra og flóknara ef ráðast á í sniðgöngu. Hún bendir á að ekki sé hægt að skella öllum bændum undir sama hatt þar sem ekki allir hafi verið á sama máli.

Ef fara ætti út í raunverulega sniðgöngu þyrfti hún að vera mun víðtækari og ná til stórra útgerðarfyrirtækja á borð við Samherja, Síldarvinnsluna, Ísfélagið og Þorbjörn, auk Kaupfélags Skagfirðinga og verslunarkeðja. Hún nefnir sem dæmi að hún reyni sjálf að kaupa vörur frá Örnu í stað Mjólkursamsölunnar (MS) eftir að sú síðarnefnda varð uppvís að brotum á samkeppnislögum.

Hún dregur hins vegar efni í efa að slíkt skili árangri hér á landi. „Við Íslendingar höfum seint verið dugleg að taka okkur saman í að mótmæla á svona hátt með því að sniðganga ákveðnar vörur,“ segir Hekla Rán.

Áhyggjur af „MAGA-hreyfingu“ á Íslandi

Hekla Rán dregur einnig upp stærra samhengi og lýsir furðu sinni á því hvernig stjórnvöld fylgi sumum þjóðaratkvæðagreiðslum eftir en öðrum ekki, og vísar þar til þjóðaratkvæðagreiðslunnar um nýju stjórnarskrána sem stærsti hluti þjóðarinnar vildi fá en var aldrei lögfest.

Hún lýsir yfir þungum áhyggjum af þróun mála á Íslandi og segir niðurstöðuna nú litast af hræðsluáróðri og lygum. „Sorglegt að við erum komin þangað sem þjóð að það er ekki farið lengur eftir rökum sem vitna í sannleika og það er í staðinn komin ákveðin MAGA hreyfing hér á landi sem er mjög ómálefnaleg,“ segir Hekla Rán að lokum og spyr hvernig hægt sé að koma í veg fyrir slíka þróun í framtíðinni.