Samtökin No Borders Iceland leggjast harðlega gegn frumvarpi til breytinga á útlendingalögum sem nú er til umfjöllunar á Alþingi. Í umsögn sinni segja samtökin að frumvarpið sé „kerfisbundin árás á mannréttindi fólks á flótta og liður í þeirri stefnu stjórnvalda að gera Ísland að lokuðu landi gagnvart þeim sem þurfa á vernd að halda“.
Eitt af meginatriðum frumvarpsins er að fella brott 2. mgr. 74. gr. útlendingalaga. No Borders Iceland segir að það jafngildi því að stjórnvöld varpi ábyrgð af sér í stað þess að bæta úr eigin vanrækslu. „Í stað þess að viðurkenna og bæta úr þeirri kerfisbundnu vanrækslu sem þar liggur til grundvallar, hyggjast stjórnvöld afnema sjálft réttarúrræðið sem á að vega upp á móti eigin vanrækslu,“ segir í umsögninni.
Samtökin gagnrýna einnig fyrirhugaða innleiðingu svokallaðrar „umborinnar dvalar“ og telja hana „til marks um þann réttarhalla sem frumvarpið miðar að“. Þessi tegund dvalarleyfis sé „skrásett biðstaða án réttarverndar“ sem feli hvorki í sér raunveruleg réttindi né möguleika á fjölskyldusameiningu.
Þá vara samtökin við því að hugtakið „afturköllun“ sé notað í frumvarpinu án nauðsynlegrar aðgreiningar. „Þetta er gróf einföldun sem fer gegn öllum alþjóðlegum stöðlum í flóttamannarétti og skapar forsendur fyrir misbeitingu valds,“ segja þau.
Í umsögninni er jafnframt bent á að þrátt fyrir að frumvarpið vísi til bannsins við endursendingu (non-refoulement), hafi Ísland „ítrekað brotið gegn þessu grundvallaratriði“ í framkvæmd.
No Borders Iceland krefst þess að frumvarpið verði dregið til baka í heild sinni og að fyrri breytingar á útlendingalögum frá 2023 og 2024 verði afnumdar. „Frumvarpið í heild eins og það er nú stenst þó ekki stjórnarskrá, samrýmist ekki góðum stjórnarháttum eða stjórnsýslulögum og gengur að mörgu leyti þvert á mannréttindasáttmála þá sem íslenska ríkið hefur skuldbundið sig að,“ segir í lokaorðum umsagnarinnar.
Samtökin hafa jafnframt óskað eftir að gera grein fyrir sjónarmiðum sínum á fundi allsherjar- og menntamálanefndar Alþingis.
