Tilkynning frá lögreglunni á Suðurnesjum – Fyrirkomulagið á svæðinu næstu vikuna

Lög­reglan á Suð­ur­nesjum gaf út til­kynn­ingu vegna stöð­unar á Reykja­nesi. Veð­ur­stofan telur enn auknar líkur á gosi. Íbúar og starfs­fólk sem fer inn í Grinda­vík eru á eigin ábyrgð. Fyr­ir­komu­lag tekur gildi klukkan 16 í dag og verður tekið til end­ur­skoð­unar sunnu­dag­inn 10. mars 2024 eða fyrr eftir atvikum. Til­kynn­ingin birt­ist í heild sinni hér að neðan:

Grinda­vík var rýmd í gær svo og Svarts­eng­is­svæðið þar sem talið var að eld­gos gæti haf­ist þá og þegar. Þessar rým­ingar gengu vel. Reynsla gær­dags­ins sýnir að á háanna­tíma hjá Bláa Lóninu tók um 40 mín­útur að rýma starfs­stöðvar fyr­ir­tæk­is­ins. Þá var eng­inn asi á rým­ingu inn í Grinda­vík og tók hún um eina klukku­stund. Þar voru fáir á ferli fyrir utan við­bragðs­að­ila og verk­taka við vinnu við varn­ar­garða. Vinna þeirra liggur niðri í dag sam­kvæmt áður ákveðnu skipu­lagi.

Veð­ur­stofa Íslands telur enn auknar líkur á eld­gosi og benda gögn til þess að kviku­hlaupið í gær hafi stöðvast við Hagafell. Að mati Veð­ur­stof­unnar er talið lík­legt að kviku­magn undir Svarts­engi haldi áfram að aukast sem gæti endað með öðru kviku­hlaupi eða eld­gosi. Nýtt eld­gos getur haf­ist með stuttum fyr­ir­vara. Uppfært hættu­mat Veð­ur­stofu Íslands tók gildi kl. 13 í dag og verður að öllu óbreyttu end­ur­skoðað þriðju­dag­inn 5. mars kl. 15. Líkleg atburð­ar­rás næstu daga:
Kviku­magn undir Svarts­engi heldur áfram að aukast sem gæti endað með nýju kviku­hlaupi og jafn­vel eld­gosi.
Eldgos gæti haf­ist með mjög stuttum fyr­ir­vara, jafn­vel innan við 30 mín­útur.
Lík­leg­ast er að gos komi upp á svæð­inu milli Stóra-Skóg­fells og Haga­fells.
Á svæði 1 sam­kvæmt hættu­mat­skorti Veð­ur­stof­unnar, starfs­svæðum Bláa Lónsins, Northern Light Inn og HS Orku er talin vera mikil hætta á hraun­rennsli. Lita­kvarði þessa svæðis sýnir tölu­verða hættu. Fram­an­greind starfs­svæði eru í dag varin með varn­ar­görðum. Í Grinda­vík er talin vera mikil hætta á jarð­falli ofan í sprungur, hraun­flæði og sprungu­hreyf­ingum. Grinda­vík er varin varn­ar­görðum en upp­bygg­ingu þeirra er ekki lokið. Lita­kvarði fyrir Grindvík sýnir tölu­verða hættu.

Lög­reglu­stjór­inn á Suð­ur­nesjum hefur tekið þá ákvörðun að hverfa til fyrra horfs hvað varðar aðgengi að fram­an­greindum svæðum og áréttar neð­an­greint.
Rík­is­lög­reglu­stjóri féll frá fyr­ir­mælum um brott­flutn­ing úr Grinda­vík frá og með 19. febr­úar 2024. Ákvörðun rík­is­lög­reglu­stjóra um brott­vísun, með heim­ild í 24. gr. laga um almanna­varnir nr. 82/2008, tók gildi 15. jan­úar sl. og var síðan fram­lengd einu sinni eða þann 4. febr­úar sl.
Með hlið­sjón af fram­an­sögðu ákvað lög­reglu­stjór­inn á Suð­ur­nesjum að heim­ila Grind­vík­ingum og þeim sem starfa Í Grinda­vík að dvelja og starfa í bænum allan sól­ar­hring­inn. Mik­il­vægt er að hafa neð­an­greint í huga.
Íbúar og starfs­menn fari inn í bæinn á eigin ábyrgð. Hver og einn verður að bera ábyrgð á eigin athöfnum eða athafna­leysi. Lög­reglu­stjóri tekur skýrt fram að Grinda­vík er ekki staður fyrir barna­fólk eða börn að leik. Þar eru ekki starf­ræktir skólar og inn­viðir eru í ólestri. Lög­reglu­stjóri mælir ekki með því að fólk dvelji í bænum.

Jarð­sprungur eru víða í og við bæinn og sprungur geta opn­ast án fyr­ir­fara. Hætta er metin tölu­verð á jarð­falli ofan í sprungur og sprungu­hreyf­ingum. Mót­væg­is­að­gerðir eru og hafa verið í gangi sem fel­ast m.a. í kort­lagn­ingu, jarð­könnun, jarð­sjár­mæl­ingum og sjón­skoðun. Þá hafa sprungur verið girtar af.
Opin svæði í og við Grinda­vík hafa ekki verið skoðuð sér­stak­lega. Fólk haldi sig við götur bæj­ar­ins og forð­ist að fara út á lóðir og önnur opin svæði.
Grinda­vík er lokuð öllum öðrum en við­bragðs­að­ilum, íbúum bæj­ar­ins, starfs­mönnum fyr­ir­tækja bæj­ar­ins og þeim sem þurfa að aðstoða íbúa. Fjöl­miðla­fólk hefur heim­ild til að fara inn í bæinn með sama hætti og íbúar og starfs­menn fyr­ir­tækja.

Á starfs­svæði Bláa Lónsins, Northern Light Inn og HS orku er talin mjög mikil hætta á hraun­flæði. Um tíma þrengdi að aðkomu­leiðum þegar hraun rann yfir Grinda­vík­ur­veg og lok­aði leið­inni inn að Bláa Lóninu, Northern Light Inn og HS orku. Lagður var vegur yfir ný runnið hraunið og aðkoma um Grinda­vík­ur­veg opnuð að nýju.
Enn eru hættur á svæð­inu í kjöl­far eld­goss við Stóra Skógfell og aðstæður innan og utan hættu­svæða geta breyst með litlum fyr­ir­vara. Þá geta hættur leynst utan merktra svæða. Land rís í Svarts­engi og merki eru um að það stytt­ist í næsta gos vegna þeirrar kviku sem safn­ast nú saman undir Svarts­engi.
Lok­un­ar­póstar eru við Bláa­lóns­veg, Nesveg og Suð­ur­strand­ar­veg. Þá er ekki hægt að aka Grinda­vík­ur­veg inn til Grinda­víkur þar sem hraun rann yfir þjóð­veg­inn í eld­gos­inu 14. jan­úar sl.

Til að vekja athygli fólks á aðsteðj­andi hættum hafa verið settar upp þrjár við­vör­un­arflautur í Grinda­vík. Þá er ein slík við Bláa lónið og önnur við HS orku í Svarts­engi. Í gær voru þær not­aðar við rým­ingu með góðum árangri.

Fáir Grind­vík­ingar kjósa að dvelja í bænum næt­ur­langt. Þeim er það heim­ilt en lög­reglu­stjóri mælir ekki með því. Lög­reglu­stjóri bendir á að lík­legt er að það stytt­ist í næsta gos og biður fólk um að taka til­lit til þess. Fyr­ir­vari vegna næsta eld­goss gæti orðið mjög stuttur.

Ef horft er til fyrri eld­gosa á svæð­inu gæti nýtt eld­gos haf­ist með skömmum fyr­ir­vara, innan við 30 mín­útur, allt eftir því hvar kvika kemur upp. Ekki er hægt að úti­loka að gos komi upp inn í Grinda­vík þótt það telj­ist ólík­legt. Bláa Lónið og Northern Light Inn eru inn á skil­greindu hættu­svæði Veð­ur­stofu Íslands þar sem talin er tölu­verð hætta á nátt­úru­ham­förum og sér­stak­lega nefnt að mikil hætta er á hraun­rennsli. Það er til marks um stöð­una á þessu svæði að það hefur þurft að rýma svæðið, nú síð­ast í gær­dag.
Við­bragðs­að­ilar eru við störf í Grinda­vík og lög­regla sinnir lög­bundnu eft­ir­liti í bænum eins og verið hefur.

Gagn­legar upp­lýs­ingar eru á heima­síðu Grinda­vík­ur­bæjar á slóð­inni https://grindavik.is/ þá er bent á heima­síðu Veð­ur­stofu Íslands á slóð­inni www.vedur.is og heima­síðu almanna­varna á slóð­inni www.almannavarnir.is
Með vísan til 23. gr. laga um almanna­varnir nr. 88/2008 eru tak­mark­anir ekki aðrar en að framan greinir.

Fram­an­greint fyr­ir­komu­lag tekur gildi kl 16 í dag og verður tekið til end­ur­skoð­unar sunnu­dag­inn 10. mars 2024 eða fyrr eftir atvikum.