Starfsmenn Ríkiskaupa í áfalli: „Sjötíu ára stofnun keyrð í þrot á fjórum árum“

Starfs­maður Rík­is­kaupa segir að stjórn­endur stofn­un­ar­innar treysti ekki und­ir­mönnum sínum.

Sagt var frá því á dög­unum að fjár­mála­ráð­herra hygg­ist leggja niður Rík­is­kaup og færa verk­efni stofn­un­ar­innar inn í Fjár­sýslu rík­is­ins. Samkvæmt starfs­manni stofn­un­ar­innar er starfs­fólk í áfalli og að margir vilji ekki færa sig yfir í Fjár­sýsl­una. „Sjötíu ára stofnun keyrð í þrot á fjórum árum,“ segir starfs­mað­ur­inn, sem ekki vill láta nafn síns getið, í skrif­legu svari til Mannlífs. Og heldur áfram. „Starfs­fólk er að sjálf­sögðu í sjokki og óvissu með fram­tíð sína. Þess vegna tala margir um að þau vilji ekki færa sig yfir. Það er alveg ljóst að sumir munu ekki gera það, kannski helst að  þeir sem elstir eru og treysta sér síst til að skipta um starfs­vett­vang á síð­ustu árum starfsæf­innar (en margir þeirra eru nú þegar farnir í hreins­unum und­an­farin ár) sem munu færa sig yfir. Flestir munu a.m.k. skoða sig um og athuga með önnur starfstæki­færi. Þá mun enn frek­ari þekk­ing á opin­berum inn­kaupum hverfa á brott frá stofn­un­inni en flestum hefur þótt nóg um í tíð núver­andi stjórn­enda.“

Segir starfs­mað­ur­inn að skila­boðin sem send eru með því að leggja Rík­is­kaup niður, séu þau að starfs­fólk­inu sé ekki treystandi. „Skila­boðin eru svo­lítið í þeim anda að við, starfs­fólkið, séum ekki nógu góð til að sinna verk­efnum um opin­ber inn­kaup. Samt hefur þessi stofnun sinnt þeim verk­efnum í yfir 70 ár sem er ein­stakt þegar horft er til landa Evrópu. Þetta er ein elsta stofnun sinnar teg­undar í alþjóð­legu sam­hengi og hefur sinnt sínum verk­efnum með ágætum. En þegar nýjir og nýút­skrif­aðir stjórn­endur tóku við tók það þá innan við fjögur ár að sann­færa ráð­herra um að stofn­unin stæði ekki undir nafni og það þyrfti að leggja hana niður. Starfs­fólk réði ekki við verk­efnin. Þetta er auð­vitað van­traust stjórn­enda á okkur og eig­in­lega engin leið til að sjá þetta öðru­vísi.“

Þá er starfs­mað­ur­inn allt annað en ánægður með stjórn­enda síð­ustu ár. „Nýjir stjórn­endur lögðu ofurá­herslu á breyt­ingar, oft bara breyt­ing­ana vegna. Það var eins og þau vildu sanna sig í starfi, sama hvað það kost­aði. Kjarna­starf­semi stofn­un­ar­innar var látin sitja á hak­anum og allt kapp lagt á að finna hjólið upp að nýju. Mikið af þeim opin­berum aðilum sem ekki er skylt, heldur hafa til þess val að leita til Rík­is­kaupa (aðrar stofn­anir en A hluta stofn­anir) og sveita­fé­lög hafa gef­ist upp á þjón­ustu okkar. Þess vegna hefur heldur betur dregið úr slag­krafti heild­ar­innar og ávinn­ingi af hag­ræði í inn­kaupum hins opin­bera. Allt kapp hefur verið á væg­ast sagt óskýra fram­tíð­ar­sýn opin­berra inn­kaupa sem engin endir virð­ist vera á.“

Enn­fremur segir starfs­mað­ur­inn að stofn­unin hafi verið rekin með tapi undir nýjum stjórn­endum. „Stofn­unin sem hefur verið rekin af sjálfsaflafé og skilað rekstr­ar­af­gangi er að hluta komin á fjár­lög og skilar samt tapi ár eftir ár undir nýjum stjórn­endum. Þetta ætti að vera skila­boð um lélega stjórnun stjórn­enda en skila­boðin sem við fáum er  að við séum ekki starfi okkar vaxin. Við starfs­fólkið erum ekki starfi okkar vaxin en stjórn­endur er frá­bærir.“

Að lokum segir starfs­mað­ur­inn að stjórn­endum Rík­is­kaupa sé hampað „þó allir sem vilji sjái að sökin er alfarið þeirra.“

„At the end of the day upp­lifum við starfs­menn okkur sem ófull­nægj­andi starfs­menn og það sé betra að ráðu­neytið grípi inn í og bjargi því sem hægt er. Stjórn­endum er hins vegar hampað þó allir sem vilji sjái að sökin er alfarið þeirra. Stofn­unin hefur skilað rekstri hins opin­bera ótví­ræðum ávinn­ingi í yfir 70 ár en nýjir óreyndir stjórn­endur sigldu öllu í stand á innan við fjórum árum.“

Mannlíf sendi spurn­ingar á Söru Lind Guð­bergs­dóttur, tíma­bund­inn for­stjóra Rík­is­kaupa, hvort hún sé sátt við að nú eigi að leggja stofn­un­ina niður og hvernig starfs­fólk taki þessu. Sara Lind, sem hingað til hefur verið mjög til fyr­ir­myndar í svörum sínum til Mannlífs, hefur ekki svarað spurn­ing­unum.