Aðfaranótt fyrsta dags nóvembermánaðar árið 2004 var lögreglan kvödd að fjölbýlishúsi í Kópavogi. Ung kona var látin og eiginmaður hennar játaði á staðnum að hafa banað konunni. Um var að ræða fjölskyldufólk sem lifði hefðbundnu lífi og var ekki í óreglu. Morðið var ástríðuglæpur, framið í stundarbrjálæði.
„Oft er um að ræða ástríðuglæp milli maka eða fyrrverandi maka þar sem annar aðilinn kemst að því að hann hafi með einhverjum hætti verið svikinn, t.d. haldið fram hjá. Yfirleitt er um að ræða skyndilegar aðstæður sem koma gerandanum að óvörum. Fórnarlömbin hafa líka oft verið brotleg í sambandinu með einhverjum hætti,“ sagði Anna Kristín Newton, réttarsálfræðingur í samtali við Vísi um málið á sínum tíma.
Á Íslandi ganga um það bil 1.600 pör í hjónaband á ári hverju. Árið 2001 var ungt íslenskt par í þessum fjölmenna hópi. Allt lífið var fram undan og sambandið gekk eins og í sögu fyrst um sinn. Þau komu sér vel fyrir í lítilli íbúð og eignuðust tvö börn.
Þremur og hálfu ári eftir gleðistundina upp við altarið hafði sigið á ógæfuhliðina í hjónabandinu sem endaði með ástríðuglæp.
Yfirheyrsla í Kópavogi
Við yfirheyrslur hjá lögreglunni í Kópavogi játaði tæplega þrítugur karlmaður, að hafa orðið eiginkonu sinni að bana í íbúð þeirra í Hamraborg í fyrrinótt. Svo virðist sem maðurinn hafi þrengt að öndunarvegi konunnar þar til hún lést.
Konan var 25 ára gömul, fædd 7. febrúar 1979 og starfaði við ræstingar.
Í tilkynningu frá lögreglu segir að hún hafi verið kvödd að íbúðinni klukkan 3.05 vegna andláts konunnar. Þar segir að áverkar hafi verið á líki hennar sem bentu til þess að átök hefðu átt sér stað sem hefðu leitt til dauða hennar. Maðurinn var handtekinn í íbúðinni og játaði hann að hafa átt þátt í láti konunnar.
Þegar lögregla kom á staðinn voru tvö börn þeirra hjóna í íbúðinni, fjögurra ára gömul stúlka og eins árs drengur. Þeim hefur verið komið fyrir í umsjón fjölskyldu konunnar. Börnin urðu einskis vör og voru sofandi þegar lögregla kom á staðinn.
Samkvæmt heimildum Morgunblaðsins gerði maðurinn atlögu að eiginkonu sinni í svefnherbergi þeirra og voru ekki sjáanleg ummerki um átök í íbúðinni.
Að sögn Friðriks Björgvinssonar yfirlögregluþjóns barst fyrsta tilkynning um málið frá þriðja aðila, manni sem banamaðurinn hringdi í eftir að konan var látin og sagði honum frá því sem gerst hafði. Stuttu síðar hringdi hann sjálfur í lögreglu og greindi frá atburðum.
Lögreglan í Kópavogi ræddi m.a. við nágranna fólksins og kvaðst einn þeirra hafa heyrt einhvern hávaða frá íbúðinni um nóttina. Samkvæmt upplýsingum frá lögreglu hafði hún aldrei áður verið kvödd að íbúð þeirra og maðurinn ekki áður komið við sögu lögreglu.
Ellefu ára dómur
Eiginmaður konunnar var dæmdur til níu ára fangelsisvistar en Hæstiréttur þyngdi dóminn um tvö ár. Foreldrum ungu konunnar fannst dómurinn yfir eiginmanninum í fyrstu vera léttvægur.
„Okkur fannst það á sínum tíma vera lélegur dómur. Við hefðum viljað hafa hann mikið þyngri. Við missum stúlkuna og okkur fannst hann sleppa billega frá þessu. Hann hafði rétt á að sjá börnin hálfsmánaðarlega. Þá þurftum við alltaf að fara upp á Litla-Hraun í alls kyns veðrum og stundum leist okkur ekkert á blikuna. Með tímanum vorum við farin að vona að þetta yrði styttra. Þá yrði þetta ekki eins erfitt fyrir þau.“
Hrópaði nafn annars manns
Dómurinn sem eiginmaðurinn í Hamraborg fékk er alls ekkert einsdæmi þegar kemur að íslenskum ástríðuglæpum. Í sambærilegu máli árið 1961 banaði maður eiginkonu sinni eftir að hún hrópaði nafn annars manns í rúmi þeirra. Sá var dæmdur í sex ára fangavist.
Þetta mál var einmitt haft til hliðsjónar í vörn mannsins. Árið 1992 var ung kona einnig dæmd í sex ára fangelsi fyrir að stinga unnusta sinn í stundarbrjálæði. Í öllum þessum málum þóttu sérstakar refsilækkunarástæður eiga við vegna aðstæðna.
Óhefðbundin afbrot
Ástríðuglæpir skera sig í mörgum tilfellum úr þegar bakgrunnur afbrotamannsins er skoðaður eins og var í tilfelli eiginmannsins í Hamraborg en hann hafði aldrei komið við sögu lögreglu og þótti fyrirmyndarborgari.
„Oft er um að ræða einstaklinga sem öllu jöfnu hafa ekki verið að brjóta af sér með neinum hætti. Það er ólíkt því sem við sjáum hjá hinni hefðbundnu afbrotamanneskju sem er oft í margs konar brotum. Hún er í neyslu, brýst inn í bíla og stelur í búðum. Einstaklingar sem fremja ástríðuglæpi eins og við köllum þá eru oft bara „venjulegt fólk.“
Tekið skal fram:
Á síðustu misserum hafa miklar umræður skapast um notkun á orðinu ástríðuglæpur. Allmargir hafa krafist þess að hætt sé að nota orðið ástríðuglæpur, vegna þess að ofbeldi ætti aldrei að vera tengt ástartilfinningu. Afbrotafræðingar víðsvegar hafa notað þessa skilgreiningu þegar þeir eru að greina glæpi og þegar það þarf að taka inn í málið marga ólíka þætti. Þar sem að þessi grein er unnin upp úr gömlum heimildum þegar notkun á þessu orði tíðkaðist enn, var haldið í það orð við lýsingar á glæpnum.
Heimildir:
Aðalsteinn Kjartansson. 20.11.2011. Karlar sem myrða konur. Dagblaðið Vísir – DV. 58. tölublað.
Ásgeir Erlendsson. 25. maí 2014. Hjónabandið endaði með ástríðuglæp. Vísir.
Réð konu sinni bana: Áverkar benda til þess að átök hafi átt sér stað. 2.11.2004. Morgunblaðið.
Athugasemdir