Hæstiréttur Ísraels hefur í sjaldgæfum úrskurði komist að þeirri niðurstöðu að stjórnvöld í landinu hafi vísvitandi neitað þúsundum palestínskra fanga um lágmarksfæði til að lifa af í skugga þjóðarmorðsstríðsins gegn Gaza.

Þriggja dómara nefnd réttarins, sem hingað til hefur lítið gripið inn í ákvarðanir ríkisstjórnar og hersins á þeim 23 mánuðum sem stríðið á Gaza hefur staðið yfir, tók málið fyrir að beiðni tveggja mannréttindasamtaka í Ísrael.

Rétturinn úrskurðaði einróma á sunnudag að stjórnvöld bæru lagalega skyldu til að tryggja palestínskum föngum þrjár máltíðir á dag til að fullnægja „grundvallarskilyrðum tilveru“ og skipaði yfirvöldum að uppfylla þá skyldu.

Tveir á móti einum dómaranna féllust jafnframt á kæru samtakanna Association for Civil Rights in Israel (ACRI) og Gisha. Var þar tekið undir ásakanir um að markviss skortur á mat í fangelsum Ísraels hefði valdið vannæringu og sulti meðal palestínskra fanga.

Á sama tíma glíma Palestínumenn á Gaza við hungursneyð af mannavöldum, þar sem fólk deyr daglega úr vannæringu.

„Við erum ekki að tala um þægindi eða munað, heldur um grunnskilyrði til að lifa af eins og lögin kveða á um,“ sagði í dómsorði. „Við skulum ekki feta í fótspor versta óvinar okkar.“

Ísraelski herinn hefur handtekið þúsundir Palestínumanna frá Gaza og hernumda Vesturbakkanum frá upphafi nær tveggja ára stríðsins og stórlega aukið handahófskenndar handtökur á þeim sem grunaðir eru um „hryðjuverk“.

Fjöldi fanga sem sleppt hefur verið hefur lýst hrikalegum aðstæðum í ísraelskum fangabúðum, þar sem þeir urðu fyrir pyndingum, ofbeldi, hungri, skorti á heilbrigðisþjónustu, ofþrengslum og sjúkdómum.

ACRI, sem ásamt Gisha lagði fram kæruna, greindi frá því að starfsfólk sitt hefði orðið fyrir „árásum, munnlegu ofbeldi og hótunum“ frá ráðherrum og þingmönnum íhaldsafla í Ísrael á meðan á meðferð málsins stóð í Hæstarétti.

„Upphlaupin fóru að minna sífellt minna á valdbeitingu og meira á örvæntingu,“ sagði í yfirlýsingu í lok júlí þegar réttarhöldin hófust.

Einn helsti málsvari ríkisstjórnarinnar í málinu var Itamar Ben-Gvir, þjóðaröryggisráðherra úr flokki Benjamin Netanyahu forsætisráðherra. Hann leiðir öfgahægri, trúarlegan flokk og fer með yfirstjórn lögreglu og annarra vopnaðra sveita.

Ben-Gvir réðist á Hæstarétt eftir úrskurðinn og sakaði dómarana um að vinna gegn eigin landi.

„Gíslarnir okkar á Gaza hafa engan Hæstarétt sem ver þá,“ skrifaði hann á X og hélt því fram að Palestínumenn hefðu nú dómstól sér til verndar, sem væri rangt.

„Við munum áfram sjá föngunum sem sitja inni fyrir hryðjuverk fyrir lágmarksþjónustu sem lög gera ráð fyrir,“ bætti hann við.

Í síðasta mánuði heimsótti Ben-Gvir fangaklefa Marwan Barghouti, leiðtoga Fatah, sem hefur setið lengi í fangelsi, og lét taka upp myndband þar sem hann stríddi honum opinberlega. Atvikið vakti harða fordæmingu frá Palestínumönnum og mannréttindasamtökum.