Hungursneyð hefur nú formlega verið staðfest á Gaza. Börn eru meðal hundruða þeirra sem þegar hafa látist af völdum vannæringar í rústum svæðisins eftir nær tveggja ára linnulausar loftárásir og hernaðaraðgerðir Ísraels.

Sameiginlega matvælaöryggismatið (IPC), sem starfar með stuðningi Sameinuðu þjóðanna, tilkynnti í dag að hungursneyð ríkti í borginni Gaza og varaði við að hún muni breiðast suður á bóginn. Þetta er aðeins í fimmta skipti sem IPC hefur gefið slíka yfirlýsingu, áður um Sómalíu 2011, Suður-Súdan 2017 og 2020, og Súdan árið 2024.

Í yfirlýsingu IPC segir:

„Frá og með 15. ágúst 2025 er staðfest, með nægum gögnum, að hungursneyð (IPC stig 5) ríki á Gaza-héraði. Eftir 22 mánaða linnulaust stríð búa yfir hálf milljón manna við skelfilegar aðstæður, einkenndar af sveltandi fólki, örbirgð og dauða. 1,07 milljónir manna (54%) eru í neyð (IPC stig 4) og 396 þúsund (20%) í alvarlegri krísu (stig 3).“

Þá segir að frá miðjum ágúst til loka september 2025 muni ástandið enn versna. Hungursneyðin muni ná til Deir al-Balah og Khan Younis, þar sem um þriðjungur íbúa (641 þúsund manns) muni búa við „hörmulegar aðstæður“ (stig 5).

Þar að auki er búist við því að vannæring barna haldi áfram að versna hratt. Fram til júní 2026 er áætlað að að minnsta kosti 132 þúsund börn undir fimm ára aldri muni þjást af bráðri vannæringu, tvöfalt fleiri en spáð var í maí. Þar af eru yfir 41 þúsund börn talin í lífshættu vegna alvarlegrar vannæringar.

Á sama tíma bendir IPC á að ástandið á Norður-Gaza sé talið jafn alvarlegt, eða verra, en í borginni Gaza, en skortur á aðgengilegum gögnum geri formlega staðfestingu ómögulega.

Ísrael hafnar niðurstöðum

Ísraelska herstofnunin COGAT, sem fer með flutning aðstoðar inn á svæðið, hafnaði skýrslu IPC og kallaði hana „ranga og hlutdræga“. Forsætisráðherrann Benjamin Netanyahu hefur einnig sagt að engin hungursneyð ríki á Gaza og kallað fregnir um sult „lygar“ frá Hamas.

Mannúðarsamtök fordæma

Taahra Ghazi, framkvæmdastjóri ActionAid UK, sagði:

„Það að hungursneyð hafi nú verið formlega staðfest í fyrsta sinn á Gaza, þrátt fyrir endurteknar viðvaranir og að það hefði verið fyllilega hægt að koma í veg fyrir hana, er djúp skömm fyrir sameiginlega mannúð okkar. Þetta er fullkomlega tilbúin hungursneyð og bein afleiðing af vísvitandi hindrun Ísraels á flutningi matvæla, vatns og mannúðaraðstoðar, sem brýtur í bága við alþjóðleg lög.“

Hún bætti við að hungur hefði verið notað sem „vopn í stríði“ og nú sæjust skelfilegar afleiðingar þess: mæður væru of vannærðar til að geta gefið börnum sínum brjóst og fjölskyldur væru á heljarþröm.

Átök halda áfram

Samtímis hafa yfirvöld í Ísrael boðað aukinn hernað í borginni Gaza. Varnarmálaráðherrann Israel Katz hótaði að borgin yrði „lögð í rúst“ nema Hamas féllist á skilyrði Ísraels um vopnahlé, sem eru lausn allra gísla og afvopnun Hamas. Hamas hafnar því nema í tengslum við stofnun sjálfstæðs palestínsks ríkis.

Vitnisburður frá Gaza

Starfsfólk ActionAid á svæðinu lýsir skelfilegri stöðu. Faten, verkefnastjóri hjá WEFAQ, segir:

„Á tveimur mánuðum hef ég misst 20 kíló. Börnin mín eru vannærð og veik. Við höfum ekki fengið heila máltíð í þrjá daga. Ég er örmagna og hrædd um að börnin mín veikist enn frekar. Ég græt daglega. Þetta er í fyrsta sinn í lífi mínu sem ég óska þess að ég ætti ekki börn, því það er óbærilegt að horfa á þau visna svona.“

Dr. Ra’ed Al-Baba, sem starfar á Al Awda sjúkrahúsinu, segir að mæður neyðist til að nota baunavatn og jurtaseyði í stað ungabarnamjólkur, með lífshættulegum afleiðingum: magakveisu, eitrun, alvarlegu blóðleysi og jafnvel lömun. „Þetta er ekki líf, þetta er hægfara dauði,“ sagði hann.