Bandaríska öldungadeildin samþykkti á gær að ýta áfram tillögu að ályktun sem myndi banna Donald Trump forseta að grípa til frekari hernaðaraðgerða gegn Venesúela án samþykkis þingsins. Um er að ræða sjaldgæfa áminningu til leiðtoga Repúblikanaflokksins.
Atkvæðagreiðslan, sem snerist um málsmeðferð til að koma svonefndri stríðsvaldsályktun áfram, fór 52–47, þar sem fimm repúblikanar greiddu atkvæði með öllum demókrötum. Einn repúblikani greiddi ekki atkvæði.
Atkvæðagreiðslan fór fram fáeinum dögum eftir að bandarískar hersveitir handtóku forseta Venesúela, Nicolás Maduro, í dramatískri hernaðaraðgerð í Caracas síðastliðinn laugardag. Áminningin til Trump kom daginn eftir að háttsettir ráðherrar kynntu þingmönnum fyrir stefnu stjórnvalda gagnvart Venesúela og markaði breytingu í afstöðu 100 manna öldungadeildarinnar.
Þetta var verulegur sigur fyrir þingmenn sem hafa haldið því fram að það sé þingið, en ekki forsetinn, sem hafi vald til að senda herafla í stríð, eins og kveðið er á um í stjórnarskránni.
Ályktunin stendur þó frammi fyrir verulegum hindrunum áður en hún getur tekið gildi. Jafnvel þótt hún verði samþykkt í öldungadeildinni þarf hún einnig að hljóta samþykki fulltrúadeildarinnar, þar sem Repúblikanar eru í meirihluta, og ná tvo þriðju hluta meirihluta í báðum deildum til að komast hjá því að Trump beiti neitunarvaldi sínu.
Repúblikanar höfðu stöðvað tvær fyrri tilraunir til að koma svipuðum ályktunum áfram í öldungadeildinni á síðasta ári, þegar stjórnin jók hernaðarþrýsting á Venesúela með árásum á báta í suðurhluta Karíbahafsins og austanverðu Kyrrahafi.
Í nóvember var síðasta slík ályktunin felld með aðeins 51–49 atkvæðum, skömmu eftir að helstu ráðgjafar Trump höfðu sagt þingmönnum að ekki stæði til að breyta stjórnarfarinu í Venesúela eða gera árásir á yfirráðasvæði landsins.
Eftir handtöku Maduro hafa sumir þingmenn sakað stjórnina um að hafa villt um fyrir þinginu, demókratar opinberlega og sumir repúblikanar í kyrrþey. Handtaka Maduro og orðræða Trump hafa einnig vakið áhyggjur af mögulegum hernaðaraðgerðum gegn Grænlandi, sem er sjálfstjórnarsvæði Danmerkur, eða gegn Kólumbíu, Kúbu eða Íran.
Atkvæðagreiðslan á fimmtudag ruddi brautina fyrir umræður og lokaafgreiðslu í öldungadeildinni í næstu viku.
Rand Paul, öldungadeildarþingmaður Repúblikana frá Kentucky og einn flutningsmanna ályktunarinnar, hafði áður sagt að fleiri samflokksmenn hans væru að íhuga að styðja hana.
„Ég get ekki ábyrgst hvernig þeir munu greiða atkvæði, en að minnsta kosti tveir eru að hugleiða það, og sumir hafa lýst efasemdum sínum opinberlega,“ sagði Paul á blaðamannafundi á miðvikudag ásamt Tim Kaine, demókrata frá Virginíu og öðrum flutningsmanni tillögunnar. Báðir sitja í utanríkismálanefnd öldungadeildarinnar.
Eftir atkvæðagreiðsluna sagði Kaine að um væri að ræða „stóran sigur“ og bætti við
„Enginn okkar ætti að vilja að þessi forseti, eða nokkur forseti, sendi syni okkar og dætur í stríð án fyrirvara, samráðs, umræðu og atkvæðagreiðslu á þinginu.“
Repúblikanarnir fimm sem greiddu atkvæði með tillögunni voru Rand Paul, Susan Collins frá Maine, Josh Hawley frá Missouri, Lisa Murkowski frá Alaska og Todd Young frá Indiana. Repúblikanar hafa 53–47 meirihluta í öldungadeildinni.
Trump sagði að þessir fimm „ættu aldrei að vera kjörnir aftur“. Á samfélagsmiðlinum Truth Social skrifaði hann:
„Repúblikanar ættu að skammast sín fyrir þá öldungadeildarþingmenn sem greiddu atkvæði með demókrötum til að reyna að svipta okkur valdi til að berjast og verja Bandaríkin.“
„Endalaust stríð“
Stuðningsmenn ályktunarinnar viðurkenna að hún standi frammi fyrir erfiðum hindrunum, en segja jafnframt að margir repúblikanar óttist langvarandi og kostnaðarsama tilraun til stjórnarskipta í Venesúela á sama tíma og Bandaríkin glími við gríðarlegan fjárlagahalla.
Trump kallaði á miðvikudag eftir stórfelldri aukningu á herútgjöldum Bandaríkjanna, úr einum billjóni dollara í 1,5 billjónir.
Leiðtogi demókrata í öldungadeildinni, Chuck Schumer frá New York, minnti á marga mánuði af bandarískum árásum á venesúelska báta og viðtal Trump við New York Times þar sem forsetinn sagði að Bandaríkin yrðu þátttakendur í málefnum Venesúela í meira en ár.
„Forsetinn er opinskátt að gefa til kynna langtíma hernaðar- og fjárhagslega skuldbindingu erlendis, án heimildar, án áætlunar, enn eitt endalaust stríð,“ sagði Schumer á blaðamannafundi.
Þeir þingmenn sem voru andvígir ályktuninni sögðu handtöku Maduro vera lögregluaðgerð, ekki hernaðaraðgerð. Maduro á yfir höfði sér réttarhöld í Bandaríkjunum vegna fíkniefna- og vopnamála, en hann hefur neitað sök.
Andstæðingar tillögunnar sögðu einnig að Trump væri innan heimilda sinna sem æðsti yfirmaður hersins til að hefja takmarkaðar hernaðaraðgerðir.
„Tilgangur þessarar ályktunar er að slá forsetann í andlitið. Hún mun engu breyta af því sem hún segist ætla að gera, því hún getur ekki stöðvað eitthvað sem er ekki í gangi núna,“ sagði Jim Risch, öldungadeildarþingmaður Repúblikana frá Idaho og formaður utanríkismálanefndarinnar, í ræðu sinni fyrir atkvæðagreiðsluna.
