Rússland útilokaði á föstudag að halda tafarlausan fund með Volodymyr Zelensky, forseta Úkraínu, á sama tíma og diplómatísk spenna jókst og milligöngutilraunir Bandaríkjanna virtust hafa farið út um þúfur.
Sergei Lavrov, utanríkisráðherra Rússlands, sagði að „engin fundur“ væri fyrirhugaður milli Vladimírs Pútíns og Zelensky, á meðan Mark Rutte, framkvæmdastjóri NATO, heimsótti Kænugarð, aðallega til að ræða öryggistryggingar fyrir Úkraínu.
Donald Trump, forseti Bandaríkjanna, hafði vakið vonir um skjót leiðtogafundarboð með því að segja að báðir forsetarnir hefðu samþykkt að hittast eftir að Zelensky, Rutte og evrópskir bandamenn Úkraínu heimsóttu Hvíta húsið á mánudag.
En í dag slökkti Lavrov á þeim vonum með því að draga í efa lögmæti Zelensky sem forseta og endurtaka hámarks kröfur Kremlverja.
„Enginn fundur er fyrirhugaður,“ sagði Lavrov í viðtali við NBC-þáttinn Meet the Press with Kristen Welker.
Hann bætti þó við að Pútín væri „reiðubúinn að hitta Zelensky“ um leið og dagskrá lægi fyrir – en „hún er alls ekki tilbúin“.
Í Kænugarði, þar sem hann talaði ásamt Rutte, sagði Zelensky að Úkraína hefði „ekkert samkomulagvið Rússa“ og aðeins hafi verið gert samkomulag við Trump um hvernig hægt væri að halda diplómatísku ferli áfram.
Daginn áður hafði hann sakað Rússa um að „reyna að slá sér út úr því að halda fund“ og að Moskva hygðist halda áfram hernaðaraðgerðum.
„Útópía“
Spurningin um framtíðaröryggistryggingar fyrir Úkraínu hefur verið í forgrunni í nýjustu milligöngutilraunum Bandaríkjanna til að miðla málum í stríðinu.
Trump hafði áður sagt að Rússar hefðu samþykkt ákveðnar vestrænar öryggistryggingar fyrir Kænugarð.
Moskva vék þó fljótt frá því og sagði að ræða slíkt án Rússlands væri „útópía, vegur í ógöngur“.
„Þegar Rússar tala um öryggistryggingar veit ég í hreinskilni ekki hver eigi að vera að ógna þeim,“ sagði Zelensky, sem vill hafa erlenda hermenn í Úkraínu til að fæla frá frekari árásir Rússa.
Kreml hefur hins vegar ítrekað að það muni aldrei sætta sig við slíkt og vísað í aðildarvilja Úkraínu að NATO sem eina af ástæðunum fyrir innrásinni.
„Það eru nokkur grundvallaratriði sem Washington telur að verði að samþykkja, þar á meðal að Úkraína verði ekki NATO-ríki og að ræða þurfi landamæramál – og Zelensky hafnaði öllu,“ sagði Lavrov í viðtali við NBC.
Á meðan á heimsókn sinni í Kænugarð stóð – þegar loftárásarviðvörun heyrðist um borgina – sagði Rutte að öryggistryggingar væru nauðsynlegar til að tryggja að „Rússland standi við hvaða samning sem gerður yrði og reyni aldrei aftur að taka einn einasta ferkílómetra af Úkraínu“.
Brot á fyrri loforðum
Rússland hafði árið 1994 undirritað Budapest-samkomulagið, sem tryggja átti öryggi Úkraínu, Hvíta-Rússlands og Kasakstan gegn því að þau afhentu kjarnavopn sem eftir voru frá Sovétríkjunum.
Rússar brutu það fyrst með innlimun Krímskaga árið 2014 og síðan með fullskala innrás árið 2022, sem hefur kostað tugþúsundir mannslífa og þvingað milljónir á flótta.
