Fimm dýraverndunarsamtök innanlands og erlendis krefjast þess að íslensk stjórnvöld endurnýi ekki starfsleyfi Ísteka til blóðmerahalds. Samkvæmt samtökunum myndi slík ákvörðun brjóta gegn skuldbindingum Íslands samkvæmt EES-samningnum og Evróputilskipun um vernd dýra sem notuð eru í vísindaskyni.
Leyfi Ísteka til blóðtöku úr fylfullum hryssum rann út í október, en stjórnvöld þurfa nú að taka ákvörðun um hvort það verði endurnýjað. Af þessu tilefni afhentu dýraverndunarsamtök Hönnu Katrínu Friðriksson, atvinnuvegaráðherra, um 300.000 undirskriftir í dag, þar sem skorað er á stjórnvöld að banna blóðmerahald.
„Þetta er tækifæri Íslands til að velja dýravelferð fram yfir gróða,“ segir Sabrina Gurtner, verkefnastjóri hjá Animal Welfare Foundation (AWF) og Tierschutzbund Zürich (TSB). „Frá því að við afhjúpuðum grimmdina á bak við blóðmerahald hafa hryssur haldið áfram að þjást – hræddar, aðskildar frá folöldum sínum, lokaðar inni í þröngum básum á meðan að blóði er dælt úr þeim. Það er engin spurning að endurnýjun leyfis Ísteka væri bæði grimm og ómannúðleg. Þar að auki væri það brot á Evrópulögum.“
ESA hefur áður varað Ísland við
Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) sendi íslenskum stjórnvöldum formlega aðvörun fyrir rúmum tveimur árum þar sem bent var á að Ísland bryti gegn tilskipun ESB nr. 2010/63/EU um vernd dýra sem notuð eru í vísindaskyni. Ísland hefur viðurkennt þessa tilskipun samkvæmt EES-samningnum og er því skuldbundið til að fylgja henni.
Samkvæmt reglugerð nr. 460/2017 fellur blóðtaka úr hryssum undir notkun dýra í vísindaskyni, sem þýðir að slíkar aðferðir má ekki leyfa ef til eru aðrar leiðir sem ekki fela í sér notkun lifandi dýra. Slíkar aðferðir séu þegar notaðar með góðum árangri í löndum eins og Sviss og á Íslandi sjálfu.
„Endurnýjun leyfisins stenst ekki lög og væri andstæð skuldbindingum Íslands samkvæmt EES-samningum,“ segir Linda Karen Gunnarsdóttir, formaður Dýraverndarsambands Íslands (DÍS). „Ísland hefur þegar viðurkennt að blóðmerahald falli undir vernd tilskipunar ESB – nýtt leyfi væri því augljóslega brot á þeirri skuldbindingu.“
Skemmir ímynd Íslands
Samtökin vara einnig við því að áframhaldandi blóðmerahald geti haft neikvæð áhrif á ímynd Íslands á alþjóðavettvangi. Þau segja ferðamenn og dýravini víða um heim sýna reiði og undrun yfir því að slíkur iðnaður sé enn leyfður hér á landi.
„Fólk kemur til Íslands til að upplifa ósnortna náttúru,“ segir Deborah Lewis, herferðastýra hjá Ekō. „En fólki bregður þegar það kemst að því að á bakvið glansmyndina er verið að dæla blóði úr fylfullum hryssum í hagnaðarskyni og það er skaðlegt fyrir orðspor landsins. Þetta er afgerandi augnablik fyrir Ísland – stjórnvöld geta annaðhvort látið undan iðnaðinum eða valið samkennd og velferð dýra. Við hvetjum ráðherrann í dag til að taka rétta ákvörðun og banna blóðmerahald.“
Til að vekja athygli á málinu standa dýravinir fyrir táknrænni aðgerð fyrir framan Alþingi, þar sem sýnt verður hversu mikið blóð er tekið úr hryssum í blóðmerahaldinu árlega.
