Ugla segir kynjaumræðu á villigötum – Ekki öll svona eða hinsegin

Ugla Stefanía Krist­jönu­dóttir Jóns­dóttir, for­maður sam­tak­anna Trans Ísland, gagn­rýnir harð­lega stofnun nýs félags á Íslandi, LGB teym­is­ins. Hán segir félagið sækja fyr­ir­mynd til breskra sam­taka, LGB Alliance, sem beiti sér gegn rétt­indum trans fólks.

Nú taka samt sem áður ein­hverjir undir með LGB Alliance og skoð­ana­systk­inum þeirra, þó ekki nema að því leyti að þeim finnst umræðan um mál­efni hinsegin fólks komin út í tóma vit­leysu. Sumir segj­ast vera orðnir ringl­aðir á öllum þessu nýju hug­tökum, hán, kynsegin og þar fram eftir götum og að „þið“ verðið raun­veru­lega ekki í rónni fyrr en allri umræðu um „líf­ræði­legu kynin“ karl og kona hafi verið eytt. Hvað segir Ugla við því, skilur hán hvað átt er við?

„Í mínum huga snýst þetta aldrei um að fólk þurfi að kunna skil á öllum hug­tökum eða geta lesið upp ein­hverjar orða­bóka­skil­grein­ingar,“ svarar hán af still­ingu. „Auðvitað snýst þetta bara um gagn­kvæma virð­ingu og að við getum tekið fólki eins og það er.

Ég skil alveg að það getur verið svo­lítið yfir­þyrm­andi að vera óviss um hvernig á að nota hug­tök eða hvaða fornöfn á að nota, en á móti get­urðu reynt að ímynda þér hvernig er að vera trans og mæta for­dómum, mis­munun og skiln­ings­leysi sem enn er við lýði í sam­fé­lag­inu.

Það allra minnsta sem við getum gert er að leggja okkur aðeins fram og reyna okkar besta að nota rétt hug­tök og fornöfn. Það kostar okkur ekk­ert, en getur virki­lega haft mjög jákvæð áhrif á fólkið í kringum okkur. Þetta er ekki það flókið ef við bara tökum okkur aðeins tíma og setj­umst niður og hugsum um þetta.“

Ugla segir að gagn­stætt því sem einn­hverjir kunni að telja sé flest trans fólk yfir­leitt til í að ræða þessi mál á jafn­inga­grund­velli. „Trans fólk veit strax hvort fólk er að spyrja af ein­lægni eða ekki. Ef þú gerir mis­tök þá er það ekk­ert mál. Þá er ein­fald­ast og best að biðj­ast bara afsök­unar og gera betur næst.

Trans fólk er með­vitað um að þetta getur verið svo­lítið snúið, en ég held að við verðum öll að gera okkar besta og leggja okkur fram að koma fram við annað fólk af virð­ingu. Það þýðir að við þurfum kannski aðeins að hugsa áður en við notum fornöfn eða nöfn til að byrja með, en þetta kemur allt saman mjög fljótt. Við þurfum bara að reyna,“ segir hán og brosir.

Alls ekki á móti hugtökunum karl og kona

Ugla segir mar­miðið síðan aldrei hafa verið að afmá líf­fræði­legt kyn fólks eða umræð­una um það enda sé trans fólk eflaust mun með­vit­aðra um sín lík­am­legu ein­kenni en annað fólk, sér­stak­lega þegar kemur að kyni.

Trans fólk vilji hins­vegar vekja athygli á því að kyn, hvort sem rætt er um það á félags­legum eða líf­fræði­legum nótum, sé mun flókn­ara en svo að allar konur séu svona og að allir karlar séu hinsegin.

Trans fólk vilji ein­fald­lega fá að vera hluti af umræðu sem snerti það, en ekki úti­lokað frá þeirri umræðu.

Mynd / Sharon Kil­gannon / Instagram

Lestu við­talið við Uglu í heild.