Ríkisstjórnin hefur ákveðið að leggja það til við Alþingi að Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og innleitt verði nýtt fyrirkomulag til að halda utan um eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum.
Þar verður lögð áhersla á ríkari aðkomu Alþingis og að styrkari stoðum verði skotið undir að tryggja gagnsæi, jafnræði, lýðræðislega aðkomu þingsins og upplýsingagjöf til almennings, að því er fram kemur á vef Stjórnarráðsins.
Jóhann Páll Jóhannsson, þingmann Samfylkingarinnar sagði í samtali við Mannlíf að:
„Ríkisstjórnin viðurkennir greinilega að brotalamir hafi verið á söluferlinu – en vill hengja þær allar um hálsinn á Bankasýslunni þótt það sé hafið yfir allan vafa að lagalega og pólitíska ábyrgðin liggur hjá fjármálaráðherra og að það er hann sem ræður ferðinni og fer með endanlegt ákvörðunarvald um sölu banka. Fjármálaráðherra virðist hafa umgengist lög um sölumeðferð eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum af léttúð og sett söluferlið á hálfgerða sjálfstýringu ólíkt því sem núverandi lagarammi gerir ráð fyrir. Þetta er alvarlegt og ríkisstjórnin getur ekki bara afgreitt þetta með því að kasta Bankasýslunni fyrir lestina.”
Þar segir að formenn stjórnarflokkanna, Katrín Jakobsdóttir, Bjarni Benediktsson og Sigurður Ingi Jóhannsson séu sammála um þessi atriði.
Frumvarp þessa efnis verður lagt fyrir Alþingi svo fljótt sem auðið er.
„Ekki verður ráðist í frekari sölu á hlutum ríkisins í Íslandsbanka að sinni. Þegar ný löggjöf liggur fyrir mun ákvörðun um mögulega sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka verða tekin fyrir á Alþingi. Ríkisstjórnin leggur hér eftir sem hingað til áherslu á óbreytt eignarhald ríkisins á hlut sínum í Landsbankanum,“ segir á vef Stjórnarráðsins.
Enn fremur segir að traust og gagnsæi verði að ríkja um sölu á eignum ríkisins. Almenningur eigi skýra og óumdeilda kröfu um að allar upplýsingar séu uppi á borðum um slík áform, markmið þeirra og áhrif.
Tilkynninguna má sjá í heild sinni hér að neðan:
Formenn stjórnarflokkanna eru sammála um eftirfarandi atriði í tengslum við sölu á 22,5% hlut ríkisins í Íslandsbanka sem fram fór í mars.
Við sölu á eignarhlutum ríkisins í fjármálafyrirtækjum er gerð rík krafa um gagnsæi, jafnræði og ítarlega upplýsingagjöf til almennings. Ljóst er að framkvæmd sölunnar stóð ekki að öllu leyti undir væntingum stjórnvalda, m.a. um gagnsæi og skýra upplýsingagjöf.
Þá hafa komið upp spurningar, álitamál og gagnrýni um framkvæmd sölunnar sem fór fram sem nauðsynlegt er að rannsaka og upplýsa almenning um.
Ríkisendurskoðun hefur þegar hafið úttekt á því hvort salan hafi samrýmst lögum og góðum stjórnsýsluháttum. Þá hefur fjármálaeftirlit Seðlabankans hafið rannsókn á tilteknum þáttum tengdum sölunni.
Komi fram þörf fyrir frekari rannsóknir þegar niðurstöður Ríkisendurskoðunar og Seðlabankans liggja fyrir mun ríkisstjórnin beita sér fyrir slíku á vettvangi Alþingis.
Þeir annmarkar sem í ljós hafa komið við undirbúning og framkvæmd sölu á eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum hafa leitt í ljós þörfina fyrir endurskoðun á lagaumgjörð og stofnanafyrirkomulagi.
Ríkisstjórnin hefur því ákveðið að leggja það til við Alþingi að Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og innleitt verði nýtt fyrirkomulag til að halda utan um eignarhluta ríkisins í fjármálafyrirtækjum. Þar verður lögð áhersla á ríkari aðkomu Alþingis og að styrkari stoðum verði skotið undir að tryggja gagnsæi, jafnræði, lýðræðislega aðkomu þingsins og upplýsingagjöf til almennings. Frumvarp þessa efnis verður lagt fyrir Alþingi svo fljótt sem auðið er.
Ekki verður ráðist í frekari sölu á hlutum ríkisins í Íslandsbanka að sinni. Þegar ný löggjöf liggur fyrir mun ákvörðun um mögulega sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka verða tekin fyrir á Alþingi. Ríkisstjórnin leggur hér eftir sem hingað til áherslu á óbreytt eignarhald ríkisins á hlut sínum í Landsbankanum.
Traust og gagnsæi verður að ríkja um sölu á eignum ríkisins. Almenningur á skýra og óumdeilda kröfu um að allar upplýsingar séu uppi á borðum um slík áform, markmið þeirra og áhrif.
Hlutafjárútboð Íslandsbanka og skráning á markað í fyrra skilaði markmiðum stjórnvalda, svo sem eins og dreifðu eignarhaldi og fjölbreytni í eigendahópnum. Þá hefur mikil aukning á verðmæti fjármálafyrirtækja í ríkiseigu undanfarið ár styrkt stöðu ríkissjóðs til að gera enn betur og fjárfesta til framtíðar.
Ríkisstjórnin hefur haft það leiðarljós að ávinningur af eignarhlutum ríkisins í fjármálafyrirtækjum og sölu þeirra sé nýttur í þágu almennings. Meðal annars með því að nýta hann með beinum hætti til uppbyggingar innviða í almannaþágu eða til að styrkja stöðu ríkissjóðs til að veita mikilvæga þjónustu.
Ríkisstjórnin fundar ekki í dag, en alla jafna eru ríkisstjórnarfundir haldnir þriðjudaga og föstudaga. Síðast var ríkisstjórnarfundur fyrir ellefu dögum, þann 8. apríl.
Samkvæmt upplýsingum frá aðstoðarmanni forsætisráðherra er enginn ríkisstjórnarfundur í dag.
Mörg spjót standa á ríkisstjórninni þessi dægrin. Sala á hlutabréfum ríkisins í Íslandsbanka stendur þar hæst. Ríkisendurskoðun hefur verið falið að skoða söluferlið, Fjármálaeftirlit Seðlabankans hefur hafið frumkvæðisrannsókn á ákveðnum þáttum sölunnar, og stjórnarandstaðan á þingi hefur krafist þess að sett verði á fót sérstök rannsóknarnefnd sem hafi víðtækari heimildir til rannsóknar ef Ríkisendurskoðandi hefur lögum samkvæmt.
Á föstudag voru fjölmenn mótmæli á Austurvelli þar sem afsagnar fjármálaráðherra var krafist vegna málsins.
Formenn stjórnarflokkanna; Katrín Jakobsdóttir, Bjarni Benediktsson fjármálaráðherra og Sigurður Ingi Jóhannsson, hafa ekki gefið kost á viðtali í meira en viku.
Athugasemdir