Ný greining framkvæmd af Steve Phillips-Waller og ritstýrð af Önnu Phillips-Waller, BSc í sálfræði og sérfræðingi í breytingum á heilsuhegðun og klínískum rannsóknum, bendir til þess að endurtekinn samskiptavanda og óheppni í samböndum megi oft rekja til lúmskra hegðunarmynstra sem ómeðvitað bjóða skaðlegri hegðun heim.
Greiningin sýnir 11 hegðunarmynstur sem spretta út frá gæsku sem geta ómeðvitað laðað að sér stjórnsamt fólk og gert einstaklinga að auðveldu skotmarki. Meðal þessara atferlisatriða eru erfiðleikar við að segja nei, síendurteknar afsökunarbeiðnir og of hröð deiling persónulegra upplýsinga. Þótt ábyrgðin liggi ætíð hjá gerandanum veitir þekking á þessum mynstrum einstaklingum tæki til að vernda mörk sín betur.
11 hegðunarmynstur:
Erfiðleikar með að segja „nei“ og óskýr mörk
Stjórnsamt fólk prófar oft mörk þín snemma með litlum, óþægilegum bónum eða athugasemdum. Ef þú samþykkir þær sendirðu ómeðvituð skilaboð um að mörk þín séu samningsatriði. Að segja „kannski“ eða ofútskýra neitun gefur til kynna hik og sektarkennd.
Stöðugar afsökunarbeiðnir og ábyrgð á mistökum annarra
Sjálfvirkar afsökunarbeiðnir („afsakið að ég trufli“, „þetta er örugglega heimskuleg spurning“) sýna öðrum að auðvelt sé að láta þig fá sektarkennd. Ef þú biðst afsökunar áður en nokkur sakar þig um neitt, tekurðu á þig sökina fyrir fram til að stýra stemningunni í samskiptunum.
Of margar tilraunir og afsakanir fyrir slæmri hegðun
Fólk sem er gjarnt að verða fyrir þessari hegðun útbýr oft flóknar afsakanir fyrir vanvirðingu annarra (t.d. „hann er svo stressaður“). Með því að afsaka slæma hegðun fjarlægirðu afleiðingarnar og kennir viðkomandi að það megi koma svona fram við þig aftur. Eitt skipti er undantekning, en endurtekin hegðun er mynstur.
Leit að samþykki og ytri staðfestingu
Þegar sjálfsvirðing þín byggist á því hvað öðrum finnst, fær sá sem stjórnar hrósinu eða gagnrýninni gríðarlegt vald yfir þér. Stjórnsamt fólk notar ófyrirsjáanlegar sveiflur á milli hróss og höfnunar til að láta þig elta samþykki sitt, sem gefur því stjórn á líðan þinni og ákvörðunum.
Of hröð deiling á viðkvæmum persónulegum upplýsingum
Að opna sig of snemma um ótta, áföll eða sár sýnir mikla þörf fyrir tengingu, en það gefur fólki með slæman ásetning nákvæmt kort af veikleikum þínum. Sannkölluð nánd og traust byggist upp hægt yfir tíma, en ekki á tveimur vikum.
Flýtt sér of mikið að leysa úr spennu eða ágreiningi
Ef þú flýtir þér að laga ágreining með því að biðjast afsökunar eða nota djók, missirðu af mikilvægum gögnum. Erfiðar stundir sýna hvernig hin manneskjan bregst við: Tekur hún ábyrgð eða snýr hún öllu upp á sjálfa sig? Með því að láta samtalið anda aðeins sérðu hvort manneskjan sé örugg.
Þarfir annarra alltaf settar í forgang
Ef gjafmildi þín sprettur úr þeirri trú að gildi þitt velti á því hvað þú gerir fyrir aðra, fellurðu í gildru. Þú breytir áætlunum þínum og eyðir orku þinni fyrir alla aðra, sem gerir þig að fullkomnu skotmarki fyrir fólk sem vill bara taka án þess að gefa neitt til baka.
Skortur á trausti til eigin innsæis og magatilfinningar
Að hugsa reglulega „ég er örugglega of viðkvæm/ur“ er merki um að þú sért að slökkva á eigin viðvörunarkerfi. Þegar þú treystir ekki eigin skynjun verður mun auðveldara fyrir aðra að blekkja þig eða beita þig gaslýsingu (e. gaslighting).
Of sveigjanlegur og mótanlegur samskiptastíll
Ef þú breytir skoðunum þínum eða kinkar kolli með hlutum sem stríða gegn þínum gildum, eingöngu af því að einhver sýnir smá pirring, sýnirðu að það sé auðvelt að stjórna þér. Stjórnsamt fólk laðast að þessu því það sér að hægt er að endurmóta gildi þín með tímanum.
Stöðugt og 100% tiltæki á öllum tímum
Að svara alltaf strax og vera alltaf laus til að hjálpa sendir lúmsk skilaboð um að þú setjir ekki eigið líf og tíma í forgang. Viðeigandi ótiltækileiki virkar sem náttúruleg sía; þeir sem vilja bara nýta þig missa áhugann þegar aðgangurinn er ekki alveg ókeypis.
Samfélagsmiðlar notaðir til að auglýsa óuppfylltar þarfir
Að birta opinberlega færslur um einmanaleika, vanlíðan eða hversu oft maður er skilinn út undan virkar eins og auglýsing fyrir fólk með slæman ásetning. Þeir leita markvisst að einstaklingum sem sýna tilfinningalegt hungur því það gefur þeim auðvelda leið inn í líf þeirra.
