Nýjustu tölur Umboðsmanns barna sýna alvarlega stöðu í heilbrigðis- og greiningarkerfinu. Þúsundir barna bíða mánuðum eða árum saman eftir nauðsynlegri greiningu og meðferð. Umboðsmaður barna Salvör Nordal skorar á stjórnvöld að setja málaflokkinn í algjöran forgang.

Umboðsmaður barna hefur birt upplýsingar um bið barna eftir þjónustu í tíunda sinn. Niðurstöðurnar sýna að þrátt fyrir fyrirheit stjórnvalda og talsverða umræðu í samfélaginu hefur staðan víða farið versnandi. Gríðarlegur fjöldi barna situr fastur á biðlistum sem lengjast mánuð frá mánuði.

Yfir 2.700 börn bíða hjá Geðheilsumiðstöð barna

Þunginn er mestur hjá Geðheilsumiðstöð barna þar sem alls 2.705 börn bíða nú eftir greiningu. Þar af hefur mikill meirihluti, eða 2.591 barn, beðið lengur en þrjá mánuði. Börnum á biðlistanum hefur fjölgað um 252 síðan í febrúar og þeim sem hafa beðið lengur en þrjár vikur hefur fjölgað um 691 á sama tímabili. Staðan er svipuð hjá öðrum lykilstofnunum:

• Ráðgjafar- og greiningarstöð: 774 börn eru á biðlista og hafa 697 þeirra beðið lengur en þrjá mánuði.
• Göngudeild BUGL: Þar bíða 42 börn og hafa 31 þeirra beðið lengur en þrjá mánuði. Til samanburðar hafði ekkert barn beðið svo lengi í febrúar síðastliðnum.
• Heilbrigðisstofnun Norðurlands: Meðalbið eftir sálfræðiþjónustu er nú 428 dagar og hafa 165 af 206 börnum á listanum beðið lengur en þrjá mánuði.

Jákvæð teikn inn á milli en heildarmyndin alvarleg

Þótt útlitið sé dökkt á stóru stofnununum má sjá jákvæðar breytingar á einstaka stöðum. Börnum sem bíða eftir meðferð í Barnahúsi hefur fækkað og þá hafa biðlistar styst hjá Heilsuskólanum. Hinar almennu tölur sýna hins vegar að kerfið hrópar á markvissar og samræmdar aðgerðir.

Snemmtæk íhlutun í hættu

Salvör Nordal, umboðsmaður barna, segir stöðuna óviðunandi og bendir á afleiðingar þess að láta börn bíða mánuðum eða árum saman eftir aðstoð.

„Á meðan börn bíða mánuðum og jafnvel árum saman getur vandi þeirra aukist og tækifæri til snemmtækrar íhlutunar glatast,“ segir Salvör.

Hún sendir skýr skilaboð til ráðamanna:

„Embætti umboðsmanns barna skorar á stjórnvöld að setja í algjöran forgang að stytta bið barna og tryggja að börn fái þá þjónustu sem þau þarfnast, þegar þau þurfa á henni að halda.“

Nánari sundurliðun á tölfræðinni og stöðunni á hverri stofnun fyrir sig má finna á vefnum barn.is.